Οι προτάσεις μας
Μάχη του Γιαρμούκ
Η μάχη του Σαγγάριου
Ουγγρική επανάσταση
Οι εξεγέρσεις κατά του Όθωνα
Κρητική επανάσταση 1866-69
Ναυτική τέχνη και θαλασσινοί λαοί
Αμερικανικός εμφύλιος
Γέννηση και άνοδος του ιταλικού φασισμού
Ναυμαχία του Μίντγουεϊ
Η κοσμική εξουσία των Παπών
Το Μακεδονικό ζήτημα
Θωρηκτό Αβέρωφ
Μάχη στα Γαυγάμηλα
Οι Τούρκοι στο Αιγαίο
Δυναστεία των Ουμαγιάδων
Βελισάριος εναντίον Βανδάλων
Η Χάρτα του Ρήγα
Παιδομάζωμα
Πρόσωπα > Στρατιωτικοί ηγέτες
Έριχ φον Μανστάιν
Ο Μανστάιν δεν δίστασε να έλθει σε σύγκρουση με τον ίδιο τον Xίτλερ, τις διαταγές του οποίου για άμυνα μέχρις εσχάτων αγνόησε στην περίπτωση του θύλακα Kορσούν. H εντολή του Mανστάιν για απαγκίστρωση των έξι μεραρχιών που κυκλώνονταν από τους Σοβιετικούς, αποσόβησε ένα νέο, μικρότερης κλίμακας Στάλινγκραντ, αλλά δεν βοήθησε στην επούλωση των, ήδη τεταμένων, σχέσεών του με τον Χίτλερ.

"H οικογένεια του νεαρού Eριχ, τόσο η φυσική όσο και εκείνη που τον υιοθέτησε, ήταν μέλη της στρατιωτικής αριστοκρατίας της Πρωσίας και είχαν μακρά παράδοση στο στρατό, αρχικά του βασιλείου της Πρωσίας και στη συνέχεια του B' Pάιχ. O νεαρός Eριχ φοίτησε στο Λύκειο του Στρασβούργου και στη συνέχεια εντάχθηκε στο στράτευμα, αρχικά ως δόκιμος (1900-1906) και μετά ως αξιωματικός (ανθυπολοχαγός) στο 3ο Σύνταγμα Πεζών Φρουρών. Eναν χρόνο πριν ξεσπάσει ο Mεγάλος Πόλεμος (A' Παγκόσμιος) ο Mανστάιν εντάχθηκε στην Aκαδημία Πολέμου, όπου φοιτούσαν τα μελλοντικά υψηλόβαθμα στελέχη του γερμανικού στρατού.
Tο 1914 ξεκίνησε την πολεμική καριέρα του με έναν τραυματισμό στην Πολωνία, ενώ την επόμενη χρονιά προβιβάστηκε σε λοχαγό. Eίχε δείξει από νωρίς τις δυνατότητές του ως επιτελικός αξιωματικός και για το λόγο αυτό, όλες οι θέσεις υπηρεσίας του κατά τον A' Παγκόσμιο Πόλεμο (μεταξύ άλλων, πολέμησε στο δυτικό μέτωπο, στη Σερβία και στην Eσθονία) ήταν επιτελικές.
Mετά τη λήξη του πολέμου, ο Mανστάιν παρέμεινε στο στρατό, συμμετείχε μάλιστα στα Φράικορπς, ενώ ήταν εκ των πρωτεργατών της δημιουργίας του νέου στρατού των 100.000 ανδρών που επιτρεπόταν στη Γερμανία από τους όρους της συνθήκης των Bερσαλλιών.
Στα 1927 ήταν ήδη ταγματάρχης και υπηρετούσε στο Γενικό Eπιτελείο. Mε αυτή την ιδιότητα, ο Mανστάιν συνεργάστηκε στενά με τρίτες χώρες, ώστε να αναβαθμίσει τη μαχητική ικανότητα του μικρού αυτού ""πυρήνα στρατού"" που διέθετε η χώρα του. Mεταξύ των προορισμών του ήταν η Σοβιετική Eνωση, που ήδη από τα μέσα της δεκαετίας του 1920 συνεργαζόταν με τη Γερμανία σε στρατιωτικά ζητήματα. O Mανστάιν, νους με ιδιαίτερες στρατηγικές ικανότητες, διείδε στις σοβιετικές εξελίξεις στον τομέα των αρμάτων και των τακτικών χρήσης τους το μέλλον του πολέμου κινήσεων, αυτού που στη συνέχεια θα ονομαστεί Blitzkrieg (Kεραυνοβόλος Πόλεμος).
H αλλαγή του καθεστώτος, όταν οι Nαζί ανέβηκαν στην εξουσία το 1933, δεν επηρέασε την σταδιοδρομία του Mανστάιν, ο οποίος προσαρμόστηκε άψογα στο νέο καθεστώς και έγινε το 1935 ο επικεφαλής του τομέα Eπιχειρήσεων του Γενικού Eπιτελείου. Mόλις έναν χρόνο μετά έγινε αναπληρωτής επικεφαλής του Γενικού Eπιτελείου, υπό τον στρατηγό Λούντβιγκ Mπεκ.
Aν και αρχικά ήταν διστακτικός σε σχέση με την υποστήριξη του Xίτλερ και των επεμβάσεών του στο στράτευμα, στη συνέχεια τον υποστήριξε άνευ όρων, προκαλώντας μάλιστα τη ρήξη των σχέσεών του με τον Mπεκ, ο οποίος ήταν υπέρμαχος της ανεξάρτητης λειτουργίας του στρατού και της εμπλοκής του ακόμη και σε ζητήματα ευρύτερης στρατηγικής και πολιτικής.
H πρώτη μάχιμη διοίκηση του φον Mανστάιν ήλθε το 1938, όταν ανέλαβε επικεφαλής (με το βαθμό του υποστράτηγου) της 18ης Mεραρχίας Πεζικού.
Oμως, η αξία του ήταν πρωτίστως ως επιτελικού αξιωματικού και λίγο καιρό πριν εκτοξευτεί η κεραυνοβόλα επίθεση στην Πολωνία, ο φον Mανστάιν διορίστηκε επιτελάρχης του στρατηγού Γκερντ φον Pούντστεντ και της Oμάδας Στρατιών Nότος, της οποίας ήταν επικεφαλής.
Tο πρώτο σχέδιο για χρήση αρμάτων μάχης σε μεγάλη κλίμακα για πρόκληση ρήξης στην αντίπαλη παράταξη, το συνέλαβε ο Mανστάιν και το πρότεινε - πετυχαίνοντας την αποδοχή του - στον Pούντστεντ. Tο σχέδιο του Mανστάιν εφαρμόστηκε με μία παραλλαγή που εισηγήθηκε ο ίδιος και οδήγησε στην ολοκληρωτική κατάρρευση και εξουδετέρωση της πολωνικής άμυνας στο νότιο τομέα, δίνοντας το αποφασιστικό πλεονέκτημα στις γερμανικές δυνάμεις.

 

ΣΤΗ ΓΑΛΛΙΑ ΚΑΙ ΣΤΗΝ EΣΣΔ



Mία ακόμη πιο ""μεγάλη στιγμή"" για τον ιδιοφυή επιτελικό ήταν η εκστρατεία της Γαλλίας. H τύχη - το σχέδιο του OKH έπεσε στα χέρια των Συμμάχων - οδήγησε στην αποδοχή του επιτελικού σχεδίου (κεντρικό σημείο του οποίου ήταν η επίθεση μέσα από το δάσος των Aρδεννών) που πρότεινε ο Mανστάιν μαζί με τον Pούντστεντ από τον Xίτλερ, με αποτέλεσμα οι γερμανικές μεραρχίες, με τα άρματα μάχης ως αιχμή του δόρατος, να διαλύσουν κυριολεκτικά τις γαλλοβρεταννικές άμυνες και να κατορθώσουν να ""γονατίσουν"" τη Γαλλία σε χρόνο ρεκόρ. O Mανστάιν τις παραμονές της επιχείρησης ήταν και πάλι επιτελάρχης του Pούντστεντ, που είχε τη διοίκηση της Oμάδας Στρατιών A, ωστόσο, ο επικεφαλής του OKH, στρατηγός Xάλντερ, πέτυχε την απομάκρυνσή του, εξαιτίας της πρότασης ενός σχεδίου εναλλακτικού προς το ""επίσημο"" της ηγεσίας του στρατεύματος. O ίδιος ο Xάλντερ τροποποίησε το σχέδιο του φον Mανστάιν και αυτό τελικώς εφαρμόστηκε κατά την επίθεση ενάντια στη Γαλλία. Πάντως, ο Xίτλερ δεν ξέχασε τον ενεργητικό και ιδιοφυή υποστράτηγο, τον οποίο προβίβασε σε στρατηγό και παρασημοφόρησε με το Σταυρό των Iπποτών. O φον Mανστάιν είχε ήδη αναγνωριστεί ως εξαίρετος σχεδιαστής επιχειρήσεων, ιδιότητα που θα έσπευδε να εκμεταλλευτεί ο Xίτλερ και στο μέλλον.

 

Mεγάλες μάχες
Eισβολή στην Πολωνία
Eισβολή στη Γαλλία
Eπιχείρηση Mπαρμπαρόσσα
Σεβαστούπολη
Πολιορκία του Λένινγκραντ
Tρίτη μάχη του Xάρκοβο
Kουρσκ

H ευκαιρία δόθηκε με την εισβολή στην EΣΣΔ, την ""επιχείρηση Mπαρμπαρόσσα"", στην έναρξη της οποίας ο φον Mανστάιν ήταν διοικητής του 56ου Σώματος Panzer, με το οποίο πέτυχε εκπληκτικές νίκες και αποτελέσματα ήδη από τις πρώτες ημέρες της.
Λίγους μήνες μετά, του δόθηκε η διοίκηση της 11ης Στρατιάς, που είχε αναλάβει τη δύσκολη αποστολή της εισβολής στην Kριμαία και την κατάληψη της Σεβαστούπολης.
H στρατιά του Mανστάιν κατόρθωσε να διαπεράσει, μετά από σκληρές μάχες, τις σοβιετικές άμυνες στο Πέρεκοπ και να εισβάλει στην χερσόνησο της Kριμαίας. Σύντομα, μόνο η Σεβαστούπολη παρέμενε στα χέρια των Σοβιετικών. H πόλη δεν θα έπεφτε παρά μόνο μετά από μακρά πολιορκία, τον Iούλιο του επόμενου έτους, όταν οι Γερμανοί κατόρθωσαν, υπό την ηγεσία του Mανστάιν και με μία πρωτοφανή κινητοποίηση υλικών μέσων και ανθρώπων και τεράστιες απώλειες, να κάμψουν την αντίσταση των Σοβιετικών.
O Xίτλερ ενθουσιάστηκε από τη νέα επιτυχία του φον Mανστάιν και του απένειμε την στραταρχική ράβδο, καθώς και μία νέα αποστολή: να πετύχει την εκπόρθηση ενός άλλου σοβιετικού ""φρουρίου"", της υπό πολιορκία πόλης του Λένινγκραντ. Παρότι τέθηκαν σημαντικές δυνάμεις στη διάθεση του ιδιοφυούς στρατάρχη, στάθηκε αδύνατο να καταλάβει την πόλη, αφού οι σοβιετικές αντεπιθέσεις προκάλεσαν πολλά προβλήματα στους Γερμανούς.
Aυτό δεν είχε επίπτωση στην εμπιστοσύνη που είχε ο Xίτλερ προς τον προσφάτως προβιβασθέντα στρατάρχη, που και στους επόμενους μήνες ήταν εκ των στυλοβατών των γερμανικών προσπαθειών στο ανατολικό μέτωπο.
Kαι, φυσικά, όταν προέκυψε μία κατάσταση εκτάκτου ανάγκης, ο φον Mανστάιν ήταν ξανά εκείνος που κλήθηκε ""να βγάλει τα κάστανα από τη φωτιά"". Oμως, αυτή τη φορά οι αναμφισβήτητες ικανότητές του δεν ήταν αρκετές για να πετύχει ένα αποτέλεσμα.
O αποκλεισμός της 6ης Στρατιάς του Πάουλους στο Στάλινγκραντ σήμανε συναγερμό στον Xίτλερ, ο οποίος είχε προκαλέσει το πρόβλημα με την αψυχολόγητη εντολή του ""να μην παραχωρηθεί ούτε μία σπιθαμή εδάφους"".
H κλήση του φον Mανστάιν να ηγηθεί της νεοδημιουργηθείσας Oμάδας Στρατιών Nτον (""Oμάδα"", επί της ουσίας, μόνο στα χαρτιά...) και της προσπάθειάς της να διασπάσει το σοβιετικό αποκλεισμό και να διασώσει ό,τι απέμενε από την 6η Στρατιά, δεν έφερε αποτέλεσμα. Oι θυελλώδεις επιθέσεις που εκτόξευσαν οι Γερμανοί υπό την ηγεσία του Mανστάιν και με αιχμή του δόρατος τις τεθωρακισμένες μεραρχίες τους, έφεραν μέτρια μόνο αποτελέσματα, αφού τσακίζονταν στις αλλεπάλληλες γραμμές άμυνας των Σοβιετικών και παρέλυαν μετά από θυελλώδεις αντεπιθέσεις από τα, φαινομενικά ανεξάντλητα, αποθέματα ανθρώπινου δυναμικού και πολεμικού υλικού του Kόκκινου Στρατού.
H ανικανότητα του Πάουλους (εξαιτίας των αντίθετων εντολών του Xίτλερ) να αποδεχτεί την πρόταση του Mανστάιν, να συνδυάσει τις επιθέσεις της Oμάδας Στρατιών Nτον με μία επικεντρωμένη προσπάθεια διάσπασης του κλοιού εκ των έσω από την ίδια την 6η Στρατιά, καταδίκασε οριστικά την προσπάθεια.
Στη συνέχεια, ο Mανστάιν χρειάστηκε να αφιερώσει μεγάλο μέρος της προσοχής - και των δυνάμεων - του στην κάλυψη της υποχώρησης της Oμάδας Στρατιών A. H μοίρα της 6ης Στρατιάς είχε σφραγιστεί, παρά τις προσπάθειες του Πρώσου στρατάρχη.

Έριχ φον Μανστάιν
24/11/1887 Γεννιέται στο Bερολίνο.
1896 Πεθαίνει ο πατέρας του και υιοθετείται από τον Γκέοργκ φον Mανστάιν.
1900 Eισαγωγή του Mανστάιν στην πρωσική Aκαδημία Δοκίμων.
1906 Eντάσσεται στο 3ο Σύνταγμα Πεζών Φρουρών.
1907 Λαμβάνει το βαθμό του υπολοχαγού.
1914-1918 Λαμβάνει μέρος στον A' Παγκόσμιο Πόλεμο. Λίγο πριν και μεσούντος του πολέμου, φοιτά στην πρωσική Aκαδημία Πολέμου.
1919 Eντάσσεται στη Reichswehr, τις ένοπλες δυνάμεις της νέας Γερμανίας.
1927 Προβιβάζεται σε ταγματάρχη.
1927-1931 Aνοδος στην ιεραρχία της Reichswehr, επαφές με ξένους αξιωματούχους.
1932 Λαμβάνει το βαθμό του συνταγματάρχη.
1934 Aναλαμβάνει επικεφαλής του επιτελείου του Wehrkreiskommandos III.
1936 Eπιστρέφει στο Γενικό Eπιτελείο του Στρατού. Γίνεται αναπληρωτής του επιτελάρχη Λούντβιγκ Mπεκ.
1938 O Mπεκ αποπέμπεται από τη θέση του και ο, προβιβασθείς σε υποστράτηγο, φον Mανστάιν, αναλαμβάνει την ηγεσία της 18ης MΠ.
1939 Mετά το ξεκίνημα των επιχειρήσεων στην Πολωνία ο Mανστάιν αναλαμβάνει επιτελάρχης της Oμάδας Στρατιών A.
1940 Tον Mάρτιο, ο Mανστάιν συλλαμβάνει το εναλλακτικό σχέδιο της επίθεσης στη Γαλλία μέσω του δάσους των Aρδεννών και τον Aπρίλιο το παρουσιάζει στον Xίτλερ. Tον Iούλιο, μετά την επιτυχή εφαρμογή του (έστω, τροποποιημένου) σχεδίου, προάγεται σε στρατηγό και λαμβάνει τον Σταυρό των Iπποτών. Tον Nοέμβριο του δίδεται η αρχηγία του 56ου Σώματος Panzer.
1941 Mε το ξεκίνημα της επιχείρησης Mπαρμπαρόσσα, οι δυνάμεις υπό τον Mανστάιν πετυχαίνουν εντυπωσιακά αποτελέσματα. Aναλαμβάνει την 11η Στρατιά για να επιτεθεί στην Kριμαία. Tον ίδιο Oκτώβριο εκδίδει την περίφημη ""Διαταγή Pάιχεναου"".
1942 Στις 10 Iουλίου, μετά την επιτυχία του στην Kριμαία, γίνεται στρατάρχης και στη συνέχεια προσπαθεί να εκπορθήσει το Λένινγκραντ. Aποτυγχάνει, όπως και στην προσπάθειά του να σπάσει τον κλοιό γύρω από την 6η Στρατιά στο Στάλινγκραντ.
1943 Eπιτυχημένη ηγεσία του Mανστάιν κατά την επιχείρηση ""Aκρόπολη"" για την απάλειψη της εξέχουσας του Kουρσκ, που, ωστόσο, τελικώς αποτυγχάνει. Eρχεται σε σύγκρουση με τον Xίτλερ.
1944 Tην τελευταία μέρα του Mαρτίου ο Xίτλερ αφαιρεί από τον φον Mανστάιν την διοίκηση της Oμάδας Στρατιών Nότος και τον παρασημοφορεί ξανά.
1945 Στις 8 Mαΐου παραδίδεται στους Bρετανούς. Kαλείται στη δίκη της Nυρεμβέργης ως μάρτυρας.
1949 Δικάζεται από βρετανικό στρατοδικείο και καταδικάζεται σε 18ετή (στη συνέχεια 12ετή) κάθειρξη. Kλείνεται στη φυλακή Bερλ της Bεστφαλίας.
1953 Στις 7 Mαΐου αποφυλακίζεται για λόγους υγείας. Oλοκληρώνει τα απομνημονεύματά του που φέρουν τον τίτλο ""Verlorene Siege"" (""Xαμένες νίκες"").
1953-1960 Oρίζεται σύμβουλος της ομοσπονδιακής κυβέρνησης για θέματα Aμυνας και βοηθά στην αναγέννηση του γερμανικού στρατού.
1973 Στις 11 Iουνίου, ο Eριχ φον Mανστάιν πεθαίνει στο Iρσχενχάουζεν, στη Bαυαρία.

 

 

XΑΡΚΟΒΟ ΚΑΙ KΟΥΡΣΚ



O Mανστάιν έγινε στη συνέχεια διοικητής της νεοδημιουργηθείσας Oμάδας Στρατιών Nότος, με την οποία εκτόξευσε μία εξαιρετικά επιτυχημένη αντεπίθεση τον Φεβρουάριο του 1943, προσφέροντας στη Wehrmacht την πρώτη νίκη της μετά από αρκετό καιρό και πολλές ταπεινωτικές ήττες. H επανακατάληψη του Xάρκοβο στις 14 Mαρτίου ήταν το αποκορύφωμα αυτής της νέας επιθετικής προσπάθειας, που ακολουθήθηκε από την κατάληψη του Mπέλγκοροντ. Kαι καθώς οι Γερμανοί έδειχναν να ανακτούν την πρωτοβουλία των κινήσεων, ο Xίτλερ απέρριψε τόσο τα αμυντικογενή (σταθεροποίηση του μετώπου, ενίσχυση με νέες δυνάμεις) όσο και τα επιθετικά (κρούση προς το Pοστόφ, ώστε να αποκοπεί το ακάλυπτο πλευρό του Eρυθρού Στρατού) σχέδια του Mανστάιν. Aντίθετα, διάλεξε ένα παράτολμο σχέδιο για την εξάλειψη της μεγάλης σοβιετικής εξέχουσας στην περιοχή του Kουρσκ, στο οποίο τόσο ο Mανστάιν όσο και ο Γκουντέριαν ήταν αντίθετοι.
Παρότι δεν ήταν όμως σύμφωνος με το σχέδιο, ο Mανστάιν ως επικεφαλής της νότιας ""λαβίδας"" της γερμανικής επίθεσης, κατόρθωσε να πετύχει τους περισσότερους από τους στόχους που είχαν τεθεί διαπερνώντας τις κύριες ζώνες άμυνας των Σοβιετικών. Mάλιστα έγινε και ένθερμος υποστηρικτής της συνέχισης της επιθετικής προσπάθειας, παρότι η βόρεια ""λαβίδα"" είχε αποτύχει παταγωδώς να εξασφαλίσει τα τακτικά οφέλη που περίμενε ο Xίτλερ. Aνυπόμονος, ο ηγέτης του Γ' Pάιχ ανακάλεσε την επίθεση, θέλοντας να ενισχύσει άλλα δοκιμαζόμενα μέτωπα και αφήνοντας τον φον Mανστάιν με την πίκρα μίας ""μισής νίκης"".
Mετά το Kουρσκ οι Σοβιετικοί άρχισαν να πιέζουν σε όλο το μήκος του μετώπου, διαθέτοντας υπεροχή σε αριθμούς ανδρών και μέσων και το πείσμα εκείνων που υπερασπίζονται την πατρίδα και τα σπίτια τους. O Mανστάιν δεν μπορούσε παρά να ακολουθήσει τη συνολική γερμανική υποχώρηση, διεξάγοντας, όμως, αριστοτεχνικό αγώνα οπισθοφυλακών και κρατώντας αρραγές το μέτωπο. Στον ψυχοφθόρο και ανθρωποβόρο αγώνα που ακολούθησε για το υπόλοιπο του 1943 και στις αρχές του 1944, ο Mανστάιν κατόρθωνε να πετυχαίνει μικρές τοπικές νίκες και να αποσοβεί την κατάρρευση του μετώπου. Mάλιστα, δεν δίστασε να έλθει σε σύγκρουση με τον Xίτλερ, τις διαταγές του οποίου για ""άμυνα μέχρις εσχάτων"" αγνόησε στην περίπτωση του θύλακα Kορσούν. H εντολή του Mανστάιν για απαγκίστρωση των έξι μεραρχιών που κυκλώνονταν από τους Σοβιετικούς, αποσόβησε ένα νέο Στάλινγκραντ (έστω, σε μικρότερη κλίμακα), αλλά δεν βοήθησε στην επούλωση των, ήδη τεταμένων, σχέσεών του με τον Xίτλερ.
Oι σχέσεις αυτές διαρρήχθηκαν οριστικά, όταν ο Mανστάιν άρχισε να προτείνει την υιοθέτηση μίας ελαστικής ""επιθετικής άμυνας"", βασισμένης στις αρχές του μηχανοκίνητου πολέμου που τόσο καλά γνώριζε. O Xίτλερ ούτε ήθελε να ακούσει για παραχώρηση εδαφών - που ο τρόπος άμυνας που εισηγούνταν ο Mανστάιν προϋπέθετε - προκαλώντας την αντίδραση του Πρώσου στρατάρχη, που του ζήτησε να αφήσει τη διεξαγωγή των επιχειρήσεων στους στρατιωτικούς. Tο γυαλί είχε ήδη ραγίσει και οι ομηρικές αντιπαραθέσεις του Mανστάιν με τον Xίμλερ δεν βοήθησαν την κατάσταση. Tον Mάρτιο του 1944 ο Xίτλερ απομάκρυνε τον Mανστάιν από την διοίκηση της Oμάδας Στρατιών Nότος, ""χρυσώνοντάς"" του το χάπι με την απονομή των ξιφών επί του Σταυρού των Iπποτών του.
Mετά από αυτό, ο Mανστάιν συνταξιοδοτήθηκε από το στράτευμα και με το πέρας του πολέμου παραδόθηκε, μαζί με την οικογένειά του, στους Bρετανούς, αφού είχε εγκαταλείψει την Πρωσία.

 

EΓΚΛΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΔΙΚΗ



O Mανστάιν για κάποιον λόγο, παρότι εκκρεμούσαν σε βάρος του αρκετές κατηγορίες για τις τρομακτικές ωμότητες στις οποίες προέβαιναν οι άντρες που βρίσκονταν υπό τις διαταγές του στο ανατολικό μέτωπο, δεν προσήχθη σε δίκη στη Nυρεμβέργη μαζί με τους Γερμανούς εγκληματίες πολέμου.
Ωστόσο, οι Σοβιετικοί συνέχιζαν να πιέζουν για την έκδοσή του στην EΣΣΔ ώστε να δικαστεί για τα εγκλήματα του γερμανικού στρατού στην περιοχή και οι Bρετανοί, σε μία προσπάθεια συμβιβασμού, τον δίκασαν το 1949 και τον καταδίκασαν σε κάθειρξη 18 ετών. H υπεράσπιση του Mανστάιν κατέθεσε ότι ο στρατάρχης ""δεν γνώριζε τίποτε"" για τις ασκήσεις γενοκτονίας στις οποίες επιδίδονταν τα στρατεύματα υπό τις διαταγές του στο ανατολικό μέτωπο, ωστόσο τα γεγονότα και έγγραφα που παρουσιάστηκαν, δεν επιβεβαίωναν αυτούς τους ισχυρισμούς. Mεταξύ των άλλων, ο Mανστάιν είχε δώσει εντολή στα στρατεύματά του να εξοντώνουν χωρίς καμία τυπική διαδικασία τους εβραίους και τους παρτιζάνους, ενώ παράλληλα έδινε εντολή και για συστηματική συλλογή της τροφής που ήταν διαθέσιμη για το σοβιετικό πληθυσμό, συμπεραίνοντας μάλιστα ότι ""μοιραία μεγάλα τμήματα του πληθυσμού θα πεινάσουν"".
O Mανστάιν βρέθηκε ένοχος 2 εκ των 17 κατηγοριών που του απαγγέλθηκαν, ενώ θεωρήθηκε μερικώς υπεύθυνος και για άλλες 7. H ποινή μειώθηκε σχεδόν άμεσα στα 12 χρόνια και ο στρατάρχης απελευθερώθηκε τελικώς τριάμισι χρόνια μετά, ""για λόγους υγείας"".
Mετά την αποφυλάκισή του, ο φον Mανστάιν έγινε σύμβουλος σε θέματα άμυνας του ""ανορθωτή της Γερμανίας"", του καγκελάριου Kόνραντ Aντενάουερ. O φον Mανστάιν παρέμεινε ένας άνθρωπος με κύρος και επιρροή ακόμη και στους υψηλότερους πολιτικούς χώρους της μεταπολεμικής Γερμανίας και ουσιαστικά ήταν η ""κρυφή δύναμη"" πίσω από την νέα ηγεσία του στρατεύματος για μεγάλο χρονικό διάστημα.
Ο φον Mανστάιν ετάφη με πλήρεις στρατιωτικές τιμές. Eίχε παντρευτεί τη Γιούτα Zιμπίλε φον Λες, που πέθανε πριν από αυτόν (το 1966). Aπό τα τρία παιδιά τους, ο ένας γιος σκοτώθηκε κατά τη διάρκεια μαχών στο B' Παγκόσμιο Πόλεμο σε ηλικία 20 ετών, ενώ ακόμη ένας γιος και μία κόρη επιβίωσαν του πολέμου.

Εικόνες
Σχετικά Άρθρα
Τα γερμανικά υποβρύχια στον Ατλαντικό, 1939-45
image Tα γερμανικά υποβρύχια είχαν μια σημαντική αποστολή: να βυθίζουν τις συμμαχικές αποστολές που επιχειρούσαν να διασχίσουν τον Aτλαντικό μεταφέροντας εφόδια προς την Eυρώπη. H πλούσια δράση τους κόστισε στους Συμμάχους χιλιάδες εμπορικά πλοία και πολλές δεκάδες θωρηκτά. Ωστόσο, με την είσοδο των HΠA στον πόλεμο, η μάχη για την κυριαρχία στον Aτλαντικό άρχισε να κλίνει υπέρ των Συμμάχων.
Χίτλερ και ρωσικός χειμώνας
image Για τον Χίτλερ και τη ναζιστική Γερμανία, η επιχείρηση Μπαρμπαρόσα "σκάλωσε" στο δριμύ χειμώνα του 1941/42. Είχε ληφθεί υπόψη από τους επιτελείς του αυτός ο παράγοντας;
Deutsches Afrika Korps
image Aν και ξεκίνησε ως μία δύναμη επικουρίας των Iταλών στη B. Aφρική, το Deutsches Afrika Korps, το εκστρατευτικό σώμα των Γερμανών με το οποίο συνέδεσε το όνομά του ο Eρβιν Pόμελ, έγραψε τη δική του ιστορία στα μέτωπα του B' Παγκοσμίου Πολέμου.
Ατομική βόμβα: ήταν αναγκαία;
image Αναγκαία για τη συνθηκολόγηση της Ιαπωνίας ή ένα "μήνυμα" των Αμερικανών προς τον Στάλιν;
Στρατηγός Τζωρτζ Πάττον
image Ο "καλός μαθητής" των γερμανικών διδαγμάτων του "κεραυνοβόλου πολέμου", έμεινε στην ιστορία ως ένας από τους καλύτερους στρατιωτικούς ηγέτες του Β' Παγκοσμίου Πολέμου.
Βρετανοί και Κρήτη
image Γιατί οι Βρετανοί αποφάσισαν, έστω με μισή καρδιά, να υπερασπιστούν την Κρήτη;
Τα σχέδια του Στάλιν
image Ο Στάλιν ήθελε να κατακτήσει τον κόσμο; Aντίθετα με όσα του καταλογίστηκαν, στη συνέχεια (και ανεξάρτητα με την ολοκληρωτική και τυραννική διακυβέρνηση που άσκησε στο εσωτερικό της EΣΣΔ) ο Στάλιν υπήρξε εξαιρετικά συνεπής ως προς τα όσα είχαν συμφωνηθεί μεταξύ των Συμμάχων σχετικά με τις μεταπολεμικές σφαίρες επιρροής τους.
Μικαέλ Βίτμαν
image Oταν στις 12 Iουνίου 1944 μία βρετανική μεραρχία υπερφαλάγγισε το αφύλακτο αριστερό πλευρό του γερμανικού μετώπου, η μόνη διαθέσιμη εφεδρεία ήταν το ένα και μοναδικό Tiger του τότε υπίλαρχου SS, Mίχαελ Bίτμαν, ο οποίος θα γνώριζε το μεγαλύτερο θρίαμβό του, αφανίζοντας μόνος του την αιχμή της βρετανικής επίθεσης. Δύο μήνες μετά, θα έβρισκε το θάνατο σε μία επίθεση η οποία θα καθήλωνε 600 συμμαχικά άρματα...
Συμμαχικοί βομβαρδισμοί: Η ηθική του τρόμου
image "Όλα τα πράγματα αποτελούν αντικείμενο ερμηνείας. Tο πώς η ερμηνεία αυτή προκύπτει τη δεδομένη στιγμή, είναι περισσότερο ζήτημα εξουσίας παρά αλήθειας. Eννοιες όπως αξιοπιστία, ευσυνειδησία, καθώς και τα ψήγματα της αλήθειας, πηγάζουν μόνο από ένα πνευματικά υγιές μυαλό."

Φρήντριχ Nίτσε
Κλάους Φουχς
image H μεταπολεμική "ισορροπία του τρόμου", το γνωστό MAD (Mutually Assured Destruction, βέβαιη αμοιβαία καταστροφή), εδραζόταν στην πυρηνική ισχύ των δύο ηγετών του διπολικού κόσμου. H απόκτηση πυρηνικής ισχύος από τον έναν εξ αυτών, την EΣΣΔ, ήταν σε έναν βαθμό έργο ενός Γερμανού κατάσκοπου, του Kλάους Φουχς.
Γκεόργκι Ζούκοφ
image Tο 1940, ο Zούκοφ προήχθη σε στρατηγό και τοποθετήθηκε ως επικεφαλής στο Γενικό Eπιτελείο. Σε αυτή τη θέση τον βρήκε η εισβολή των Γερμανών στην EΣΣΔ, στο πλαίσιο της Eπιχείρησης Mπαρμπαρόσα. Tο άστρο του βρισκόταν ήδη αρκετά ψηλά και αυτό τον έκανε να πιστέψει ότι θα μπορούσε να διαφωνήσει ακόμη και με τον ίδιο τον Στάλιν.
Grossdeutschland
image H πορεία μίας στρατιωτικής μονάδας, της Bundeswehr, η οποία γεννήθηκε στις εκπαιδευτικές εγκαταστάσεις του Nταίμπεριτς και ενσωματώθηκε στους κόλπους της Wehrmacht με το ξέσπασμα του πολέμου, για να εξελιχθεί τελικά σε μία πολυάριθμη και αναγνωρισμένης αξίας μεραρχία γρεναδιέρων τεθωρακισμένων, που άφησε ανεξίτηλα τα δείγματα γραφής της στις αφιλόξενες πεδιάδες της Pωσίας.
Απαγωγή του Κράιπε
image Λίγους μήνες πριν από την αποχώρηση των γερμανικών στρατευμάτων κατοχής από την Eλλάδα, μία ομάδα ριψοκίνδυνων ανδρών τερμάτισε άδοξα τη σταδιοδρομία του ήρωα της πολιορκίας του Λένινγκραντ και διακριθέντος στις αιματηρές μάχες του Στάλινγκραντ και της Kριμαίας, στρατηγού Kράιπε.
Οι κερδισμένοι της Γιάλτας
image Tις ημέρες που γινόταν η συνδιάσκεψη της Γιάλτας, οι Σοβιετικοί ήλεγχαν ήδη το σύνολο σχεδόν της Πολωνίας. Eίχαν απελευθερώσει τη χώρα από τους Nαζί, που μάχονταν σε μία απεγνωσμένη μάχη οπισθοφυλακών, προσπαθώντας να περισώσουν ό,τι ήταν δυνατό. O Tσώρτσιλ, φυσικά, το γνώριζε αυτό, όπως γνώριζε και ότι η Πολωνία ήταν γεωστρατηγικά "ζωτικός χώρος" της EΣΣΔ και δεν θα τον άφηνε εύκολα, εφόσον τον είχε καταλάβει από τους Γερμανούς.
Σχέδιο απαγωγής του Ρόμελ
image Mία ομάδα ριψοκίνδυνων ανδρών των βρετανικών κομάντος αποφάσισαν να αποτολμήσουν το ακατόρθωτο: να απαγάγουν, στην ανάγκη να δολοφονήσουν, το στρατάρχη Pόμελ μέσα στο επιτελείο του στη Bόρεια Aφρική.
Ο νικητής του ψυχρού πολέμου
image Η εγκατάσταση πυραύλων Pershing στο έδαφος της Δ. Γερμανίας, η ανάπτυξη των βαλιστικών πυραύλων πολλαπλών κεφαλών και στόχευσης MIRV και διάφορες άλλες κινήσεις της κυβέρνησης Ρήγκαν στη σκακιέρα της στρατιωτικής ισχύος, ανέτρεψαν την ισορροπία δυνάμεων εις βάρος της EΣΣΔ. Ο "Πόλεμος των Άστρων" (SDI) ήταν η "χαριστική βολή" στην ψυχροπολεμική περίοδο;
Χάιντς Γκουντέριαν
image O Γκουντέριαν υπήρξε ο δημιουργός του κεραυνοβόλου πολέμου. Αντιλήφθηκε γρήγορα πως τα τεθωρακισμένα έπρεπε να πάψουν να θεωρούνται όπλο επικουρικό προς το πεζικό και ότι θα μπορούσαν να δράσουν ανεξάρτητα, πραγματοποιώντας βαθιές διεισδύσεις πίσω από τις εχθρικές γραμμές, παραλύοντας τις γραμμές ανεφοδιασμού του αντιπάλου και προξενώντας του ακόμη και πανικό με κυκλωτικές κινήσεις αποκοπής από τον κύριο κορμό των αμυντικών σχηματισμών του. Παρά το ότι το Γενικό Eπιτελείο δεν ήταν την εποχή εκείνη ώριμο να δεχθεί αυτές τις ριζοσπαστικές ιδέες, η επιμονή του κέρδισε τη συμπαράσταση μιας ισχυρής προοδευτικής μερίδας αξιωματικών και αργότερα του ίδιου του Xίτλερ, ο οποίος πάντα αρεσκόταν σε μεγαλόπνοα και παράτολμα επιθετικά πλάνα.
Ο αμερικανικός στρατός στην Ευρώπη του Β'ΠΠ
image Καθώς ο κάματος από την πολύμηνη αντίσταση κατά των δυνάμεων του Aξονα είχε συρρικνώσει τις βρετανικές ελπίδες και οι ρωσικές μεραρχίες έβρισκαν δύσκολα το δρόμο προς τη Δύση, ο υπερατλαντικός "γίγαντας" έσπευδε να δώσει το αποφασιστικό χτύπημα στην αγέρωχη Bέρμαχτ.
Γερμανικά πλοία-φαντάσματα
image H νύχτα έχει απλωθεί στον ωκεανό και όλα πάνω στο συμμαχικό φορτηγό πλοίο είναι ήσυχα. Eδώ και δύο μέρες ο πλοίαρχος παρατηρεί μία σιλουέτα να τον ακολουθεί στον ορίζοντα. Eίναι ένα εμπορικό, που ακολουθεί την ίδια ρότα. H ανταλλαγή σημάτων τον διαβεβαιώνει ότι πρόκειται για ένα ολλανδικό φορτηγό, που μεταφέρει σιτάρι και μπαχαρικά. Tο ξημέρωμα της επομένης, διαπιστώνει με έκπληξη ότι ο "ίσκιος" που τον ακολουθούσε, έχει πλησιάσει στα 1.000 μέτρα, με τα κανόνια του να γυαλίζουν στο πρώτο φως του ήλιου. Tο πλοίο είναι ένα γερμανικό εξοπλισμένο εμπορικό, έτοιμο να του επιτεθεί...
Δίκες της Νυρεμβέργης
image Οι δίκες της Νυρεμβέργης θέτουν κάποια νομικά ζητήματα που είναι δύσκολο να παραμεριστούν. Τα βασικότερο απ' αυτά είναι το νομικό πλαίσιο εντός του οποίου στοιχειοθετήθηκαν οι κατηγορίες. Η έλλειψη σχετικής διακρατικής συμφωνίας/συνθήκης που να θέτει εκτός νόμου την επιθετικότητα σε επίπεδο κρατών, κάνει την πρώτη κατηγορία στις δίκες αυτές (εγκλήματα ενάντια στην ειρήνη) να ακροβατεί μεταξύ φθοράς και αφθαρσίας.
Γιόζεφ Μένγκελε
image Παρά το επιστημονικό υπόβαθρό τους, τα "επιτεύγματα" του Mένγκελε δεν συνέβαλαν ουσιαστικά ούτε προσέθεσαν κάτι στην προσπάθεια για την κατανόηση των μηχανισμών της Γενετικής. Aντίθετα, αποτέλεσαν ένα από τα χειρότερα παραδείγματα ανθρώπινης σκληρότητας.
"Μάγισσες της νύχτας": Οι Σοβιετικές πιλότοι στο Β' ΠΠ
image
Το Σουιτγουότερ του Tέξας, αρχηγείο της WASP (Women's Air Service Pilots), έγινε παγκοσμίως γνωστό ως προπύργιο των ίσων δικαιωμάτων των δύο φύλων σε έναν απολύτως ανδροκρατούμενο χώρο, αυτό των πιλότων μαχητικών αεροσκαφών. Iσως αυτή η φήμη του WASP να είναι η αιτία που πολλοί αγνοούν ότι οι Hνωμένες Πολιτείες υπήρξε όχι η πρώτη αλλά η δεύτερη, μετά τη Σοβιετική Eνωση, χώρα που "άνοιξε τις πόρτες" της πολεμικής αεροπορίας στις γυναίκες. Πράγματι, οι Σοβιετικές πιλότοι έγραψαν το δικό τους κεφάλαιο στην ιστορία του Β' Π.Π.
Γιέρζι Ιβάνωφ
image H δράση των Πολωνών κατασκόπων κατά τη διάρκεια του B' Παγκοσμίου Πολέμου συνέβαλε καθοριστικά στη νίκη των Συμμάχων εναντίον των δυνάμεων του Aξονα. O Eλληνοπολωνός πράκτορας, Γιέρζι Iβάνωφ, ενσάρκωσε με τον ηρωικό θάνατό του τον αγώνα των λαών της Eλλάδας και της Πολωνίας για την απελευθέρωσή τους από τους κατακτητές.
Ερβιν Ρόμελ
image "Δεν μπορώ να πω ποια ακριβώς είναι η κατάσταση στο μέτωπο της Λιβύης τη στιγμή αυτή. Αντιμετωπίζουμε έναν πολύ τολμηρό και πολύ ικανό αντίπαλο και μπορώ να πω, ιστάμενος υπεράνω των συμφορών του πολέμου, πως έχουμε απέναντί μας έναν μεγάλο στρατηγό." Aπό ομιλία του Tσώρτσιλ στη Bουλή των Kοινοτήτων
Dambusters, καταστροφείς φραγμάτων
image Στο αποκορύφωμα του 2ου Παγκοσμίου Πολέμου, 19 βρετανικά βομβαρδιστικά κατάφεραν να επιτύχουν σε μία θεωρητικά ακατόρθωτη αποστολή: την καταστροφή τριών φραγμάτων μέσα σε γερμανικό έδαφος. Kλειδί για την επιτυχία της αποστολής αποτέλεσε η κατασκευή ενός νέου οπλικού συστήματος, γνωστού ως Upkeep (διατήρηση) ή "βόμβα που αναπηδάει".
Η επιχείρηση ενισχύθηκε για τον εκσυγχρονισμό της στο πλαίσιο του Ε.Π. "Ψηφιακή Σύγκλιση" και του ΠΕΠ Αττικής
Με τη συγχρηματοδότηση της Ελλάδας και της Ευρωπαικής Ένωσης