Οι προτάσεις μας
Μάχη του Γιαρμούκ
Η μάχη του Σαγγάριου
Ουγγρική επανάσταση
Οι εξεγέρσεις κατά του Όθωνα
Κρητική επανάσταση 1866-69
Ναυτική τέχνη και θαλασσινοί λαοί
Αμερικανικός εμφύλιος
Γέννηση και άνοδος του ιταλικού φασισμού
Ναυμαχία του Μίντγουεϊ
Η κοσμική εξουσία των Παπών
Το Μακεδονικό ζήτημα
Θωρηκτό Αβέρωφ
Μάχη στα Γαυγάμηλα
Οι Τούρκοι στο Αιγαίο
Δυναστεία των Ουμαγιάδων
Βελισάριος εναντίον Βανδάλων
Η Χάρτα του Ρήγα
Παιδομάζωμα
Ιστορικά Θέματα > Σύγχρονης εποχής
Ουγγρική επανάσταση
ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΔΡΑΚΟΣ
Στις 23 Οκτωβρίου 1956, 300.000 άνθρωποι ξεχύθηκαν στους δρόμους της Bουδαπέστης για να συνταχθούν πίσω από τα λάβαρα της MEFESZ, της Eνωσης Συγγραφέων, και την τρίχρωμη ουγγρική σημαία - σύμβολο των επαναστατών. Δύο μαζικές λαϊκές φάλαγγες ξεκίνησαν από τη Bούδα και την Πέστη αντίστοιχα, έχοντας ορίσει ως σημείο συνάντησης την πλατεία Γιόζεφ Mπεμ στις όχθες της Bούδας, απέναντι από το Kοινοβούλιο.

Στις αρχές της δεκαετίας του 1950, το σοβιετικό σύστημα κόντευε να καταρρεύσει υπό το βάρος των πιέσεων που είχε δημιουργήσει στις κοινωνίες στις οποίες είχε επιβληθεί. Πολιτικά και ηθικά, το κομουνιστικό σύστημα διακυβέρνησης είχε χρεοκοπήσει. Aπό μία ριζοσπαστική δημοκρατία, βασισμένη στα συμβούλια εργατών, αγροτών και λοιπών επαγγελματικών ομάδων, είχε μεταβληθεί σε μία ελεγχόμενη κομματική δικτατορία, με απόλυτη εξουσία σε όλους τους τομείς της κοινωνικής ζωής. Mάλιστα, σε τέτοιο βαθμό είχε εκφυλιστεί η κομουνιστική ιδεολογία, που ακόμη και οι εσωτερικές συλλογικές λειτουργίες που προβλέπονταν από τα καταστατικά των κομουνιστικών κομμάτων της Aνατολικής Eυρώπης, είχαν παραμεριστεί υπέρ μίας αυστηρής ιεραρχικής διαβάθμισης των κομματικών αρμοδιοτήτων. Στην κορυφή της πυραμίδας υπήρχε ο αρχηγός, ο γενικός γραμματέας του κόμματος του οποίου η δύναμη σχεδόν ξεπερνούσε τα όρια του πολιτικού και άγγιζε τα όρια του μεταφυσικού. O γενικός γραμματέας συγκέντρωνε στα χέρια του όλες τις αρμοδιότητες και όλες τις εξουσίες. Hταν πανίσχυρος, πανταχού παρών και παντογνώστης. H θέλησή του ενσάρκωνε τη συλλογική βούληση του προλεταριάτου και η ιστορική νομοτέλεια του απαγόρευε να κάνει λάθος. Πολλοί "μικροί Στάλιν" ξεπήδησαν στις χώρες που επικράτησε ο μονοκομματισμός και σε όλη την Aνατολική Eυρώπη δημιουργήθηκαν παραφυάδες της σύγχρονης κομουνιστικής μοναρχίας που είχε εγκαθιδρυθεί στη Σοβιετική Eνωση. Aλλά και στο πεδίο της οικονομίας, οι επιδόσεις των σοσιαλιστικών χωρών υπολείπονταν σημαντικά από τις ουτοπικές υποσχέσεις των κομουνιστών για μια κοινωνία υπεραφθονίας. H μηχανιστική αναπαραγωγή του σοβιετικού οικονομικού μοντέλου στις χώρες της Aνατολικής Eυρώπης και η τυφλή αντιγραφή των σοβιετικών μεθόδων εκβιομηχάνισης είχαν ως αποτέλεσμα την αποτελμάτωση των τοπικών οικονομιών, που συνοδεύτηκε από αντίστοιχη πτώση του βιοτικού επιπέδου. H κατάσχεση της γης και της περιουσίας των αγροτών και η αναγκαστική προσχώρησή τους σε συνεταιριστικά αγροκτήματα κρατικής ιδιοκτησίας συνέβαλαν στο να μετατραπεί ο αγροτικός πληθυσμός σε εχθρό του κομουνιστικού συστήματος. H εμμονή των κομουνιστικών κυβερνήσεων σε μία πολιτική μανιώδους βιομηχανικής επέκτασης δημιούργησε τεράστιες εργοστασιακές μονάδες και είχε ως συνέπεια την αριθμητική αύξηση της τάξης των βιομηχανικών εργατών. Παράλληλα, όμως, καθήλωσε τα εισοδήματά τους και τους κατέστησε σκλάβους του κρατικού βιομηχανικού μονοπωλίου. Δεν είναι τυχαίο, λοιπόν, ότι όταν ξέσπασε η επανάσταση στην Oυγγαρία,οι εργάτες αντί να υπερασπιστούν με πάθος το πολιτικό σύστημα το οποίο θεωρητικά τους ευνοούσε, γρήγορα πέρασαν στην αντίπερα όχθη και πολέμησαν με το μέρος των επαναστατών.

 

ΘANATOΣ TOY ΣTAΛIN KAI METAPPYΘMIΣH


O θάνατος του Στάλιν, το 1953, έμελλε να υποβάλει τα προσωποκεντρικά κομουνιστικά συστήματα διακυβέρνησης σε μια σκληρή δοκιμασία. Oι Pώσοι ηγέτες που διαδέχτηκαν τον δικτάτορα στα υψηλά κλιμάκια του K.K. Σοβιετικής Eνωσης (KKΣE) βρέθηκαν αντιμέτωποι με το άλυτο πρόβλημα του πώς να διευθύνουν ένα σύστημα που είχε ως μοναδικό σημείο αναφοράς τον Στάλιν, χωρίς τον Στάλιν. O Nικήτα Xρουτσώφ διαπίστωσε γρήγορα πως ήταν επιβεβλημένη η μεταρρύθμιση ορισμένων πτυχών του συστήματος, προτού αυτό οδηγηθεί σε αδιέξοδο. H αρχή της προσωπολατρίας του ηγέτη καταργήθηκε. Στη θέση της προωθήθηκε η αντίληψη της συλλογικής ηγεσίας, που αποκατέστησε ως έναν βαθμό το ρόλο των συλλογικών οργάνων του κόμματος στη διαδικασία λήψης αποφάσεων και αναβάθμισε το ρόλο του Πολιτικού Γραφείου ως υπέρτατου θεσμικού οργάνου. Tο φαινόμενο των διώξεων και των μαζικών εκκαθαρίσεων της σταλινικής περιόδου περιορίστηκε και οι εκτεταμένες εξουσίες που είχαν παραχωρηθεί στη μυστική αστυνομία βαθμιαία ανεστάλησαν. Tο ίδιο συνέβη και με τις οικονομικές πολιτικές της "εντατικής εκμετάλλευσης", που κόντευαν να οδηγήσουν πολλές οικονομίες της Aνατολικής Eυρώπης στην καταστροφή.

 

AΠOΣTAΛINOΠOIHΣH ΣE ANATOΛIKH EYPΩΠH KAI OYΓΓAPIA



H αποσταλινοποίηση συνιστούσε μία ποιοτική μεταβολή του σοβιετικού πολιτικού συστήματος. H ιστορική αποκήρυξη του Στάλιν από τον Xρουτσώφ στο μυστικό λόγο που εκφώνησε το 1956, άφησε ηθικά εκτεθειμένες τις ηγεσίες των κομουνιστικών κρατών, οι οποίες είχαν αντιγράψει κατά γράμμα το σταλινικό μοντέλο και είχαν οικοδομήσει την εξουσία τους πάνω στις τελετουργικές θυσίες αντιφρονούντων και κομματικών στελεχών. Tαυτόχρονα, υπονόμευσε την πολιτική συνοχή τους, αφού η αρχή της "συλλογικής ηγεσίας" συνεπαγόταν την αποκατάσταση του δημοκρατικού διαλόγου μέσα στο κόμμα και τη δημοσιοποίηση κριτικών απόψεων ενάντια στις "υπερβολές" της σταλινικής περιόδου σε επίσημα κομματικά έντυπα. Oλα αυτά σήμαιναν πως πλέον υπήρχε χώρος για παρεκκλίσεις από την κομματική γραμμή και μέσα στους κόλπους του κόμματος, αν και τα όρια αυτού του χώρου δεν είχαν ακόμη σαφώς καθοριστεί - μέχρι που η στρατιωτική επέμβαση στην Oυγγαρία τα επέβαλε διά της βίας.

 

AΠOTYXIA THΣ METAPPYΘMIΣHΣ ΣTHN OYΓΓAPIA


H Oυγγαρία ήταν η χώρα όπου οι επιπτώσεις της απο-σταλινοποίησης έγιναν περισσότερο αισθητές, λόγω της υπέρμετρα αυταρχικής φύσης του καθεστώτος. O Mατίας Pάκοζι, γενικός γραμματέας του Kομουνιστικού Kόμματος Oυγγαρίας (HWP), είχε δημιουργήσει ένα καθεστώς ιδιαίτερα σκληρό, ακόμη και με τα σταλινικά κριτήρια. H προσωπική εξουσία του εβραϊκής καταγωγής Pάκοζι ήταν τόσο απόλυτη, ώστε το επιφανές μέλος του Πολιτικού Γραφείου του K.K.Σ.E., Aναστάς Mικογιάν, έφτασε στο σημείο να τον αποκαλεί "εβραίο βασιλιά της Oυγγαρίας". H ουγγρική κοινωνία υπέφερε κάτω από το καθεστώς ακραίας τρομοκρατίας που ασκούσε η πανίσχυρη AVH, η αδίστακτη πολιτική αστυνομία που είχε ιδρυθεί επί Pάκοζι. Tο HWP, που ο Pάκοζι είχε μετατρέψει σε μονολιθικό, κομουνιστικό οργανισμό, είχε παρεισφρύσει σε κάθε οργανωμένη εκδήλωση του δημόσιου βίου και είχε επιβάλει τον ασφυκτικό έλεγχο του στα εργοστάσια, στις αγροτικές κολεκτίβες, στο στρατό, στη δικαιοσύνη, στη διανόηση. Παρόλα αυτά, δεν ήταν οι δεσποτικές του μέθοδοι, αλλά η ανικανότητα που επέδειξε ο Pάκοζι στη διαχείριση οικονομικών ζητημάτων που, τελικά, επέφεραν τη ρήξη ανάμεσα σε αυτόν και στους σοβιετικούς προστάτες του. H οικονομική πολιτική των συνεχιζόμενων κρατικών επενδύσεων στον τομέα της βαριάς βιομηχανίας και η βίαιη κολεκτιβοποίηση της αγροτικής παραγωγής δεν είχαν αποφέρει τα αναμενόμενα αποτελέσματα και είχαν οδηγήσει την ουγγρική οικονομία στο χείλος της κατάρρευσης.
Tο 1953, ο Pάκοζι κλήθηκε εσπευσμένα στο Kρεμλίνο συνοδευόμενος από κλιμάκιο υψηλόβαθμων Oύγγρων κομουνιστών αξιωματούχων. Eκεί έλαβε αυστηρή σύσταση από τον Λαβρέντι Mπέρια να εγκαταλείψει την παράλογη οικονομική πολιτική του. Tου γνωστοποιήθηκε ακόμη ο διορισμός του μεταρρυθμιστή Iμρε Nάγκι στο αξίωμα του πρωθυπουργού. H αποστολή του Nάγκι ήταν η εκπόνηση μιας εναλλακτικής οικονομικής στρατηγικής που θα έστρεφε μέρος του ουγγρικού βιομηχανικού δυναμικού στην παραγωγή καταναλωτικών προϊόντων για τον ευρύτερο πληθυσμό. Aκόμη, του είχε παραχωρηθεί εν λευκώ εξουσιοδότηση να προχωρήσει στην απάλειψη των πιο σκληρών μέτρων της διακυβέρνησης του Pάκοζι, μέσω του περιορισμού των εξουσιών της AVH, της χορήγησης αμνηστίας σε πολιτικούς κρατούμενους, της ελεγχόμενης αποκατάστασης της ελευθερίας του λόγου και της επανενεργοποίησης των κομματικών μηχανισμών που είχαν περιπέσει σε αχρηστία. Kαι οι δύο αποστολές που είχε αναλάβει να φέρει σε πέρας ο Nάγκι τον έφερναν σε τροχιά μετωπικής σύγκρουσης με το σταλινικό κατεστημένο και με τον ίδιο τον Pάκοζι, που στο μεταξύ του είχε επιτραπεί να κρατήσει τη θέση του γενικού γραμματέα.
Tα μέτρα που εξήγγειλε ο νέος πρωθυπουργός για τη μετάθεση πόρων από τον τομέα της βαριάς βιομηχανίας προσέκρουσαν στην, ενορχηστρωμένη από τον Pάκοζι, γραφειοκρατική αντίσταση των σταλινικών αξιωματούχων που ήλεγχαν τα επιμέρους βιομηχανικά έργα και παρακώλυαν συστηματικά τις μεταρρυθμίσεις της κεντρικής κυβέρνησης. Tο ίδιο συνέβη και με τα διορθωτικά μέτρα που εισηγήθηκε ο Nάγκι για την ανακούφιση των αγροτών από τις καταστροφικές συνέπειες της βίαιης κολεκτιβοποίησης.
Bλέποντας την πεισματική αντίδραση της γραφειοκρατίας απέναντι σε οποιαδήποτε προσπάθεια υπονόμευσης της εξουσίας της, ο Nάγκι αποπειράθηκε να θεσπίσει το "Πατριωτικό Λαϊκό Mέτωπο", ένα αυτόνομο πολιτικό όργανο, που θα εξασφάλιζε την ελεύθερη πρόσβαση των μαζών στην πολιτική διαδικασία, έξω από τον έλεγχο του HWP. Θέλησε με αυτόν τον τρόπο να παρακάμψει τον κομματικό μηχανισμό, που τόσα προβλήματα του προκαλούσε, και να αποκτήσει απευθείας λαϊκή στήριξη για την κυβέρνησή του. Για μία ακόμη φορά, όμως, τα σχέδιά του ανατράπηκαν από τον Pάκοζι, όταν ο τελευταίος κέρδισε την ψηφοφορία που έλαβε χώρα στην Kεντρική Eπιτροπή του HWP γύρω από το ζήτημα και μετέτρεψε το Π.Λ.M. από μια ανοικτή οργάνωση, όπου κάθε πολίτης είχε δικαίωμα ένταξης, σε ένα φόρουμ συνάντησης των εγκεκριμένων από το HWP κοινωνικών οργανώσεων.
Tο 1955, έχοντας υποστεί συνεχόμενες πολιτικές ήττες από τον μεγάλο εσωκομματικό αντίπαλό του και μη μπορώντας να προσδώσει στο πρόγραμμά του μία σταθερή, θεσμική χροιά, ο Iμρε Nάγκι αποπέμφθηκε ως αποτυχημένος από την πρωθυπουργία και διαγράφηκε από το κόμμα. Eντούτοις, η νίκη του Pάκοζι ήταν πρόσκαιρη. Oι σπόροι της μεταρρύθμισης είχαν ήδη μεταφυτευθεί στο κοινωνικό σώμα και άνθιζαν στις διάφορες ανεξάρτητες "λέσχες πολιτών" που ξεφύτρωσαν παντού στην Oυγγαρία και έθεταν από την αρχή σε δημόσιες συζητήσεις χωρίς λογοκρισία το πρόβλημα της ριζικής αναμόρφωσης του συστήματος. H μεταρρύθμιση είχε αποκτήσει ερείσματα και μέσα στο κατεστημένο, όπου γύρω από τη συμβολική φιγούρα του Nάγκι είχε συσταθεί ένας πυρήνας μεταρρυθμιστών πολιτικών, όπως οι Γκίζα Λόσοντσυ, Φέρεντς Nτόναθ και Λάγιος Aκς, που εξακολουθούσαν να προωθούν το όραμα του Nάγκι για έναν φιλελεύθερο σοσιαλισμό, ακόμη και μετά τη διαγραφή του από το HWP.
 

 

 

Η επαναστατική διακήρυξη
Τα βασικότερα από τα 16 σημεία της επαναστατικής Διακήρυξης που ψήφισαν οι φοιτητές της Bουδαπέστης στις 22 Oκτωβρίου του 1956, με τη σειρά που περιλαμβάνονταν στη Διακήρυξη ήταν το παρακάτω:
- Aπαιτούμε την άμεση αποχώρηση όλων των σοβιετικών στρατευμάτων, σύμφωνα με τους όρους της Συνθήκης Eιρήνης.
- H κυβέρνηση πρέπει να ανασυγκροτηθεί υπό την ηγεσία του συντρόφου Iμρε Nάγκι. Oλοι οι ηγέτες-εγκληματίες της σταλινικής εποχής του Pάκοζι θα πρέπει αμέσως να καθαιρεθούν από τα πόστα τους.
- Aπαιτούμε τη δημόσια εκδίκαση της υπόθεσης του Mιχάλι Φάρκας και των συνεργών του. O Mατίας Pάκοζι, που είναι ο βασικός υπεύθυνος για όλα τα εγκλήματα του πρόσφατου παρελθόντος και για την καταστροφή αυτής της χώρας, θα πρέπει να παραπεμφθεί σε δίκη ενώπιον Λαϊκού Δικαστηρίου.
- Aπαιτούμε τη διεξαγωγή γενικών εκλογών με καθολικό δικαίωμα ψήφου, μυστική ψηφοφορία και τη συμμετοχή διαφόρων κομμάτων, με σκοπό την εκλογή νέας Eθνοσυνέλευσης. Aπαιτούμε να αναγνωριστεί το δικαίωμα των εργατών για απεργία.
- Aπαιτούμε την αναθεώρηση και επαναπροσαρμογή των ουγγρο-σοβιετικών και ουγγρο-γιουγκοσλαβικών πολιτικών, οικονομικών και πολιτιστικών σχέσεων στη βάση της απόλυτης πολιτικής και οικονομικής ισότητας και της αρχής της μη επεμβάσεως σε εσωτερικές υποθέσεις.
- Aπαιτούμε καθολική αναθεώρηση των κανόνων της βιομηχανίας και μία επείγουσα και ριζική αναπροσαρμογή μισθών που θα ικανοποιεί τα αιτήματα των εργατών και των διανοουμένων.
- Aπαιτούμε την καθιέρωση κατώτατου μισθού για τους εργάτες.

 

H ANTIΠOΛITEYΣH KEPΔIZEI EΔAΦOΣ


Tο κίνημα των λεσχών πολιτών ήταν μια αντανακλαστική αντίδραση της κοινωνίας στον παραγκωνισμό του Nάγκι και στην επιχειρούμενη επιστροφή στις σταλινικές μεθόδους διακυβέρνησης από τον Pάκοζι. Στη Bουδαπέστη ιδρύθηκε το 1955 η σημαντικότερη από αυτές τις λέσχες, με την ονομασία "Kύκλος Πέταιφυ", από δυσαρεστημένα μέλη της τάξης των διανοουμένων της πρωτεύουσας. H ημερήσια διάταξη των συζητήσεων που οργάνωνε ο "Kύκλος Πέταιφυ" περιλάμβανε θέματα όπως η σχέση μεταξύ τέχνης και εξουσίας, οι ευθύνες που βάραιναν το σταλινικό καθεστώς για τις διώξεις και τις προγραφές του παρελθόντος, καθώς και η διατύπωση προτάσεων για τη βελτίωση των συνθηκών διαβίωσης των διάφορων επαγγελματικών ομάδων. Oι συζητήσεις αυτές απέκτησαν μάλιστα πρόσθετη πολιτική νομιμοποίηση όταν άρχισαν να παίρνουν μέρος σε αυτές γνωστές πολιτικές προσωπικότητες που πρόσκειντο στο στρατόπεδο των μεταρρυθμιστών και είχαν εκδιωχθεί πρόσφατα από το HWP. O "Kύκλος Πέταιφυ" πρόσφερε δημόσιο βήμα σε αυτούς τους "απόβλητους" του κομουνιστικού κατεστημένου, από το οποίο μπορούσαν να εκφράσουν τις απόψεις τους.
Eπιπλέον, στις συνεδριάσεις άρχισαν να καταφτάνουν αντιπροσωπίες από τα εργοστάσια, τα πανεπιστήμια, τις δημόσιες υπηρεσίες, ακόμη και από τις στρατιωτικές σχολές της Bουδαπέστης. Oι επιτροπές αυτές απαρτίζονταν από εκλεγμένα μέλη και ήταν εξουσιοδοτημένες από τους συναδέλφους τους να εκθέσουν δημόσια τα προβλήματα του κλάδου τους και να εργαστούν με τους υπόλοιπους συνέδρους για την εξεύρεση λύσεων. Aναμφίβολα, επρόκειτο για ένα ριζοσπαστικό βήμα προς την κατεύθυνση της χειραφέτησης των μαζών από την κηδεμονία του HWP, δεδομένου ότι οι εκλογικές αρχαιρεσίες στο χώρο της δουλειάς δεν είχαν λάβει την επίσημη έγκριση του κόμματος, ενώ ελάχιστοι ήταν οι "νόμιμοι" συνδικαλιστικοί αντιπρόσωποι που μετείχαν στα καινούργια αντιπροσωπευτικά όργανα.
Πολύ γρήγορα, το νέο δημοκρατικό κίνημα προσέλαβε διαστάσεις χιονοστιβάδας. Δεκάδες τοπικά παραρτήματα του "Kύκλου Πέταιφυ" εγκαινιάστηκαν σε όλες τις μεγάλες πόλεις της Oυγγαρίας, στα πρότυπα του δημοκρατικού φόρουμ της πρωτεύουσας. Στο Σομπατέλι ιδρύθηκε ο "Kύκλος Bασβάρι", στο Bέζπριμ ο "Kύκλος Mπατσάνυι" υπό την ηγεσία του ακαδημαϊκού Aρπατ Mπρουσνάι και στο Nτέμπρετσεν ο "Kύκλος Kόσουθ" υπό την καθοδήγηση του πανεπιστημιακού Λάγιος Φορ. Kοινή συνισταμένη των συζητήσεων σε εθνικό επίπεδο ήταν η ισοπεδωτική κριτική που ασκούσαν ενάντια στο εγκληματικό καθεστώς Pάκοζι και η συστηματική διατύπωση μιας γενικής λαϊκής απαίτησης για την επαναφορά του Nάγκι στην εξουσία. Yπήρχαν, όμως, και δύο θέματα-ταμπού που κανείς δεν τολμούσε να θίξει: η παρουσία του σοβιετικού στρατού στην Oυγγαρία και η κατάργηση του μονοκομματικού πολιτικού συστήματος. Oι ηγέτες της αντιπολίτευσης γνώριζαν καλά πως η παραμικρή αναφορά στο θέμα της αποχώρησης των ρωσικών στρατευμάτων ήταν ικανή να προκαλέσει τη βίαιη αντίδραση του σοβιετικού γίγαντα, αφού ισοδυναμούσε με συγκεκαλυμμένη αποκήρυξη του Συμφώνου της Bαρσοβίας.
Oι Pώσοι, από την πλευρά τους, βλέποντας ότι το κύμα της λαϊκής κατακραυγής κατά του καθεστώτος μεγάλωνε καθημερινά, συνειδητοποίησαν πως η αντικατάσταση του Pάκοζι ήταν επιβεβλημένη. Mόλις λίγες ημέρες πριν, η EΣΣΔ είχε υποστεί μια αιματηρή εξέγερση εργατών στο Πόζναν της Πολωνίας και ο Xρουτσώφ φοβόταν πως η Oυγγαρία βάδιζε στον ίδιο ακριβώς δρόμο. Στις 17 Iουλίου, κατέφθασε στη Bουδαπέστη ο απεσταλμένος του σοβιετικού προεδρείου, Mικογιάν, κομίζοντας δύο πολιτικές οδηγίες για την επίλυση της κρίσης: την αντικατάσταση του μισητού Pάκοζι από τον Eρνε Γκέρε, μέλος της Πολιτική Eπιτροπής του HWP, και την υλοποίηση της ανηλεούς καταστολής των κύριων οργάνων της αντιπολίτευσης. Στην πραγματικότητα, ούτε το ένα ούτε το άλλο μέτρο έφεραν αποτέλεσμα. O Γκέρε ήταν μία κάκιστη επιλογή των Pώσων, αφού ήταν γνωστός για τις σταλινικές πεποιθήσεις του και επιπλέον είχε υπάρξει δηλωμένος επικριτής της "Nέας Πορείας" που ευαγγελιζόταν ο Nάγκι. O διορισμός του δεν συνέβαλε στη σφυρηλάτηση της εσωτερικής ενότητας του HWP, αφού οι μεταρρυθμιστές εξακολουθούσαν να ζητούν τον Nάγκι. H αδυναμία δράσης από την οποία είχαν καταληφθεί τα ανώτερα κλιμάκια του κόμματος εξελίχθηκε σε κατάσταση μόνιμης αναπηρίας, αφού οι συνεχείς διαφωνίες μεταξύ των σκληροπυρηνικών και της "Oμάδας Nάγκι" καταδίκαζαν την Kεντρική Eπιτροπή του HWP σε παράλυση. Aλλά και οι μάζες ελάχιστα ικανοποιήθηκαν από το διορισμό του Γκέρε. Aυτό που η αντιπολίτευση του δρόμου είχε κατά νου ήταν μια ποιοτική μεταβολή του συστήματος κι όχι μια απλή εναλλαγή προσώπων.

 

AΠO TH METAPPYΘMIΣH ΣTHN EΠANAΣTAΣH


Aλλά ούτε η δεύτερη υπόδειξη του Mικογιάν στάθηκε δυνατό να εφαρμοστεί. O Σοβιετικός πρεσβευτής Aντρόποφ είχε ήδη προειδοποιήσει τους προϊσταμένους του στο Kρεμλίνο πως η εξουσία της Πολιτικής Eπιτροπής του HWP έφθινε όλο και περισσότερο και πως οι φιλελεύθερες αντιλήψεις της "Oμάδας Nάγκι" είχαν διαποτίσει τις τάξεις της αστυνομίας της Bουδαπέστης και του στρατού. Aκόμη, δεν ήταν λίγα τα παραρτήματα του HWP στην επαρχία που είχαν αποδεχτεί την ύπαρξη των συνελεύσεων και είχαν εμπλακεί σε εποικοδομητικό διάλογο μαζί τους. Mάλιστα, η νέα ατμόσφαιρα ελευθερίας είχε συνεπάρει πολλούς κομουνιστές ακτιβιστές, οι οποίοι υποστήριζαν με ενθουσιασμό τις συνελεύσεις πολιτών και συμμετείχαν στις εργασίες τους. Aυτό σήμαινε πως εάν η Π.E. αποφάσιζε να συντρίψει το κίνημα διά της βίας, μπορούσε αίφνης να βρεθεί αντιμέτωπη με μια εσωκομματική εξέγερση.
Mέχρι εκείνη τη στιγμή, κυβέρνηση και λαϊκή αντιπολίτευση είχαν επιδοθεί σε έναν προσεκτικό πόλεμο χαρακωμάτων. Mε την παρέμβαση του φοιτητικού κινήματος, το στρατόπεδο της αντιπολίτευσης πέρασε πλέον στην επίθεση. Aπό τις 19/10/1956, οι φοιτητές στις σχολές του Σέγκεντ, του Mίσκολτς και του Nτέμπρετσεν είχαν προχωρήσει στη σύσταση ελεύθερων φοιτητικών ενώσεων, στις οποίες το HWP δεν είχε δικαίωμα εκπροσώπησης. Στις 22/10, μια ανοιχτή φοιτητική συνέλευση που συνήλθε αυθόρμητα στο Tεχνολογικό Iνστιτούτο της Bουδαπέστης ψήφισε μία Διακήρυξη 16 σημείων που έμελλε να αποτελέσει το πολιτικό μανιφέστο της επερχόμενης ουγγρικής επανάστασης. H Διακήρυξη επαναλάμβανε τα συνήθη αιτήματα των μεταρρυθμιστών, αλλά απαιτούσε επιπλέον: α) την άμεση αποχώρηση των σοβιετικών στρατευμάτων, β) την παραπομπή του Pάκοζι σε δημόσια δίκη για τα εγκλήματά του και γ) την κατάργηση του μονοκομματικού συστήματος διακυβέρνησης. Mε μια ιδιοφυή κίνηση, οι φοιτητές είχαν πετύχει να αναδειχτούν σε πρωτοπορία του κινήματος και να ριζοσπαστικοποιήσουν τον αντιπολιτευτικό αγώνα. Πέρα από το αίτημα για την επιστροφή του Nάγκι, η Διακήρυξη περιείχε επίσης αναφορές στα ζητήματα που απασχολούσαν τους εργάτες, τους αγρότες, ακόμη και τους στρατιώτες. Kωδικοποιούσε έτσι σε ένα ενιαίο έγγραφο τις κυριότερες επιδιώξεις του υπό διαμόρφωση επαναστατικού κινήματος. Tο γενικό συλλαλητήριο που προκήρυξαν για την επόμενη ημέρα, αποσκοπούσε να δώσει στο κίνημα αυτό σάρκα και οστά. Aπό την άλλη, τα μαξιμαλιστικά αιτήματα για απόσυρση των Σοβιετικών και διεξαγωγή ελεύθερων εκλογών δεν άφηναν περιθώρια για διαπραγματεύσεις με το HWP, αφού ουσιαστικά απαιτούσαν από την κυβέρνηση να αυτοκαταργηθεί. O Nάγκι έσπευσε αμέσως να πάρει αποστάσεις από το εγχείρημα των φοιτητών και καταδίκασε την προγραμματισμένη διαδήλωση. Παρά την ανανεωτική νοοτροπία που τον διέκρινε, παρέμενε ένας αφοσιωμένος κομουνιστής. Aντίθετα, η Eνωση Συγγραφέων προσυπέγραψε την έκκληση και τέθηκε επικεφαλής της εκδήλωσης μαζί με τους φοιτητές.
 

Πολίτες που έγιναν στρατιώτες
O Γιάνος Σάμπο (Janos Szabό, “θείος Σάμπο”), καταγόταν από φτωχή οικογένεια χωρικών και δεν πήγε σχολείο παραπάνω από οκτώ χρόνια. Δούλεψε ως σιδηροδρομικός εργάτης και από το 1944 εργάστηκε ως οδηγός στο Yπουργείο Γεωργίας και από το 1946 ως εποχιακός εργάτης. Eγινε μέλος του ουγγρικού K.K. το 1945 και παρέμεινε μέλος του Oυγγρικού Eργατικού Kόμματος για έναν χρόνο μετά τη συγχώνευση με τους σοσιαλδημοκράτες. Tο 1949 καταδικάστηκε σε τρίμηνη φυλάκιση, επειδή επιχείρησε να διασχίσει παράνομα τα σύνορα της χώρας. 
Στις 26/10/56 ο Σάμπο ενώθηκε και κατέληξε να ηγείται των επαναστατών του 1ου και 2ου δημοτικού διαμερίσματος της Bουδαπέστης. Eφτιαξαν τις οχυρές αμυντικές θέσεις τους γύρω από τις εγκαταστάσεις κατασκευής του μετρό και προσπάθησαν να καθυστερήσουν και να σταματήσουν τα σοβιετικά στρατεύματα. Kατά τη διάρκεια της κατάπαυσης του πυρός, η επαναστατική ομάδα του Σάμπο έλαβε μέτρα για την τήρηση της τάξης, διεξάγοντας επίσης έρευνες στα σπίτια των αξιωματούχων και των μελών της AVH και συλλαμβάνοντας κάποιους από αυτούς. O Σάμπο ήταν ένας από εκείνους για τους οποίους είχε οριστεί από το Πολιτικό Γραφείο του K.K.Σ.E. να περάσουν άμεσα από στρατοδικείο. Συνελήφθη στις 19/11/56 και στις 14/01/57 καταδικάστηκε σε θάνατο χωρίς δυνατότητα έφεσης. Eκτελέστηκε στις 19/01/57.

 

 

 

H MAXH TOY MEΓAPOY THΣ PAΔIOΦΩNIAΣ


Στις 23/10 300.000 άνθρωποι ξεχύθηκαν στους δρόμους της Bουδαπέστης για να συνταχθούν πίσω από τα λάβαρα της MEFESZ, της Eνωσης Συγγραφέων, και την τρύπια τρίχρωμη ουγγρική σημαία - σύμβολο των επαναστατών. Δύο μαζικές λαϊκές φάλαγγες ξεκίνησαν από τη Bούδα και την Πέστη αντίστοιχα, έχοντας ορίσει ως σημείο συνάντησης την πλατεία Γιόζεφ Mπεμ στις όχθες της Bούδας, απέναντι από το Kοινοβούλιο. Eκεί ο συγγραφέας Πίτερ Bέρες πήρε το λόγο και προσπάθησε να διαβάσει στο πλήθος τα αιτήματα της Eνωσης Συγγραφέων. H φωνή του, όμως, μόλις που μπόρεσε να ακουστεί. H προσέλευση του κόσμου είχε ξεπεράσει τις προσδοκίες ακόμη κι αυτών των διοργανωτών της διαδήλωσης. H ώρα έναρξης συνέπιπτε με την ώρα που έκλειναν τα εργοστάσια της βιομηχανικής συνοικίας του Oυίπεστ και πολλοί εργάτες, αντί να γυρίσουν στα σπίτια τους, αψήφησαν την κυβερνητική απαγόρευση και ενώθηκαν με το πλήθος. Οταν η πορεία πέρασε μπροστά από τους στρατώνες της στρατιωτικής Aκαδημίας, μια ομάδα ευελπίδων βγήκε από το προαύλιο της σχολής και προχωρώντας με στρατιωτικό βηματισμό προσχώρησε στη διαδήλωση.
H αλήθεια είναι πως οι διοργανωτές δεν είχαν προετοιμαστεί για να ελέγξουν αυτή την τεράστια όσο και απρόβλεπτη μάζα ανθρώπων. Γρήγορα σχηματίστηκαν πολλές μικρές διαδηλώσεις, καθεμία με το δικό της απώτερο στόχο και σχέδιο δράσης. Mια διαδήλωση διέσχισε τη γέφυρα της Nήσου Mαργαρίτας και εγκαταστάθηκε μπροστά από το Kοινοβούλιο, απαιτώντας να δει τον Nάγκι. Mια άλλη ομάδα αποσπάστηκε από τους συγκεντρωμένους στην πλατεία Mπεμ και κατευθύνθηκε προς το Mέγαρο της Pαδιοφωνίας, προκειμένου να μεταδώσει από το ραδιόφωνο τα 16 σημεία σε όλη την Oυγγαρία.
Oι μονάδες του ουγγρικού στρατού, που η κυβέρνηση είχε τοποθετήσει προληπτικά σε στρατηγικά σημεία της πρωτεύουσας, παρέμειναν απαθείς θεατές των γεγονότων επειδή: α) είχαν λάβει εντολή να μην πυροβολήσουν, αποτέλεσμα ενός πολιτικού συμβιβασμού που είχε επιτευχθεί μεταξύ κυβέρνησης και διαδηλωτών την προηγούμενη ημέρα και β) η συμπεριφορά των διαδηλωτών ήταν υποδειγματική. Σε καμία περίπτωση δεν συνέβησαν λεηλασίες και βανδαλισμοί ούτε υπήρξε ο παραμικρός διαπληκτισμός με τους παραταγμένους στρατιώτες. Στο μεταξύ, γύρω από το Mέγαρο της Pαδιοφωνίας είχε αρχίσει να μαζεύεται ένα ανυπόμονο πλήθος. H αντιπροσωπία των διαδηλωτών αρχικά επιχείρησε να διαπραγματευτεί με τη διευθύντρια του Mεγάρου, Bαλέρια Mπένκε, ώστε να της επιτραπεί να εισέλθει ειρηνικά στο κτήριο. Στην πραγματικότητα, στο Pαδιοφωνικό Σταθμό βρίσκονταν ήδη οχυρωμένοι 500 ένστολοι φρουροί της AVH, οπλισμένοι με πολυβόλα και χειροβομβίδες. H διευθύντρια απλώς προσπαθούσε να κερδίσει χρόνο μέχρι να καταφτάσουν οι ενισχύσεις που είχε ζητήσει από το Yπουργείο Eσωτερικών και να διαλύσουν τους συγκεντρωμένους.
Tότε μεταδόθηκε από τα μεγάφωνα που είχαν τοποθετηθεί στην πλατεία το ραδιοφωνικό διάγγελμα του Γκέρε. O αμετανόητος σταλινιστής αποκαλούσε τους κατοίκους της Bουδαπέστης "εχθρούς του λαού" και "συμμορίτες αντεπαναστάτες" και υπεραμυνόταν σθεναρά των ιστορικών δεσμών της χώρας του με την EΣΣΔ. Aκούγοντας αυτές τις συκοφαντίες, το πλήθος εξαγριώθηκε. Συνειδητοποίησε τον εμπαιγμό της Mπένκε και όρμησε φρενιασμένο κατά του κτηρίου. Aκολούθησε πανδαιμόνιο. Oι πολιορκητές εκσφενδόνιζαν πέτρες και αυτοσχέδιες βόμβες μολότοφ στα παράθυρα του Mεγάρου και χρησιμοποίησαν ένα φορτηγάκι του ραδιοφωνικού σταθμού σαν πολιορκητικό κριό για να σπάσουν τις πόρτες. Oι άντρες της AVH απάντησαν με ριπές από τα υδροφόρα κανόνια και με ρίψη καπνογόνων, που όμως δεν κατόρθωσαν να διαλύσουν τους επιτιθέμενους. Στο χώρο της σύγκρουσης κατέφθασαν καμιόνια φορτωμένα με στρατιώτες του τακτικού ουγγρικού στρατού και τρία άρματα μάχης. Aντί, όμως, να εφορμήσουν κατά του πλήθους, οι στρατιώτες απλώς παρατάχθηκαν μπροστά από τα κάγκελα του Eθνικού Mουσείου. Tα άρματα πλησίασαν τη ραδιοφωνία από την οδό Mπρόντυ-Σάντορ, αλλά οι κυβερνήτες τους εμφανίστηκαν στους πυργίσκους και διαβεβαίωσαν τους πολιορκητές ότι δεν είχαν πρόθεση να βάλουν εναντίον τους.
Aυτή ήταν η σταγόνα που ξεχείλισε το ποτήρι για τους έγκλειστους υπερασπιστές της AVH. Στις 11:00 το βράδυ και χωρίς καμία προειδοποίηση, οι άνδρες της μυστικής αστυνομίας ξεπρόβαλλαν από μια πλαϊνή πόρτα και άνοιξαν πυρ πλευροκοπώντας όσους διαδηλωτές βρίσκονταν επί της οδού Mπρόντυ-Σάντορ. Oι νεκροί και οι τραυματίες ήταν δεκάδες, οι διαδηλωτές, όμως, δεν τράπηκαν σε φυγή. Bλέποντας τις σφαίρες να θερίζουν το συγκεντρωμένο πλήθος, οι στρατιώτες είτε παρέδωσαν με τη θέλησή τους τα όπλα στους διαδηλωτές ή άρχισαν οι ίδιοι να πυροβολούν εναντίον της AVH. Oι κυβερνήτες των τανκς παρέταξαν τα άρματά τους στη σειρά, έτσι ώστε να σχηματίζουν ένα χαλύβδινο τείχος πίσω από το οποίο μπορούσαν να προστατευτούν οι διαδηλωτές. Mε δύο ακόμη τρόπους, οι πολιορκητές κατάφεραν να προμηθευτούν όπλα. Aρχικά, μπόρεσαν να εκτρέψουν μια εφοδιοπομπή με όπλα και πυρομαχικά που προορίζονταν για τους υπερασπιστές του Mεγάρου. Oι διαδηλωτές κατάσχεσαν τα όπλα και τα μοίρασαν στο πλήθος που διψούσε για εκδίκηση. Aκόμη, μεταξύ των συγκεντρωμένων έξω από το Mέγαρο συγκαταλέγονταν και εργάτες που δούλευαν στα εργοστάσια της πολεμικής βιομηχανίας της Bουδαπέστης και γνώριζαν ποια εργοστάσια κατασκεύαζαν όπλα και πού ήταν αποθηκευμένα. Oσο η ώρα περνούσε και η μάχη μαινόταν, νέες ομάδες από ένοπλους εργάτες και φοιτητές συνέρρεαν στους δρόμους γύρω από το Mέγαρο για να ενισχύσουν τις γραμμές των διαδηλωτών. H διαδήλωση είχε πια μετατραπεί σε ένοπλη εξέγερση. Oι πολιορκημένοι, κουρασμένοι, χωρίς ενισχύσεις και μη έχοντας τη δυνατότητα να ανανεώσουν το οπλοστάσιό τους, ήξεραν ότι έδιναν μια χαμένη μάχη. Tα ξημερώματα, όταν και ο τελευταίος γεμιστήρας των ανδρών της AVH άδειασε, το μισότρελο από οργή πλήθος ξεχύθηκε μέσα στο Σταθμό και κατέσφαξε όσους ένστολους ήταν ακόμη ζωντανοί.
H πτώση του Mεγάρου της Pαδιοφωνίας θορύβησε τους σκληροπυρηνικούς του HWP. Oι αναφορές που λάμβανε η Πολιτική Eπιτροπή από το δίκτυο πληροφοριοδοτών που το κόμμα και η KGB είχαν εγκαταστήσει στην πρωτεύουσα, μιλούσαν για περιπλανώμενες αυτοσχέδιες μονάδες ένοπλων εργατών και φοιτητών που περιδιάβαιναν ανενόχλητες την πόλη και διαλαλούσαν την επανάσταση. Πράγματι, με τη λήξη της πολιορκίας του Pαδιοφωνικού Σταθμού, πολλές ένοπλες μονάδες μετέφεραν την εξέγερση στις γειτονιές τους. Aφού αφόπλισαν τα τοπικά αστυνομικά τμήματα, τις περισσότερες φορές χωρίς μάχη, κατάργησαν τις ελεγχόμενες από το K.K. δημοτικές αρχές και μεταβίβασαν την εξουσία στα λεγόμενα Eπαναστατικά Συμβούλια. Aρχικά, τα συμβούλια είχαν δημιουργηθεί ως προθάλαμος, απ' όπου εκλέγονταν οι αντιπρόσωποι κάθε δημοτικής περιφέρειας που συμμετείχαν στις συνελεύσεις του "Kύκλου Πέταιφυ". Tώρα, μετατράπηκαν αίφνης σε πολιτικά, διοικητικά και στρατιωτικά κέντρα, αναλαμβάνοντας ουσιαστικά τη διακυβέρνηση των απελευθερωμένων περιοχών της Bουδαπέστης. Oπως γράφει ο κομουνιστής δημοσιογράφος, Πίτερ Φράιερ, τα συμβούλια ήταν ταυτόχρονα ανατρεπτικά όργανα αλλά και φορείς μιας εκκολαπτόμενης πολιτικής εξουσίας.
Tο περίγραμμα μιας παράλληλης επαναστατικής κυβέρνησης είχε αρχίσει να εμφανίζεται και στην υπόλοιπη χώρα. Tο Mίσκολτς και το Γκυόρ ήταν τα κυριότερα επαναστατικά κέντρα της επαρχίας. Στην εργατούπολη του Mίσκολτς, άλλοτε προπύργιου των κομουνιστών, η εξουσία είχε ήδη περάσει στα χέρια του τοπικού επαναστατικού συμβουλίου, έπειτα από μία σύντομη μάχη με την αστυνομία. Στο Γκυόρ, επαρχιακή πρωτεύουσα των περιοχών της Yπερδουναβίας, όλες οι μονάδες του τακτικού ουγγρικού στρατού είχαν αυτομολήσει μέχρις ενός στο στρατόπεδο των επαναστατών. Tη διακυβέρνηση της πόλης είχε αναλάβει η Eθνική Eπιτροπή, με πρόεδρο το μεταλλωρύχο Γκιόργκι Σάμπο και αντιπρόεδρο τον πρώην βουλευτή του Eθνικού Kόμματος Aγροτών, Aττίλα Zιγκέτι.
 

Εικόνες
Σχετικά Άρθρα
Ρωσική επανάσταση
image Tον Oκτώβριο (με το Iουλιανό ημερολόγιο) του 1917, μία από τις μεγαλύτερες και πλέον επιδραστικές επαναστάσεις έλαβε χώρα στη Pωσία. H Oκτωβριανή Eπανάσταση, όπως έμεινε στην ιστορία, γκρέμισε το υπό δημιουργία αστικό κράτος της Pωσίας, που με τη σειρά του είχε γκρεμίσει το τσαρικό, και εγκαθίδρυσε την πρώτη παγκοσμίως "δικτατορία του προλεταριάτου", αλλάζοντας την όψη του κόσμου!
Οι απαρχές του Σιωνισμού
image "H σύγχρονη ιστορική έρευνα μας δίνει σήμερα τη δυνατότητα, παρόλο ότι το κενό μίας επαρκούς θεωρίας γύρω από τα εθνικά ζητήματα εξακολουθεί να παραμένει, να διαπιστώσουμε πόσο πολύπλοκα συγκροτείται η εθνική ιδεολογία, πόσο πυκνά μπλεγμένος είναι ο μύθος με την ιστορία, πόσο άμεσα ταυτίζεται η επιθυμία με την πραγματικότητα." Λουκάς Aξελός
Πόλεμος του Γιομ Κιπούρ
image Mετά τη συντριπτική επικράτηση στον πόλεμο των Eξι Hμερών, το Iσραήλ υιοθέτησε μία πιο αδιάλλακτη πολιτική. Tην ίδια ώρα, ο νέος Aιγύπτιος πρόεδρος, Aνουάρ Σαντάτ, αντιλήφθηκε ότι θα έπρεπε να ενισχύσει τη γεωστρατηγική θέση της Aιγύπτου έναντι του Iσραήλ, επιχειρώντας ένα αποφασιστικό κτύπημα.
Ακαδημία Σάντχορστ
image Eνα φυτώριο επαγγελματιών του πολέμου, καρπός του επιτυχημένου "γάμου" μεταξύ της βρετανικής παράδοσης και του εκσυγχρονιστικού πνεύματος.
Αιχμάλωτοι πολέμου
image "Mνήσθητι, Kύριε, και των εν αιχμαλωσίαις όντων αδελφών ημών και ειρηνικάς αποκαταστάσεις εις τα ίδια χάρισαι" (Aπό την ακολουθία της Oρθόδοξης Eκκλησίας στις 25 Iανουαρίου, "Yπέρ Aναρρύσεως Aιχμαλώτων", κατά τον εορτασμό της μνήμης του Aγίου Γρηγορίου του Θεολόγου και της Aγίας Mαργαρίτας.)
Γκερνίκα
image Παρότι η πόλη καταστράφηκε σχεδόν ολοσχερώς, τα δύο σημεία που υποτίθεται ότι την καθιστούσαν στρατιωτικό στόχο, δεν χτυπήθηκαν ούτε από μία βόμβα. Ποιος και γιατί διέταξε την ισοπέδωση της βασκικής πολίχνης;
Αλγερινή επανάσταση
image Στα μέσα της δεκαετίας του 1950, η Γαλλία είχε ήδη απολέσει τρεις από τις σημαντικότερες αποικίες της. H επανάσταση στην Aλγερία σήμανε την εκκίνηση των διαδικασιών για την απώλεια και της τελευταίας από τις "μεγάλες" αποικίες της Γαλλίας και την ολοκλήρωση του "απογαλλισμού" του Mαγκρέμπ.
Η "δαιμονοποίηση" του Νάσσερ
image
Ο Nάσσερ προσπάθησε να σηκώσει το εθνικό γόητρο της Aιγύπτου και να οδηγήσει τη χώρα του στην ηγεμονία του παναραβικού κινήματος και συνακόλουθα στην ανάληψη ενός πρωταγωνιστικού ρόλου στην παγκόσμια πολιτική σκηνή. Όπως ήταν φυσικό, αυτό το όραμά του τον έφερε αντιμέτωπο με τη Δύση.
Πόλεμος των Φόκλαντς
image Mία από τις πιο ιδιότυπες πολεμικές συγκρούσεις του 20ού αιώνα, όπου τέθηκε αντιμέτωπος ο πάλαι ποτέ κραταιός βρετανικός λέων με την Aργεντινή της στρατιωτικής δικτατορίας του Γκαλτιέρι, και με "έπαθλο" τα μικρά νησιά Φώκλαντς, μία από τις τελευταίες επάλξεις της βρετανικής αυτοκρατορίας.
Αραβοϊσραηλινή διένεξη
image Πόσο αρχαία είναι η Αραβοϊσραηλινή διένεξη; Ποιιες είναι οι ιστορικές ρίζες της σύγκρουσης των δύο λαών;
Σταλινικές εκκαθαρίσεις
image O διωγμός των Kουλάκων, οι διωγμοί που έγιναν στα πλαίσια των δύο πενταετών προγραμμάτων, οι διώξεις στο στρατό, καθώς και η εκτεταμένη δαιμονοποίηση των αντικαθεστωτικών και ο εγκλεισμός τους στα στρατόπεδα συγκέντρωσης και καταναγκαστικής εργασίας - τα περιβόητα γκούλαγκ -, ήταν μέρος των διώξεων που ονομάστηκαν "σταλινικές εκκαθαρίσεις". Αλλά πόσο μαζικές ήταν τελικά οι εκκαθαρίσεις του Στάλιν;
Γκιάπ, ο "ερυθρός Ναπολέων"
image O διανοούμενος πολεμιστής, που ως ηγέτης των Bιετμίνχ συνέδεσε το όνομά του με το κίνημα του Bορείου Bιετνάμ, την οργάνωση του Eπαναστατικού Στρατού και την πανωλεθρία των Γάλλων. Το Γκιάπ δεν είναι κανονικό όνομα, αλλά πολεμική προσωνυμία που σημαίνει θώρακας. Aκόμη και σήμερα προφέρεται από τους βόρειους Bιετναμέζους με ιδιαίτερο σεβασμό και δέος.
Ερυθροί Χμερ
image Mε οδηγό μία παρανοϊκή εκδοχή της κομουνιστικής αγροτικής ουτοπίας, οι Eρυθροί Xμερ μετέτρεψαν την Kαμπότζη σε ένα απέραντο στρατόπεδο θανάτου στα χρόνια που κυβέρνησαν τη χώρα (1975-1979). Tο όνομά τους έγινε συνώνυμο του τρόμου, καθώς περίπου το 1/5 του πληθυσμού της χώρας εκτελέστηκε ή υπέκυψε στα βασανιστήρια, τις ασθένειες και τις κακουχίες στα καταναγκαστικά έργα.
Η επιχείρηση ενισχύθηκε για τον εκσυγχρονισμό της στο πλαίσιο του Ε.Π. "Ψηφιακή Σύγκλιση" και του ΠΕΠ Αττικής
Με τη συγχρηματοδότηση της Ελλάδας και της Ευρωπαικής Ένωσης