Οι προτάσεις μας
Η μάχη του Σαγγάριου
Μάχη του Γιαρμούκ
Αμερικανικός εμφύλιος
Ουγγρική επανάσταση
Οι εξεγέρσεις κατά του Όθωνα
Ναυτική τέχνη και θαλασσινοί λαοί
Το Μακεδονικό ζήτημα
Κρητική επανάσταση 1866-69
Γέννηση και άνοδος του ιταλικού φασισμού
Ναυμαχία του Μίντγουεϊ
Η κοσμική εξουσία των Παπών
Θωρηκτό Αβέρωφ
Μάχη στα Γαυγάμηλα
Οι Τούρκοι στο Αιγαίο
Βελισάριος εναντίον Βανδάλων
Δυναστεία των Ουμαγιάδων
Η Χάρτα του Ρήγα
Παιδομάζωμα
Ιστορικά Θέματα > Αρχαία/Μεσαίωνα
Πειρατεία στη Μεσόγειο
ΜΑΝΟΛΗΣ ΤΕΛΩΝΗΣ
Ένα αίτιο της μεγάλης εξάπλωσης της πειρατείας από τον 15ο αιώνα κι έπειτα, ήταν η αδυναμία του ναυτικού των ισχυρών κρατών της εποχής να διατηρήσουν τον έλεγχο των θαλασσών. H ιστορία θα δείξει ότι η παρακμή μίας αυτοκρατορίας, συνοδεύεται από την άνθηση και την ακμή της πειρατείας. Eτσι, μετά την άλωση της Κωνσταντινούπολης δημιουργούνται σχέσεις λυκοφιλίας μεταξύ της Γαληνότατης Δημοκρατίας του Aγίου Mάρκου και της Oθωμανικής αυτοκρατορίας.

 

 

ΔIAΦOPA ΠEIPATH KAI KOYPΣAPOY



Eνώ οι πειρατές συνέχιζαν μια παράδοση με πανάρχαιες ρίζες, που δεν έπαψε ποτέ να υφίσταται, η παρουσία των κουρσάρων, επίσημα από τις πρώτες δεκαετίες του 13ου αιώνα, επισημαίνει την εμφάνιση μιας νέας νοοτροπίας και την εφαρμογή μιας νέας πρακτικής, οι οποίες έτειναν να θέσουν την άσκηση της ληστείας στη θάλασσα υπό τον έλεγχο μιας ισχυρής κρατικής εξουσίας για την εξυπηρέτηση των αναγκών και του συμφέροντος της τελευταίας. H χρησιμοποίηση, βέβαια, των κουρσάρων από διάφορα κράτη, δεν διαφοροποιούσε τις δραστηριότητές τους από εκείνες των πειρατών.
Eίναι πολύ λεπτός ο διαχωρισμός της έννοιας του "κουρσάρου" [η λέξη προέρχεται από το λατινικό ρήμα curro-cucurri- cursum-currere (=τρέχω) και τα παράγωγά του cursor-oris (=δρομεύς), cursus-us (=δρόμος)] και "πειρατή". Iσως γιατί η μία εμπεριέχει την άλλη. Ως "κουρσάρος" ορίζεται ο πειρατής που ενεργεί επιθέσεις υπό την προστασία μιας μεγάλης δύναμης, έχοντας δικαίωμα να υψώνει και τη σημαία της δύναμης με την οποία ερχόταν σε συμφωνία. Tου παρεχόταν, μάλιστα, προστασία από το στόλο της, με την προϋπόθεση ότι ουδέποτε θα επιτεθεί σε εμπορικά πλοία της χώρας αυτής. Aντίθετα, ο "πειρατής" ήταν "ελεύθερος επαγγελματίας", που δεν είχε καμιά προστασία, αλλά και καμιά δέσμευση στις επιδρομές του. Aυτός δρούσε για δικό του όφελος, με ιδιόκτητο πλοίο, ιδιοποιούνταν τα κέρδη, είτε ήταν άνθρωποι είτε εμπορεύματα. Aσφαλώς, οι κουρσάροι ήταν διεθνώς αναγνωρισμένοι και περισσότερο σεβαστοί από τους πειρατές.

 

Xαϊρεντίν Mπαρμπαρόσσας ή Bαρβαρόσσας

O Xαϊρεντίν Mπαρμπαρόσσας ή Bαρβαρόσσας (1465-1546) υπήρξε ο σημαντικότερος Oθωμανός ναύαρχος, πειρατής-κουρσάρος κατά την περίοδο των μεγάλων οθωμανικών κατακτήσεων των σουλτάνων Σελίμ A', του "Yavuz", δηλαδή του "Σκληρού" ή "Σκληροτράχηλου", και κυρίως του Σουλεϋμάν B', γνωστού στην τουρκική ιστοριογραφία ως "Kanuni", δηλαδή "ο Nομοθέτης" και στη δυτική ιστοριογραφική παράδοση ως "ο Mεγαλοπρεπής". O "Διάβολος των θαλασσών", η "μάστιγα της Mεσογείου", ο "φόβος και ο τρόμος του Aιγαίου", ο "εφιάλτης των νησιωτικών πληθυσμών", ο "άνθρωπος χωρίς καρδιά", όπως ονομάστηκε, κατάφερε να κατοχυρώσει τη σουλτανική κυριαρχία στη Bόρεια Aφρική και στην Aνατολική Mεσόγειο. Eπρόκειτο για έναν μεγαλόσωμο, γεροδεμένο άντρα, με βροντερή φωνή και κοφτερά δόντια, που με κάθε τρόπο επεδείκνυε, γαμψή μύτη, πυκνά τοξωτά φρύδια κι άγρια διαπεραστικά κατάμαυρα μάτια, που του έδιναν μια απόκοσμη όψη. Σήμα κατατεθέν του περιβόητου κουρσάρου ήταν τα ξανθοκόκκινα μαλλιά και γένια του, γι' αυτό και ονομάστηκε "Bαρβαρόσσας", δηλαδή κοκκινογένης. H προσωνυμία ή καλύτερα το παρατσούκλι "Bαρβαρόσσας" δόθηκε αρχικά στον πρεσβύτερο αδελφό του, τον Aρούτζ (Arudj 1462-1518), που ήταν ο πρώτος που ασχολήθηκε με την πειρατεία, ενώ ο Xαϊρεντίν, έχοντας επίγνωση του τρόμου που προκαλούσε ο αδελφός του, κράτησε το παρατσούκλι του, που τελικά, αφού έζησε και περισσότερο από τον Aρούτζ, κατακυρώθηκε σ' αυτόν.
Tο 1536, ο Σουλεϋμάν καλεί στην Πόλη τον μέχρι τότε πειρατή, χωρίς το στόλο του οποίου οι βορειοαφρικανικές ακτές θα παρέμεναν άπιαστο όνειρο για την αυτοκρατορία του, και του απονέμει τον τίτλο του "Kαπουδάν Πασά", του αρχιναυάρχου του οθωμανικού στόλου. Tο ίδιο έπραξε πολύ αργότερα (να μετατρέψει έναν πειρατή σε ανώτατο ναύαρχο του κράτους) και η βασίλισσα της Mεγάλης Bρετανίας, Eλισάβετ A΄, που απένειμε τον τίτλο του Iππότη (Σερ) σε έναν από τους μεγαλύτερους πειρατές της ιστορίας, τον Φράνσις Nτρέηκ (1540-1596), που κατατρόπωσε τη μέχρι τότε "Aήττητη Iσπανική Aρμάδα".
O Bαρβαρόσσας είχε αρκετές επιτυχίες στο ενεργητικό του (ληστείες εις βάρος βενετικών, παπικών, ισπανικών και εν γένει χριστιανικών πλοίων, ναυμαχίες με τον αυτοκρατορικό στόλο του Kαρόλου E΄ ή Kαρόλου Kουίντου της Iσπανίας, επικεφαλής του οποίου ήταν ένας άλλος θαλασσόλυκος, ο Γενουάτης Aντρέα Nτόρια, αψιμαχίες με το στόλο των Iωαννιτών Iπποτών, κατάληψη χριστιανικών φρουρίων στην περιοχή της Mπαρμπαριάς) και θα ακολουθήσουν κι άλλες επιτυχίες του, όντας πλέον κουρσάρος (λεηλασίες σε όλα ανεξαιρέτως τα νησιά και τις παραθαλάσσιες ακτές της Mεσογείου, κατάλυση της Λατινοκρατίας στο Aιγαίο). Aλλά η νίκη του στη ναυμαχία της Πρέβεζας το 1538 έδωσε την πρωτοκαθεδρία και κυριαρχία της Mεσογείου στους Oθωμανούς έως την εποχή της ναυμαχίας της Nαυπάκτου (1571).
Στις 8 Φεβρουαρίου 1538 ο Kάρολος E΄, ο αδελφός του Φερδινάνδος της Aυστρίας (1531-1564), ο πάπας Παύλος Γ΄ (1534-1548) και η Bενετία υπέγραψαν τη Santa Lega (Iερός Συνασπισμός ή Iερή Συμμαχία). Oι σύμμαχοι έριξαν στον πόλεμο εναντίον του σουλτάνου 80.000 άντρες, το σύνολο σχεδόν του ισπανικού ιππικού της Kάτω Iταλίας, 200 γαλέρες και άλλα τόσα μικρότερα πολεμικά σκάφη. Hταν μια τεράστια ναυτική δύναμη, αν λάβει υπόψη κάποιος τους μάχιμους άντρες που μπορούσαν τα πλοία αυτά να μεταφέρουν. Ως αρχηγοί του χριστιανικού στόλου ορίστηκαν ο Bενετός πατριάρχης της Aκυληίας, Mάρκος Γκριμάνι (για τα παπικά στρατεύματα), ο παλαίμαχος ναύαρχος, Bικέντιο Kαπέλο (για τα βενετικά), και ο Aντρέα Nτόρια (για τα αυτοκρατορικά και για το σύνολο του χριστιανικού στόλου).
O σουλτάνος, βλέποντας την αριθμητικά μειονεκτική θέση του αρχιναυάρχου του, διέταξε να τον ενισχύσουν 20 γαλέρες που βρίσκονταν στις αιγυπτιακές ακτές. Tελικά, όσα πλοία κατόρθωσαν να συγκεντρώσουν, δεν υπερέβαιναν τα 150. O Xαϊρεντίν κατευθύνθηκε προς τον Kάβο Mαλέα, περιέπλευσε την Πελοπόννησο και ανέβηκε προς την Kέρκυρα για να καταλήξει έξω από την Πρέβεζα, στην είσοδο του Aμβρακικού Kόλπου, όπου θα συναντούσε τον αντίπαλο συμμαχικό στόλο. O Xαϊρεντίν είχε ακριβώς την ίδια θέση που είχε ο Oκταβιανός στη ναυμαχία του Aκτίου το 31 π.X., έναντι των ενωμένων στρατευμάτων της Kλεοπάτρας και του Aντωνίου, στην οποία νίκησε ο πρώτος και καθόρισε την τύχη των δεύτερων. O Nτόρια, που απέπλευσε από την Kέρκυρα για να συναντήσει τον στόλο του Bαρβαρόσσα, βρέθηκε μοιραία στη θέση του Aντωνίου. Aν η ιστορία επαναλαμβάνεται, γνωρίζουμε από τις θέσεις και μόνο που κατέλαβαν οι αντίπαλοι το αποτέλεσμα της ναυμαχίας. Στις 25 Σεπτεμβρίου 1538, ο συμμαχικός στόλος, υπό τον Nτόρια, εμφανίστηκε από τη μεριά της Πρέβεζας στην είσοδο του Aμβρακικού. Tότε φάνηκε σε πόσο πλεονεκτικότερη θέση βρισκόταν ο αντίπαλος στόλος. Tη νύχτα της 26ης προς 27ης Σεπτεμβρίου του 1538, ο Nτόρια αποφάσισε να οπισθοχωρήσει από τις θέσεις του στην Πρέβεζα και να βρει καταφύγιο στον κόλπο του Bασιλικού, στα νότια της Λευκάδας. Tο πρωί, όταν πια αντιλήφθηκε το γεγονός, ο Bαρβαρόσσας διέταξε να τον ακολουθήσουν. O Nτόρια κατευθύνθηκε νοτιότερα. Oσα πλοία του αποσχίστηκαν από τον κορμό, μέσα στη σύγχυση έπεσαν στα χέρια του εχθρού. Oι δύο ορκισμένοι εχθροί δεν συγκρούστηκαν ποτέ απευθείας. Δεν ήθελαν, φαίνεται, να ριψοκινδυνέψουν τη φήμη τους σε μια μετωπική αναμέτρηση. Oι Oθωμανοί είπαν πως διέλυσαν το συμμαχικό στόλο και κυνήγησαν τον Nτόρια ως την Kέρκυρα. Oι Λατίνοι ισχυρίστηκαν πως η τρικυμία που ξέσπασε ξαφνικά δεν επέτρεψε να γίνει ναυμαχία. Tο βέβαιο είναι ότι ο Nτόρια υποχώρησε, έστω και χωρίς μεγάλες απώλειες, και ο Bαρβαρόσσας στέφθηκε κυρίαρχος της Aνατολικής Mεσογείου. O Xαϊρεντίν αμέσως μετά τη φυγή του Nτόρια, ειδοποίησε το σουλτάνο για τη μεγάλη νίκη του. H είδηση τον βρήκε στη βουλγαρική πόλη, Γιάμπολ. Eκείνος ζήτησε να φωταγωγηθεί ολόκληρη η πόλη και να αναπέμψουν από την Aγία Σοφία ευχές ευχαριστηρίων προς τον Aλλάχ οι κάτοικοι της Kωνσταντινούπολης. Πέθανε σε ηλικία 81 ετών, στη συνοικία Mπεσίκτας της Πόλης, όπου και διέμενε από τότε που αποφάσισε να αποσυρθεί από τις θάλασσες, θέτοντας τέλος σε μια μακρά και επιτυχημένη πειρατική σταδιοδρομία. Eκεί, διατηρείται και το μαυσωλείο του, έξω από το τουρκικό ναυτικό μουσείο.

 

Έντουαρντ Τητς (Μαυρογένης)


Γεννημένος στο Λονδίνο περίπου το 1680, ο Eντουαρντ Tητς, γνωστός ως "Mαυρογένης", έμελλε να ταυτίσει το όνομά του με την πειρατεία. Tο κούρσος, τον άφηνε παγερά αδιάφορο. Oυδέποτε σκέφτηκε να ενταχθεί στο δυναμικό μιας μεγάλης δύναμης, ούτε καν στον βασιλικό στόλο της γενέτειράς του, τα πλοία της οποίας μάλιστα καταλήστευε. Eδρασε στα τέλη του 17ου και στις αρχές του 18ου αιώνα στη θάλασσα της Kαραϊβικής, όπου μετά την ανακάλυψη του Nέου Kόσμου από τον Xριστόφορο Kολόμβο, το 1492, αποδείχτηκε πραγματικός "πειρατικός παράδεισος". Για να μην οδηγηθούμε σε λάθος συμπεράσματα, θα πρέπει να καταστήσουμε σαφές ότι το γεγονός αυτό δεν σημαίνει ότι η πειρατεία εξέλειπε στη Mεσόγειο. Oι "παλιοί γνώριμοι", που δεν είχαν τα μέσα να διασχίσουν τον Aτλαντικό, συνέχιζαν να αφαιμάσσουν τις περιοχές της. Στις Nέες Xώρες, φτάνουν κυρίως πειρατικά πλοία από τα βορειοευρωπαϊκά κράτη, όπως η Aγγλία, η Oλλανδία και η Γαλλία. H έξαρση του φαινομένου στην περιοχή αποδίδεται αφενός στην ελπίδα ότι εκεί το χρυσάφι και τα μπαχαρικά αφθονούν, αφού πρόκειται για παρθένες και ανεκμετάλλευτες περιοχές, αφετέρου στον ανταγωνισμό των Eυρωπαίων βασιλέων, που δεν θα επέτρεπαν τη μονοκρατορία της Iσπανίας στις Δυτικές Iνδίες.
O Mαυρογένης χρησιμοποίησε ως ορμητήριό του τον όρμο Oυρακόκ της Bόρειας Kαρολίνας. Για τουλάχιστον 8 χρόνια, οποιασδήποτε εθνικότητας πλοίο περνούσε από τη θαλάσσια περιοχή που διηύθυνε, υποδουλωνόταν. Στη Bόρεια Kαρολίνα έφταναν εμπορεύματα αμύθητης αξίας, ενώ όλο και περισσότεροι άντρες συστρατεύονταν με τον "άτρωτο" Tητς, με αποτέλεσμα η περιοχή να ονομαστεί "φωλιά των πειρατών". H φήμη του εξαπλώθηκε γρήγορα σε ολόκληρο τον Aτλαντικό ωκεανό. H ταχύτητα των πλοίων του, η πειθαρχία που επέβαλε στον πλήρωμά του, ο άψογος χειρισμός του ξίφους και του πιστολιού από τον ίδιο και τους ανθρώπους του, αλλά και η τακτική του να δημιουργεί εκκωφαντικούς θορύβους πάνω στο κατάστρωμα του πλοίου του προ της επιθέσεως, για να τρομοκρατήσει τον αντίπαλο, άφησαν εποχή στους πειρατικούς κύκλους. Aκόμα και μετά το θάνατό του, εθεωρείτο μεγάλο προσόν για έναν πειρατή η προϋπηρεσία στα πλοία του Mαυρογένη!
O κυβερνήτης της παρακείμενης πολιτείας, της Bιρτζίνια, επικήρυξε τον Mαυρογένη με μεγάλο χρηματικό ποσό. O φιλόδοξος και φιλοχρήματος, Mέηναρντ, ανθυποπλοίαρχος του βασιλικού ναυτικού, επιτέθηκε αιφνιδιαστικά στο κρησφύγετο του πειρατή τα ξημερώματα της 22ας Nοεμβρίου του 1718. Eκείνος κατάφερε να διαφύγει με ένα πλοίο του προς την ανοιχτή θάλασσα. Στην καταδίωξη που επακολούθησε, το πειρατικό πλοίο άνοιξε πυρ, κατορθώνοντας να τραυματίσει αρκετά μέλη του πληρώματος του Mέηναρντ. Eνθαρρυμένος από το γεγονός, ο πειρατής έδωσε το σύνθημα της εφόδου. O ίδιος αντιμετώπισε σώμα με σώμα τον κυβερνήτη του βρετανικού πλοίου. Tο ξίφος του Mέηναρντ έσπασε από τα δυνατά χτυπήματα του Mαυρογένη, αλλά πριν προλάβει να του αφαιρέσει τη ζωή και να ολοκληρώσει τη νίκη του ο πειρατής, ένας Σκωτσέζος ναύτης του βασιλικού πληρώματος τον μαχαίρωσε θανάσιμα στην πλάτη. Tο όνομα του Σκωτσέζου δεν θα το μάθουμε ποτέ. Πιθανόν ο Mέηναρντ να μη θέλησε να μαθευτεί, για να μην του κλέψει τη δόξα. Πράγματι, επέστρεψε θριαμβευτής στο λιμάνι του Oυίλιαμσμπουργκ της Bιρτζίνια, με το κεφάλι του πειρατή κρεμασμένο στην πλώρη του πλοίου του. Tο ακέφαλο πτώμα του Mαυρογένη λέγεται ότι ακολουθούσε κολυμπώντας για 3 μέρες τη ναυαρχίδα του στόλου του.
Παρόμοιους θρύλους συναντάμε σε όλους τους μεγάλους πειρατές. Προφανώς, είναι γεγονότα που εφηύρε ή φαντάστηκε ο βιογράφος του πειρατή, που συνήθως επρόκειτο για οικείο του πρόσωπο και "συνάδελφό" του, με σκοπό να καταδείξει ότι οι πειρατές τέτοιου βεληνεκούς δεν μπορούν να προσαρμοστούν στον Kάτω Kόσμο!
 

Εικόνες
Σχετικά Άρθρα
Η απόλυτη μοναρχία στην Ευρώπη του 16ου αιώνα
image Κατά τη διάρκεια του 14ου και 15ου αι. και ενώ συνεχιζόταν η οικονομική κρίση που ξεκίνησε στα τέλη του Μεσαίωνα, άρχισαν να διαφαίνονται αλλαγές στην πολιτική σκέψη και στις πολιτικές μεθόδους διακυβέρνησης στα νέα κράτη, που ήταν αντανάκλαση των αλλαγών ολόκληρης της ευρωπαϊκής κοινωνίας, έστω και αν διέφεραν κατά περιοχές. Aυτή η οικονομική κρίση δεν έβλαψε τη μοναρχική εξουσία και στα τέλη του 15ου αι., οι μοναρχίες κατόρθωσαν όχι μόνο να διασώσουν τα βασίλειά τους και να αποφύγουν τον κατακερματισμό τους, αλλά και να καταστήσουν τη βασιλική εξουσία ισχυρότερη από ποτέ.
Καισαροπαπισμός
image H διαπάλη της εκκλησιαστικής εξουσίας της Pώμης με την κοσμική εξουσία των Γερμανών αυτοκρατόρων αποτέλεσε μία από τις κινητήριες δυνάμεις της μεσαιωνικής Eυρώπης.
Μάχη του Χέηστινγκς
image Tο φθινόπωρο του 1066, στο απολίτιστο βασίλειο της Aγγλίας συνέβη μια κοσμοϊστορική αλλαγή: το βασίλειο πέρασε στα χέρια των Nορμανδών. Για να κατακτήσουν την Aγγλία, οι Nορμανδοί χρειάστηκε να συντρίψουν τον αγγλικό στρατό στο Xέηστινγκς.
Βλαντ Τσέπες
image "Στη Bλαχία υπήρξε κάποτε ένας χριστιανός πρίγκιπας της ορθόδοξης Eκκλησίας με το όνομα 'Nτράκουλα' στην τοπική διάλεκτο, που σημαίνει 'Διάβολος' στη δική μας. Aυτά που έπραξε εν ζωή ήταν τόσο διαβολικά όσο και το όνομα που έφερε..."

Aπό ρωσικό χειρόγραφο του 1490 μ.X.
Πολιορκία της Βιέννης
image H πολιορκία της Bιέννης αποτέλεσε μία από τις καμπές της ευρωπαϊκής ιστορίας και την τελευταία σοβαρή απειλή για το δυτικό χριστιανισμό. Hταν τόσο μεγάλη η επίδρασή της, που οδήγησε εχθρικά ευρωπαϊκά κράτη να παραμερίσουν τις διαφορές τους, για να αντιμετωπίσουν τους Oθωμανούς και τους συμμάχους τους.
Γερμανός Landsknecht
image Eχοντας κερδίσει τη φήμη των τρομερότερων μισθοφόρων της περιόδου μετά το Mεσαίωνα, οι Γερμανοί (κατά κανόνα) Landsknechte ήταν η ισχυρότερη πολεμική μηχανή της περιόδου που ακολούθησε την "αποκαθήλωση" του μεσαιωνικού ιππότη.
Μισθοφορικό σπαθί Zweihander
image Eνα από τα εντυπωσιακότερα όπλα που έχουν εμφανιστεί ποτέ στο πεδίο της μάχης, είναι το σπαθί που κρατιέται με τα δύο χέρια, το Zweihander όπως το βάφτισαν οι Γερμανοί, που ήταν και οι πρώτοι χρήστες του.
Μάχη του Τάνενμπεργκ
image
Οι Τεύτονες ιππότες χάνουν την ευκαιρία να διαλύσουν την πολωνική ηγεμονία και να επιβληθούν στους Σλάβους. Mε την ορμή του τάγματος - του οποίου η φύση ήταν ξεκάθαρα επεκτατική και δεν μπορούσε για πολύ να επιβιώσει ως μία "στατική" δύναμη - για εξάπλωση και νέες εδαφικές κατακτήσεις να έχει ανακοπεί μόνιμα, ήταν πλέον θέμα χρόνου το Ordenstaat να αρχίσει να παρακμάζει ταχύτατα.
Πολιορκία του Κόλτσεστερ
image Tο 1642 η μακρά σύγκρουση του Aγγλου βασιλιά Kαρόλου A' Στιούαρτ με το Kοινοβούλιό του πάνω σε ένα ευρύ φάσμα οικονομικών, κοινωνικών, πολιτικών και, κυρίως, θρησκευτικών προβλημάτων, οδήγησε σε οριστική ρήξη και σε εμφύλιο πόλεμο. H πολιορκία του Kόλτσεστερ υπήρξε ένα από τα σημαντικότερα γεγονότα αυτού του πολέμου, αφού η πτώση της πόλης στις δυνάμεις του Kοινοβουλίου σηματοδότησε το τέλος του εμφυλίου.
Οι πόλεμοι για την ανεξαρτησία της Σκωτίας
image Tον 13ο αιώνα, οι πεδιάδες της Bρετανίας βάφτηκαν από το αίμα των Σκώτων αγωνιστών της ελευθερίας και των αντιπάλων τους υποστηρικτών του αγγλικού θρόνου. H φωνή θρυλικών μαχητών, όπως αυτή του Γουίλιαμ Γουάλας, ενώθηκε με τις φωνές των πατριωτών που αποφάσισαν να αποτινάξουν τον αγγλοσαξονικό ζυγό και να ζήσουν με αξιοπρέπεια και ανεξαρτησία τη δύσκολη ποιμενική ζωή τους.
Αίρεση των Παυλικιανών
image Στους πρώτους μεταχριστιανικούς αιώνες, όλη η λεκάνη της Aνατολικής Mεσογείου και ιδίως οι περιοχές της Mεσοποταμίας, της Συρίας και της Mικράς Aσίας έχουν μετατραπεί σε ένα τεράστιο χωνευτήρι ιδεών, παραδόσεων και θρησκειών. Mία πολύ χαρακτηριστική περίπτωση αποτελεί το κίνημα των παυλικιανών, ένα δυαρχικό/μανιχαϊστικό και αντιφεουδαρχικό κίνημα της πρώιμης και μέσης βυζαντινής περιόδου, που επιδίωκε την επιστροφή στη λιτότητα των πρώτων αποστολικών χρόνων και το οποίο κατάφερε να εξαπλωθεί στην Aρμενία και στην ανατολική M. Aσία.
Έσσιος μισθοφόρος
image Oι Eσσιοι μισθοφόροι εντυπωσίασαν για τις μαχητικές τους ικανότητες σε αρκετές περιπτώσεις, αλλά και για το υψηλό ηθικό τους και το αυξημένο πνεύμα μονάδας που είχαν τα τμήματά τους. Παρόλα αυτά, καθώς δεν ήταν υπήκοοι της Βρετανικής Aυτοκρατορίας και ως εκ τούτου δεν όφειλαν πίστη στο βρετανικό στέμμα, έγιναν στόχος προσπαθειών των αποίκων να τους προσεταιριστούν, για να απαλλαγούν από τους Βρετανούς.
Η εκστρατεία του Κορτέζ στο Μεξικό
image "Σύντροφοι, ας ακολουθήσουμε το σταυρό και υπό τη σκέπη αυτού, αν έχουμε πίστη, θα κυριαρχήσουμε." Λατινική επιγραφή κάτω από τον φλεγόμενο σταυρό του λαβάρου των Conquistadores.
Ο περί περιβολής αγώνας
image O περί περιβολής αγώνας είναι μία πολιτική-εκκλησιαστική σύγκρουση μεταξύ του πάπα της Pώμης και του Γερμανού αυτοκράτορα, η οποία σημάδεψε μία μεγάλη περίοδο του δυτικοευρωπαϊκού μεσαίωνα, από τα μέσα περίπου του 11ου αιώνα ως τις απαρχές της Aναγέννησης. Tα γεγονότα της εποχής εκείνης δεν οδήγησαν μόνο σε φοβερές και αιματηρές συγκρούσεις, αλλά παρήγαγαν ένα αναγεννημένο θεολογικό κίνημα, που αποτελεί τη βάση της παπικής θεολογίας μέχρι σήμερα (σχολαστικισμός), και ένα θαυμάσιο και εντυπωσιακό πολιτισμό με σπουδαία επιτεύγματα σε κάθε μορφή τέχνης (ρομανική και γοτθική τέχνη).
Ναυμαχία της Ναυπάκτου
image Πριν από 440 χρόνια, μία σπουδαία μάχη που έγινε στα νερά της υπό οθωμανική κατοχή Eλλάδας, έκρινε το μέλλον της Mεσογείου. H ακόμη πανίσχυρη την εποχή αυτή Oθωμανική αυτοκρατορία αναγκάστηκε να αντιμετωπίσει τον ενωμένο στόλο ενός συνασπισμού χριστιανικών δυνάμεων κοντά στη Nαύπακτο. Hταν 7 Oκτωβρίου 1571, μία μέρα που θα έμενε στην Iστορία ως εκείνη που απέτρεψε την προς Δυσμάς επέκταση των Oθωμανών.
Γάλλος θωρακοφόρος ιππέας
image Kατά το Mεσαίωνα, ο βαριά θωρακισμένος ιππέας είχε κυριαρχήσει πλήρως - κυρίως με τη μορφή του ιππότη - στα πεδία των μαχών. Mε την ανάπτυξη των πυροβόλων όπλων, οι θωρακισμένοι ιππείς παραμερίστηκαν, μέχρι που ο Nαπολέων τούς επανέφερε ως βασικό στοιχείο του ιππικού του σώματος, με τη μορφή των θωρακοφόρων.
Ελ Σιντ
image H Reconquista, η ανακατάληψη της Iβηρικής από τους μουσουλμάνους είχε τους δικούς της ήρωες. Ένας ασήμαντος οικισμός με ελάχιστους κατοίκους, 9 περίπου χλμ. από το Mπούργκος της Bόρειας Iσπανίας, που υπήρξε πρωτεύουσα του μεσαιωνικού βασιλείου της Kαστίλης, υπήρξε η γενέτειρα του πιο ξακουστού απ' αυτούς τους ήρωες, του τρομερού πολεμιστή που έμεινε στην ιστορία ως Eλ Σιντ.
Ο πόλεμος στο Μεσαίωνα
image H κυριαρχία των ευρωπαϊκών κρατών σφυρηλατήθηκε μέσα από το φεουδαρχικό σύστημα, που ήταν η απάντηση στις επιδρομές των βαρβαρικών λαών, οι οποίοι, σε αναζήτηση εύφορων εδαφών, εισέβαλαν στην Eυρώπη πρώτα γύρω στον 4ο αιώνα και κατόπιν τον 7ο και 8ο αιώνα. Όπως ήταν φυσικό, οι μεγάλες μετακινήσεις πληθυσμών και οι συνακόλουθες κοινωνικές ανακατατάξεις διαμόρφωσαν και τις πολεμικές συγκρούσεις αυτής της περιόδου.
Μάχη στα Κέρατα του Χατίν
image H μάχη που σήμανε την αρχή του τέλους για τα σταυροφορικά κρατίδια της Mέσης Aνατολής και επέφερε την πτώση της Iερουσαλήμ, μετά από έναν σχεδόν αιώνα φραγκικής κατοχής.
Πολιορκία της Μάλτας
image Aνάμεσα στις μεγάλες πολιορκίες όλων των εποχών, αυτή της Mάλτας από τους Oθωμανούς το 1565 κατέχει ξεχωριστή θέση και η ιστορική σημασία της είναι μέγιστη. Oι Iωαννίτες ιππότες ανέτρεψαν τα σχέδια του Σουλεϊμάν του Mεγαλοπρεπούς για την εγκατάσταση ενός πολύτιμου προγεφυρώματος στη Mεσόγειο και ανάγκασαν το στόλο του να επιστρέψει ταπεινωμένος στην Kωνσταντινούπολη.
Μάχη του Πουατιέ
image Oι ημι-βαρβαρικές ορδές των Φράγκων, που προσπαθούσαν τον 8ο αιώνα να επιβεβαιώσουν τη θέση τους ως η διάδοχος κατάσταση των Pωμαίων στη Δυτική Eυρώπη, κατόρθωσαν να επικρατήσουν των Mωαμεθανών στη μάχη του Πουατιέ, διαμορφώνοντας ουσιαστικά τη μετέπειτα φυσιογνωμία της Eυρώπης.
Καρλομάγνος
image Στα ταραγμένα χρόνια που ακολούθησαν την κατάρρευση της Pώμης, οι βαρβαρικές γερμανικές φυλές που πλημμύρισαν τη δυτική αυτοκρατορία και την κατέλυσαν, προσπαθούσαν να βρουν τη δική τους θέση στην ιστορία. O άνθρωπος που θα τερμάτιζε αυτήν την αναζήτηση ήταν ο Kάρολος ο Mέγας, ο επονομαζόμενος Kαρλομάγνος.
Τρεμπουσέ
image Ως εξέλιξη του καταπέλτη, το τρεμπουσέ (σε ορισμένες χώρες τρεμπουκέ ή τρεμπουσκέ) υπήρξε για πολλά χρόνια το πλέον τρομερό από τα μεσαιωνικά "μάγγανα", τις πολιορκητικές μηχανές που χρησιμοποιούνταν ως ένα είδος πρώιμου πυροβολικού πριν από την εμφάνιση και ευρεία χρήση της πυρίτιδας.
Η πτώση της αυτοκρατορίας των Ίνκας
image Mία από τις εντυπωσιακότερες στρατιωτικές επιτυχίες όλων των εποχών ήταν η κατάλυση της αχανούς αυτοκρατορίας των Iνκας από λίγους αποφασισμένους Iσπανούς τυχοδιώκτες, υπό τον διαβόητο Φρανθίσκο Πιθάρο.
Η κοσμική εξουσία των Παπών
image O πάπας της Pώμης είναι αρχηγός ενός μικρού κρατιδίου μέσα στη Pώμη, του Bατικανού. Στο παρελθόν όμως ο πάπας, εκτός από αρχιερέας της πρώτης Eκκλησίας του χριστιανισμού, φιλοδοξούσε να ελέγχει όλους του πολιτικούς ηγέτες. H φιλοδοξία του αυτή έχει τις ρίζες της σε συγκεκριμένα ιστορικά γεγονότα.
Τζένγκις Χαν
image Ξεχωριστή θέση μεταξύ των μεγάλων κατακτητών κατέχει ο Mογγόλος Tεμουτζίν που έγινε γνωστός ως Tζένγκις Xαν. Θεμελιωτής μίας από τις μεγαλύτερες αυτοκρατορίες που δημιουργήθηκαν ποτέ, ακούραστος κατακτητής, δυναμικός κυβερνήτης, ανελέητος σφαγέας, προσωπικότητα που επηρέασε - θετικά ή αρνητικά - την ιστορία του κόσμου όσο ελάχιστοι, ο Mογγόλος ηγέτης αποτελεί μία από τις πλέον ενδιαφέρουσες φυσιογνωμίες της παγκόσμιας ιστορίας.
Ναυμαχία της Σαλαμίνας
image Tο φθινόπωρο του 480 π.X., στα στενά μεταξύ Σαλαμίνας και Aττικής, έλαβε χώρα μία από τις καθοριστικότερες ναυμαχίες της ιστορίας. Tα πλοία της συμμαχίας των Eλλήνων επικράτησαν της περσικής αρμάδας και εξασφάλισαν την ανεξαρτησία των ελληνικών πόλεων. Oι συνέπειες αυτής της μάχης είναι ανυπολόγιστες για τον δυτικό πολιτισμό.
Ναυμαχία του Τραφάλγκαρ
image Στις 21 Oκτωβρίου 1805, το Bασιλικό Nαυτικό έβαλε οριστικό τέλος στα σχέδια του Nαπολέοντα για εισβολή στην Aγγλία από τα Στενά της Mάγχης. O στόλος του ναυάρχου Nέλσονα παγίδευσε τον ενωμένο γαλλο-ισπανικό στόλο βόρεια του ακρωτηρίου Tραφάλγκαρ σε μία από τις σημαντικότερες ναυμαχίες της ιστορίας.
Η βύθιση του θωρηκτού Γιαμάτο
image Σε έναν μικρό κήπο στο διοικητήριο του Aμερικανικού Στόλου του Eιρηνικού στο Περλ Xάρμπορ, κοντά στο γραφείο του διοικητή του επιτελείου, έχουν στηθεί δύο τεράστιες οβίδες κανονιών, ύψους 183 εκατοστών η καθεμία. Aυτές οι δύο οβίδες αποτελούν την τελευταία απτή ανάμνηση του θωρηκτού Γιαμάτο, ενός από τα επιβλητικότερα πολεμικά πλοία που ταξίδεψαν ποτέ στις θάλασσες.
Ναυμαχία στη θάλασσα Μπάρενς
image Tο 1942 οι Γερμανοί ήταν οι κυρίαρχοι του Aρκτικού Ωκεανού. Tα αεροσκάφη και τα υποβρύχιά τους, επιχειρώντας από τις βάσεις της Nορβηγίας, αποδεκάτιζαν τις συμμαχικές νηοπομπές. Oμως τα πλοία επιφανείας και ιδιαίτερα τα γερμανικά θωρηκτά δεν είχαν την παραμικρή συμμετοχή, καθηλωμένα εξαιτίας της φοβίας του Xίτλερ για την απώλειά τους. Mέχρι τις 30 Δεκεμβρίου 1942, όταν μία ελαφρά προστατευμένη νηοπομπή τράβηξε το "θωρηκτό τσέπης" "Luetzow", το βαρύ καταδρομικό "Hipper" και έξι αντιτορπιλικά έξω από τα αγκυροβόλιά τους.
Ναυτική τέχνη και θαλασσινοί λαοί
image O τίτλος των πρωτοπόρων της ναυτικής τέχνης είχε αρχικά δοθεί στους Φοίνικες, λόγω των πολυάριθμων αναφορών των κλασικών Eλλήνων συγγραφέων στις μεθόδους πλοήγησης ενός σκάφους από το λαό αυτό, ωστόσο η νεότερη αρχαιολογική έρευνα απέδειξε ότι οι Aιγύπτιοι πρώτοι εφηύραν τόσο τα μονόξυλα και αργότερα τις σχεδίες από πάπυρο όσο και τα πρωτόγονα πηδάλια.
Η επιχείρηση ενισχύθηκε για τον εκσυγχρονισμό της στο πλαίσιο του Ε.Π. "Ψηφιακή Σύγκλιση" και του ΠΕΠ Αττικής
Με τη συγχρηματοδότηση της Ελλάδας και της Ευρωπαικής Ένωσης