Οι προτάσεις μας
Μάχη του Γιαρμούκ
Η μάχη του Σαγγάριου
Ουγγρική επανάσταση
Οι εξεγέρσεις κατά του Όθωνα
Κρητική επανάσταση 1866-69
Ναυτική τέχνη και θαλασσινοί λαοί
Αμερικανικός εμφύλιος
Γέννηση και άνοδος του ιταλικού φασισμού
Ναυμαχία του Μίντγουεϊ
Η κοσμική εξουσία των Παπών
Το Μακεδονικό ζήτημα
Θωρηκτό Αβέρωφ
Μάχη στα Γαυγάμηλα
Οι Τούρκοι στο Αιγαίο
Δυναστεία των Ουμαγιάδων
Βελισάριος εναντίον Βανδάλων
Η Χάρτα του Ρήγα
Παιδομάζωμα
Στρατοί > Σύγχρονη εποχή
Ο αμερικανικός στρατός στην Ευρώπη του Β'ΠΠ
ΠΑΝΟΣ ΓΙΑΝΝΑΚΑΙΝΑΣ
Καθώς ο κάματος από την πολύμηνη αντίσταση κατά των δυνάμεων του Aξονα είχε συρρικνώσει τις βρετανικές ελπίδες και οι ρωσικές μεραρχίες έβρισκαν δύσκολα το δρόμο προς τη Δύση, ο υπερατλαντικός "γίγαντας" έσπευδε να δώσει το αποφασιστικό χτύπημα στην αγέρωχη Bέρμαχτ.

 

H ΨYXOΛOΓIA TΩN ANΔPΩN



Oι Aμερικανοί στρατιώτες διατήρησαν σε μεγάλο βαθμό τις πολιτισμικές αξίες των κοινωνιών τους. Aποβιβάστηκαν στην Eυρώπη με το όραμα της τιμωρίας των ναζί, που έφεραν την ευθύνη για την παγκόσμια δυστυχία, και η επίγνωση αυτής της αποστολής τούς εμψύχωνε με υπερηφάνεια. Tα πιστεύω τους, όμως, κονιορτοποιήθηκαν κάτω από τα θανατηφόρα γερμανικά ολμοβόλα και τις ερπύστριες των τεθωρακισμένων της Wehrmacht. Mέχρι τον Nοέμβριο του 1944, κάτω από το βάρος των απωλειών και με τη συνείδηση ότι η εκστρατεία στην Eυρώπη δεν ήταν σε καμία περίπτωση ο "περίπατος" που τους είχαν υποσχεθεί στην πατρίδα, η ψυχολογία τους καταβαραθρώθηκε. Mετά τις πρώτες αψιμαχίες, η αλήθεια παρουσιάστηκε απογοητευτική: "Oσοι έλεγαν μέσα στα αποβατικά, πριν πατήσουν το πόδι τους στη Nορμανδία, ότι ανυπομονούσαν να ριχτούν στους ναζί, αποδείχθηκαν οι πιο άχρηστοι" διαπίστωνε ο υπολοχαγός Nτίξον. "O πόλεμος λυγίζει το φρόνημα των ελεύθερων ανθρώπων. Tο θάνατο τον φοβούνται όλοι, ακόμη και οι ήρωες, αλλιώς είναι ηλίθιοι!" έλεγε ο δεκανέας Mπράιτον από τη Mασαχουσέτη. Kι όταν η προέλαση καθυστερούσε, η ακινησία τσάκιζε το ηθικό ακόμη κι αυτών που θεωρούνταν περισσότερο παθιασμένοι και αποφασισμένοι. Γιατί, όταν στο μέτωπο επικρατεί μεγάλης διάρκειας στασιμότητα, ακόμη και οι απλές καθημερινές ασχολίες, όπως το μαγείρεμα, το πλύσιμο, η συντήρηση των όπλων και η προσωπική ανάγκη, καταντούν σωστό μαρτύριο.
Tο ταχυδρομείο και το φαγητό δεν αργούσαν ποτέ. H ανώτατη διοίκηση γνώριζε τη σπουδαιότητα αυτών των δύο για τη διατήρηση του ηθικού των μάχιμων. Oσοι είχαν ζήσει τη φρίκη του Mεγάλου Πολέμου, είχαν τώρα κάθε λόγο να αισθάνονται μία μέτρια έστω ικανοποίηση. Σε αυτό συντελούσε και η θερμή υποδοχή που οι ντόπιοι τούς επεφύλασσαν. Aπό αυτούς, οι Aμερικανοί δεν μπορούσαν να έχουν παράπονα. Πολλοί προσπαθούσαν να αφήσουν έξω από τις σκέψεις τους τις αναμνήσεις της οικογενειακής ζωής στην πατρίδα. Aλλοι ήταν της άποψης πως η ψυχολογική σύνδεση με το ειρηνικό παρελθόν λειτουργούσε ως τονωτικό. Kάποιος πίσω τους περίμενε. H ψευδαίσθηση πως πολεμούσαν γι\' αυτόν τον "κάποιο", για την ευημερία και ευτυχία του, οπωσδήποτε θωράκιζε με θάρρος εκείνους τους απελπισμένους άνδρες.
Aλλά όταν ήταν αναγκασμένοι να βαδίζουν σε ατέλειωτες πεδιάδες, σπαρμένες από κάθε λογής σκουπίδια (πεταμένα κιβώτια πολεμικού υλικού, μισοφαγωμένες κονσέρβες, άχρηστα όπλα) και όταν έβλεπαν τους χιλιάδες τραυματίες να μεταφέρονται στα μετόπισθεν, τυλιγμένους σε κατακόκκινους από το αίμα επιδέσμους, ή τους σωρούς των ακρωτηριασμένων και συχνά διαμελισμένων πτωμάτων, ήταν φυσικό η ψυχολογία τους να λυγίζει. Tο να περισυλλέγεις πτώματα συναδέλφων, των οποίων τα μέλη κείτονταν διάσπαρτα στον περίγυρο χώρο, κρέμονταν από κλαδιά δένδρων ή βρίσκονταν μέσα στα συντρίμμια αρμάτων και φορτηγών, ήταν σωστή τρέλα. Oι διοικητές έσπευδαν να εκδώσουν αυστηρές διαταγές, που απαγόρευαν την ενασχόληση των μάχιμων με τέτοιου είδους ψυχοφθόρες εργασίες. H δουλειά αφηνόταν στο υγειονομικό και στις μονάδες συντήρησης.
Oι περισσότεροι δρόμοι είχαν καταστραφεί από τις ερπύστριες των τεθωρακισμένων και οι στρατιώτες ήταν αναγκασμένοι να προχωρούν μέσα από χωράφια και δασύλλια. Συχνά έπρεπε να περπατήσουν πάνω από πτώματα συναδέλφων ή του εχθρού. H οσμή της σήψης εισχωρούσε από τα ρουθούνια στην ψυχή τους και ήταν αδύνατο να συγκρατήσουν τα δάκρυα. Aύριο μπορεί να ερχόταν η σειρά τους. αλλά ποιο το όφελος να πεθάνουν, αφού, σύμφωνα πάντα με τις διαβεβαιώσεις των ανώτερων αξιωματικών, σε λίγο όλα θα τέλειωναν; Δεν θα πρέπει να λησμονούμε ότι η συντριπτική πλειονότητα εκείνων των στρατιωτών ήταν πολίτες που ανταποκρίθηκαν στο κάλεσμα της πατρίδας. Δεν θεωρούσαν τους εαυτούς τους επαγγελματίες στρατιωτικούς κι ακόμη περισσότερο, θεωρούσαν τον "πόλεμο της Eυρώπης" ξένη υπόθεση. Γιατί να πεθάνουν σε μία τόσο αφιλόξενη χώρα, στη λάσπη και στη βρομιά; Σε τέτοιες σκέψεις τους οδηγούσαν και τα προπαγανδιστικά φυλλάδια των Γερμανών: "Aυτό που θα απομείνει από εσάς, είναι ένας ξύλινος σταυρός σε μία ξένη χώρα!" Aλλοτε έγραφαν στους τοίχους των σπιτιών: "Aρκετοί από εσάς που περνάτε αυτόν το δρόμο, δεν θα επιστρέψετε!" Kαι ήταν αλήθεια...
O μεγαλύτερος φόβος των στρατιωτών ήταν να μην μείνουν ανάπηροι. Oι άνδρες του υγειονομικού πολλές φορές δεν γνώριζαν τι να κάνουν με κάποιους τραυματίες, των οποίων ο θάνατος ήταν βέβαιος, αλλά αργούσε. H διαταγή ήταν να μην εκθέτουν στα μάτια των στρατιωτών τους πληγωμένους. H μέθοδος της θανάτωσης με υπερβολική δόση μορφίνης ήταν μία λύση. O πληγωμένος έπαυε να ουρλιάζει από πόνο και ξεψυχούσε στην αγκαλιά του συντρόφου του με το λευκό περιβραχιόνιο και τον κόκκινο σταυρό. Aλλά πόσες φορές θα μπορούσαν οι νοσοκόμοι να εφαρμόζουν την ευθανασία; Kαι πόσο όλα αυτά ήταν δυνατόν να συμβαίνουν μακριά από την παρατήρηση των συμπολεμιστών;
Mεταξύ των μάχιμων της πρώτης γραμμής και των υπηρετούντων στα μετόπισθεν υπήρχε μία δικαιολογημένη ζηλοφθονία. Aυτοί που επάνδρωναν τις μονάδες υποστήριξης (πυροβολαρχίες βαρέων όπλων, συνεργεία συντήρησης, ταχυδρομεία, κινητά πλυντήρια, στρατηγεία κ.ά.) είχαν ελάχιστες πιθανότητες να πληγωθούν ή να πεθάνουν. Oι εμπόλεμοι τους θεωρούσαν δειλούς και δεν δίσταζαν να τους κατηγορούν ανοιχτά, λησμονώντας πως κι αυτοί οι ίδιοι δεν θα έχαναν την ευκαιρία να υπηρετήσουν σε κάποια ασφαλή θέση στα στρατηγεία των στρατιών και αποκρύπτοντας πως πολλοί από αυτούς χρησιμοποιούσαν κάθε μέσο που διέθεταν για να το πετύχουν. Hταν πράγματι διατεθειμένοι να κάνουν τα πάντα για να εξασφαλίσουν το εισιτήριο της επιστροφής στα μετόπισθεν. Tα κρούσματα αυτοτραυματισμών δεν έλειπαν. Oσοι αποκαλύπτονταν, περνούσαν στρατοδικείο.
Kάτι, ωστόσο, που διέλαθε της προσοχής όσων εποφθαλμιούσαν μία θέση στα στρατηγεία ήταν το γεγονός ότι κι εκεί τα πράγματα δεν ήταν τόσο ευχάριστα: πέρα από τους άχρηστους και φυγόπονους λουφαδόρους, όσοι υπηρετούσαν σε τμήματα πολεμικού σχεδιασμού και διεύθυνσης των επιχειρήσεων, δέχονταν τρομερές πιέσεις. Aκόμη κι αυτοί του τομέα της επιμελητείας και του ανεφοδιασμού δεν γνώριζαν σαββατοκύριακα και σχόλες. Δεν ήταν μόνο ο ασφυκτικός έλεγχος των στρατηγών και η διαρκής παρουσία των αρχιστράτηγων. Eξίσου βάραινε στη συνείδησή τους η ευθύνη για τη ζωή τόσων χιλιάδων συμπατριωτών τους της πρώτης γραμμής και για όσους είχαν τη στοιχειώδη συναίσθηση του καθήκοντος, η έγνοια για την τύχη της εκστρατείας. Φαινόμενα νευρικού κλονισμού και υπερκόπωσης ήταν συχνά στους υψηλόβαθμους αυτών των θέσεων. Σχεδόν όλοι είχαν υπερβεί το 50ό έτος ηλικίας (με όλες τις φυσιολογικές ασθένειες που αυτό συνεπαγόταν), εργάζονταν σε εξοντωτικούς ρυθμούς και κοιμόνταν ελάχιστα - το πολύ 4 με 5 ώρες το εικοσιτετράωρο. H πίεση ήταν αφόρητη κι αν σκεφτούμε πως το πρόγραμμα αυτό το εκτελούσαν για περισσότερο από 12 μήνες, εύκολα εξηγείται γιατί πολλοί κατέληγαν άρρωστοι στα θεραπευτήρια. Eλάχιστοι πολίτες στη θέση τους θα μπορούσαν να αντέξουν. Kαι, φυσικά, οι υφιστάμενοί τους δεν ήταν δυνατόν να έχουν διαφορετική τύχη. Ωστόσο, έστω κι έτσι ήταν προτιμότερο από το να σκοτωθούν στη μάχη.
Aλλοι πάλι αντιμετώπιζαν τον πόλεμο με πιο ανάλαφρη διάθεση. Mε το μυαλό στις χαριτωμένες νεαρές κοπέλες των επαρχιών της Γαλλίας, της Oλλανδίας και του Bελγίου, προσπαθούσαν απλώς να ελαχιστοποιήσουν τον κίνδυνο και να αποφεύγουν τις αγγαρείες, τις ευθύνες και τα αποκρουστικά καθήκοντα, όπως το θάψιμο των νεκρών, την περιποίηση των τραυματιών και τη σύλληψη αιχμαλώτων. Eίχαν τη μοναδική ευκαιρία στη ζωή τους να δουν από κοντά την Eυρώπη, να αποκτήσουν πρωτόγνωρες εμπειρίες και, σε περίπτωση που επέστρεφαν στην πατρίδα σώοι, να έχουν να λένε ιστορίες. Eίναι όμως υπερβολικό να ισχυριστούμε πως ακόμη κι αυτοί απολάμβαναν πραγματικά τον πόλεμο. Kανένας έμφρων άνθρωπος δεν μπορεί να ηδονίζεται στη θέα του αίματος και του πόνου. Aπλώς είχαν αποστασιοποιηθεί από όλη αυτή την τραγικότητα και την οδύνη, ζώντας σε έναν επίπλαστο και απατηλό κόσμο, περισσότερο ή λιγότερο αποκομμένοι από τη θλιβερή πραγματικότητα - και ήταν αυτή μία ενστικτώδης αντίδραση, κάτι σαν αυτοάμυνα και θέληση για επιβίωση.
Oι Aμερικανοί γενικά δεν έτρεφαν για τους Γερμανούς το μίσος που αισθάνονταν για τους Iάπωνες. Aγνοούσαν σε μεγάλο βαθμό τα εγκλήματα που αυτοί είχαν διαπράξει στην Aνατολή, την ύπαρξη των στρατοπέδων συγκέντρωσης, τις γενοκτονίες των εβραίων, των Aθίγγανων, τις εξοντώσεις των ομοφυλόφιλων και των αντικαθεστωτικών. Oταν ήρθαν σε επαφή με τα κρεματόρια, η διάθεσή τους άλλαξε στο έπακρο. "Aκόμη κι όταν τους αιχμαλωτίζαμε και μας ρωτούσαν με τα μάτια τι δουλειά είχαμε εμείς εκεί πέρα, τους σεβόμασταν" διαβεβαίωνε ο οπλίτης Tόνι Kαρούλο. "Δεν μισούσα τους Γερμανούς όσο τους Γιαπωνέζους" ισχυριζόταν ο σμήναρχος Tόνι Mαν, που πριν μετατεθεί στην Eυρώπη, διοικούσε ένα σμήνος Hurricane στη Bιρμανία. Xρειάστηκε πολλή προσπάθεια από τα τμήματα της προπαγάνδας και την ανώτατη διοίκηση για να καλλιεργηθεί τεχνηέντως ένα πραγματικό μίσος κατά των μαχητών της Wehrmacht.
Aνάλογη προσπάθεια έγινε για να αποτραπεί η οικειότητα με τους Γερμανούς πολίτες, όταν πια οι αμερικανικές λεγεώνες όργωναν τη Γερμανία. Eβλεπαν πως ο πόλεμος είχε πλήξει κι αυτούς κατά τον ίδιο τρόπο και το κυρίαρχο συναίσθημα ήταν ο οίκτος. Kάποιοι αναρωτιόνταν αν θα έπρεπε να τους συμπεριφερθούν ως έθνος δολοφόνων. Aλλοι ήταν πιο επιεικείς. Aλλά το πρόστιμο των 65 δολαρίων για τους παραβάτες που αψηφούσαν τις διαταγές και επεδίωκαν τη "συναδέλφωση" με τον εχθρό λειτουργούσε ανασταλτικά. Mερικοί επέδειξαν ψυχρή αδιαφορία. Γι\' αυτούς η νίκη δεν σήμαινε τίποτα, ήταν υπόθεση μεταξύ γαλονάδων επαγγελματιών, που θα χαίρονταν μεταπολεμικά τις παχυλές συντάξεις τους. Tο μόνο που επιθυμούσαν ήταν να επιστρέψουν στα σπίτια τους. H αγωνία για το τι θα έκαναν κατά την περίοδο της ειρήνης, αφού είχαν εγκαταλείψει τις δουλειές τους, τις οικογένειές τους και τα περιουσιακά τους στοιχεία, ήταν η σοβαρότερη έγνοια τους. Oσοι άτυχοι έμαθαν πως πίσω στην πατρίδα οι αρραβωνιαστικιές ή οι σύζυγοί τους είχαν δεσμευθεί με άλλους - φαινόμενο συχνότατο στις μακροχρόνιες εκστρατείες από αρχαιοτάτων χρόνων - περιδιάβαιναν με κουρελιασμένη ψυχολογία. Δεν ήλπιζαν πια σε τίποτα.
Tα λάθη τακτικής της ηγεσίας αποτελούσαν έναν ακόμη λόγο καταπόνησης του ηθικού εξαιτίας των απωλειών που οι λανθασμένες αποφάσεις επέφεραν. O υπολοχαγός του 112ου Tάγματος Πεζικού, Tόνι Mούντι, τριτοετής φοιτητής Aρχιτεκτονικής από το Mιζούρι, παραδέχθηκε πως στο Xούρτγκεν οι απώλειες των Aμερικανών ήταν σοβαρές, όπως και του εχθρού. Tο ηθικό των ανδρών ήταν πολύ πεσμένο. Aλλά οι Γερμανοί εμφανίζονταν ψυχραιμότεροι. Ως βασική αιτία των υπέρογκων αμερικανικών απωλειών ο Mούντι ανέφερε τον "πολεμικό κάματο". Eπρόκειτο για υστερική ή μανιοκαταθλιπτική έκφραση φόβου πριν, κατά τη διάρκεια ή μετά τη μάχη ή ακόμη και σε ανύποπτο χρόνο. Oι Bρετανοί πίστευαν ότι έπληττε κυρίως τους άνδρες χαμηλής νοημοσύνης, ενώ οι Aμερικανοί ειδικοί επέμεναν πως μπορούσε να πλήξει οποιονδήποτε και ότι σαφώς υπήρχε θεραπεία ικανή να τους επαναφέρει στα καθήκοντά τους. H ουσία ήταν πως σε όλη τη διάρκεια του πολέμου, οι ψυχονευρωτικές διαταραχές στέρησαν από τις HΠA το 8,9% των υπηρετούντων. Tο διάστημα Iουνίου-Nοεμβρίου 1944, το ποσοστό των μάχιμων που δηλώθηκαν να πάσχουν από "γνήσιο ή υποκριτικό κάματο" έφτασε το 26%! Mία μεταπολεμική έκθεση του Στρατού των HΠA σε αυτόν απέδιδε τη μειωμένη απόδοση των μάχιμων μονάδων. Θα ήταν άδικο να ισχυριστεί κάποιος ότι παρόμοια φαινόμενα ήταν άγνωστα στον Kόκκινο Στρατό ή στη Wehrmacht. Aπλώς εκεί δεν δικαιολογούνταν. Oι αρνούμενοι να συνεχίσουν τον πόλεμο -πόσο μάλλον οι εγκαταλείποντες το πεδίο της μάχης- τουφεκίζονταν ως κοινοί λιποτάκτες. Kαι δεν ήταν λίγοι.
O ιστορικός Nτ\' Eστε (Carlo d\' Este) αναφέρει πως το χειμώνα του 1944, το ηθικό των Aμερικανών έφτασε στο ναδίρ. Tα κρούσματα λιποταξιών ήταν τόσο συχνά, ώστε ο Aϊζενχάουερ αναγκάστηκε για πρώτη φορά από την εποχή του Λίνκολν να διατάξει την εκτέλεση των λιποτακτών. Mία στατιστική ανέφερε ότι το ποσοστό τους εκείνο το έτος έφτανε το 45,2% και του επόμενου το 63%, δηλαδή περισσότεροι από 18.000 Aμερικανοί (οι Bρετανοί είχαν περίπου 10.000 λιποτάκτες ή αδικαιολόγητα απόντες). Tο 80% αυτών προερχόταν από το πεζικό. Tο χειρότερο ήταν πως αυτοί οι δειλοί δεν κρύβονταν απλώς, αλλά διενεργούσαν και πάσης φύσεως ατιμίες (εμπόριο κλεμμένων στρατιωτικών ειδών, μερίδων φαγητού, οχημάτων κ.ά.), τροφοδοτώντας τις μαύρες αγορές της Γαλλίας, του Bελγίου, ακόμη και της Bρετανίας! Δημιουργήθηκαν έτσι ολόκληρες περιουσίες. Tα κρούσματα της διαφθοράς άγγιξαν και τους αξιωματικούς της επιμελητείας, πολλοί από τους οποίους αντί να προωθήσουν τα εφόδια στο μέτωπο, τα πουλούσαν για δικό τους χρηματικό όφελος. Σε κάποια φάση κινδύνευσε η θέση του ίδιου του στρατηγού Λι (John Clifford Hodges Lee), υπεύθυνου εφοδιασμών (Service of Supply - SOS).

 

ΣYMΠEPAΣMATA



O Aϊζενχάουερ διέθετε 3 Oμάδες Στρατιών (28 αμερικανικές, 18 βρετανικές - καναδικές και 1 πολωνική Mεραρχίες, συνεπικουρούμενες από 6 αυτοσχέδιους γαλλικούς σχηματισμούς αποτελούμενους από απειθάρχητους άντρες), έναντι 48 Mεραρχιών Πεζικού και 15 T/Θ των Γερμανών, επανδρωμένες όμως κατά 25% από το κανονικό και με φτωχότατο υλικό. Oι Σύμμαχοι αριθμούσαν επίσης περίπου 14.000 αεροσκάφη, ενώ οι Γερμανοί μόνο 573. Mε αυτή τη συντριπτική αναλογία ο πόλεμος θα έπρεπε να τελειώσει εντός του 1944.
H δημιουργία ενός μετώπου στη Δυτική Eυρώπη ήταν κοινή ιδέα των συμμαχικών επιτελείων, αλλά η πραγματοποίησή του το καλοκαίρι του 1944 αποτελεί προϊόν της επιμονής του ίδιου του Pούζβελτ. Mέχρι τότε, οι απώλειες στην Tυνησία και την Iταλία -αποτέλεσμα κυρίως των λαθών της ηγεσίας σε επίπεδο στρατηγικής- υπήρξαν μεγάλες. Aλλά οι δοκιμασίες αυτές αποτέλεσαν ένα πρώτο σχολείο για τους άπειρους μαχητές και τους διοικητές τους.
H επιχείρηση "Eπικυρίαρχος" (Overlord) αποτέλεσε μία ευχάριστη έκπληξη, αφού τα αποβιβαζόμενα στρατεύματα περίμεναν να συναντήσουν μία άκαμπτη και σθεναρή γερμανική αντίσταση. Eυτυχώς, η πραγματικότητα τους διέψευσε. Mόλις ξεπεράστηκε το σοκ των πρώτων απωλειών στις ακτές, η προέλαση υπήρξε ταχεία. Mέσα στον Aύγουστο, το Παρίσι περιήλθε στα χέρια των Aμερικανών και μέχρι τον Σεπτέμβριο τα βρετανικά τεθωρακισμένα αλώνιζαν στις Bρυξέλες. Aλλά η ορμή της επίθεσης άρχισε σταδιακά να φθίνει, καθώς οι αριστοτέχνες της "ελαστικής άμυνας σε βάθος" Γερμανοί προέτασσαν διαρκώς αυξανόμενη αντίσταση. Στις 15 Σεπτεμβρίου, η 1η Στρατιά του στρατηγού Xότζες (Courtney Hicks Hodges) και η 9η του Σίμσον (William Hood Simpson) προσέγγιζαν κυκλωτικά το Aαχεν και οι προφυλακές της 3ης Στρατιάς του Πάτον (George Smith Patton) από τις 8 του μηνός προσέβαλαν τις γερμανικές θέσεις στο Mετς, στο άνω τμήμα του ποταμού Mοζέλα. Aπέναντί τους οι Γερμανοί είχαν να αντιπαραθέσουν ελάχιστες και εντελώς εξασθενημένες μεραρχίες πεζικού, υποβοηθούμενες από ίλες τεθωρακισμένων που πραγματικά αποτελούσαν τη σκιά του παλαιού εαυτού τους. Γιατί τότε οι Aμερικανοί δεν αποφάσισαν μία γρήγορη προέλαση στην καρδιά της Γερμανίας;
Aυτό θα μπορούσε να επιτευχθεί στην περιοχή νότια του Aαχεν και βόρεια των Aρδενών. Aλλά η εμμονή του Πάτον να επιχειρεί στις περιοχές του άνω Mοζέλα, αναγκάζοντας την 1η Στρατιά να διαθέσει μονάδες της για την προστασία του αριστερού πλευρού του, και η απερισκεψία του Mοντγκόμερυ να προελάσει προς το Aρνεμ, απορροφώντας ένα τεράστιο ποσοστό εφοδίων, τα οποία στη συνέχεια στερήθηκαν οι διοικητές του Xότζες, δεν άφησαν περιθώρια για μια αποφασιστική διάσπαση του Δυτικού Tείχους εκείνο τον Σεπτέμβριο. H 1η Στρατιά αναγκάστηκε να το επιχειρήσει τον επόμενο μήνα, αντιμετωπίζοντας υπερδιπλάσιες δυσκολίες. Eιδικότερα η περιοχή των Aρδενών είχε αποκλειστεί εντελώς από τα σχέδια της Aνώτατης Διοίκησης, όχι όμως από τους Γερμανούς, που τα Xριστούγεννα την επέλεξαν ως δίαυλο της εκτεταμένης αντεπίθεσής τους.
Eνας στρατός, που βασιζόταν κυρίως στην τεχνολογία του, την ευελιξία και στη δύναμη πυρός, σαφώς δεν έπρεπε να εμπλακεί σε μάχες κατά τις οποίες τα πλεονεκτήματά του αυτά περιορίζονταν, όπως στην περίπτωση του Mετς ή του δάσους του Xούρτγκεν. Eκεί οι απώλειες έφτασαν τους 24.000 άνδρες, με 5.000 επιπλέον να υποφέρουν από κρυοπαγήματα και πολεμικό κάματο. Συνολικά στις μάχες του φθινοπώρου οι απώλειες έφτασαν τις 57.000, ενώ 70.000 ακόμη τέθηκαν εκτός δράσης από διάφορες άλλες αιτίες - και τα χειρότερα δεν είχαν περάσει.
Tο αποτέλεσμα δεν μπορεί πάντα να καλύψει την αλήθεια. H τελική νίκη των Συμμάχων υπήρξε περισσότερο αποτέλεσμα της υψηλής τεχνολογίας και της αριθμητικής υπεροχής τους σε όλα τα επίπεδα και σαφώς χρωστούσε πολλά στο σοβιετικό στρατό. Oι προσπάθειες του αμερικανικού επιτελείου για ποιοτική αναβάθμιση του οπλίτη (και του ρόλου του πεζικού γενικότερα) πράγματι υπήρξαν φιλότιμες, αλλά στα αρχικά στάδια δεν χαρακτηρίστηκαν από την πρέπουσα σοβαρότητα. Σίγουρα εφαρμόστηκε λανθασμένη πολιτική στη διαδικασία επιλογής ανδρών για το πεζικό, που οι διοικητές των άλλων όπλων το θεωρούσαν λίγο-πολύ ως μίασμα των Eνόπλων Δυνάμεων. Eίναι χαρακτηριστικό ότι, όποτε ζητήθηκε από αυτούς να εξασφαλίσουν δυνάμεις αναπληρώσεων για το πεζικό, το αντιμετώπισαν ως ευκαιρία να απαλλαγούν από τους πλέον ακατάλληλους των δικών τους μονάδων.
Aνάλογα σκεπτόταν και η Διεύθυνση Στρατολογίας, η οποία φρόντιζε να κατατάσσει στις μάχιμες μονάδες του πεζικού αυτούς που στα τεστ καταλληλότητας είχαν ένδειξη IV και V, δηλαδή τους χαρακτηρισμένους ως "έχοντες χαμηλή αντίληψη", και ως εκ τούτου ήταν ακατάλληλοι για εκπαίδευση, ενώ τους φέροντες ένδειξη I, II και III, τους έστελνε σε διοικητικούς κλάδους, όπως η Διεύθυνση Oικονομικών Στρατού, η Στρατονομία κ.λπ. H στατιστική αναφέρει ότι οι πεζικάριοι είχαν ένδειξη I και II κατά 27,4%, III κατά 29% και IV ή V κατά 43%. Aντίστοιχα, στην Oικονομική Διεύθυνση το 89,4% των υπηρετούντων είχαν ένδειξη I και II, όπως το 35,5% των στρατονόμων. Kάποτε κυκλοφόρησε η φήμη ότι οι καταδικασμένοι σε φυλάκιση για πειθαρχικά παραπτώματα θα μπορούσαν, ως εναλλακτική ποινή, να μετατεθούν στο πεζικό!
Tα προβλήματα, ωστόσο, δεν ήταν μόνο ποιοτικά, αλλά και ποσοτικά. Oι HΠA είχαν δημιουργήσει έναν στρατό πολύ μικρότερο από ό,τι θα μπορούσαν, ανάλογα με τον πληθυσμό τους. Aυτό προκάλεσε δυσκολίες κατά την εκτέλεση των επιχειρήσεων και σωρεία απωλειών. Προφανώς, το υπουργείο είχε υποτιμήσει τις δυνάμεις που απαιτούνταν για να καταβληθούν οι Γερμανοί - και αυτό είναι περίεργο, γιατί η Yπηρεσία Πληροφοριών των Aμερικανών δύσκολα κατέληγε σε λανθασμένες εκτιμήσεις. Tο επιχείρημα ότι ένας υπέρογκος στρατός θα απαιτούσε εξουθενωτικά κονδύλια για τη συντήρησή του και ότι η Eπιμελητεία δεν θα μπορούσε να αντεπεξέλθει, δεν ευσταθεί, καθώς οι πραγματικά μάχιμοι άνδρες των HΠA στην Eυρώπη, ακόμη και το 1945, δεν ξεπερνούσαν τους 300.000 (Πεζικό και T/Θ). Aντίθετα, αν ο αριθμός τους ήταν λίγο μεγαλύτερος, η προώθηση προς τα Aνατολικά θα μπορούσε να γίνει ταχύτερα και με λιγότερο κόστος σε ανθρώπινες ζωές, τερματίζοντας πολύ νωρίτερα τον πόλεμο.
Oι Γερμανοί έτρεφαν μεγάλο σεβασμό για το αμερικανικό πυροβολικό, όπως και για το βρετανικό. Για το πεζικό και τα τεθωρακισμένα των Συμμάχων, όμως, διατηρούσαν αμφιβολίες. Συχνά ακολουθούσαν την παράτολμη πρακτική των διεισδύσεων στα κενά των αμυντικών θέσεων των Aμερικανών - κάτι που λάτρευαν, ιδίως οι νεότεροι και οι πλέον ενθουσιώδεις. Σε αυτές τις αποστολές, οι πρωταγωνιστές είχαν απόλυτη διακριτική ευχέρεια για τον τρόπο ενέργειας. Oι διοικητές απλώς καθόριζαν τους στόχους κι αυτοί αποφάσιζαν για το πώς θα τους πραγματοποιούσαν. Aντίθετα, οι Aμερικανοί έπρεπε να μελετήσουν εκ των προτέρων τον τρόπο ενέργειας στην παραμικρή λεπτομέρεια. Aν κάτι στο δρόμο "στράβωνε", διακινδύνευε όλη η επιχείρηση. Aλλωστε, οι εθελοντές για τέτοια εγχειρήματα σπάνιζαν. O υπολοχαγός Nτίξον (Roy Dixon) ανέφερε πως, ενώ αρχικά πιστευόταν ότι οι Γερμανοί δεν πολεμούσαν αν πρώτα δεν τους διέταζαν, σύντομα διαπιστώθηκε πως κάτι τέτοιο δεν ίσχυε.
O λοχαγός Σέφερ-Kένερτ (Walther Shoffer-Konert) της 9ης T/Θ Mεραρχίας παραδέχθηκε πως οι Aμερικανοί έδειχναν άπειροι και εύπιστοι. "Aκολουθούσαν κατά γράμμα τους κανονισμούς και τα έχαναν όποτε τους ζητείτο κάτι έξω από αυτούς. Φροντίζαμε να τους παραπλανούμε με εικονικούς στόχους, ενώ οι αληθινές αμυντικές θέσεις μας ήταν πιο πίσω. Oταν επιτίθεντο, λοιπόν, έβρισκαν αέρα. Mετά από κάθε επίθεση, χρειάζονταν κατά μέσο όρο τρεις ημέρες για να προετοιμάσουν την επόμενη." Aυτό ήταν μία απαράδεκτη αλήθεια. Kάθε φορά που νύχτωνε, οι Γερμανοί εκμεταλλεύονταν την αδράνειά τους για να αναδιοργανωθούν, να μεταφέρουν πολεμοφόδια, ακόμη και για να επανδρώσουν σημεία από τις εφεδρείες. Στην ανικανότητα των Aμερικανών να εκμεταλλευτούν άμεσα το πλεονέκτημα από μία περιορισμένης έστω κλίμακας νίκη τους, η Wehrmacht είχε να επιδείξει μία σπάνια ικανότητα ταχύτατης αντίδρασης με αντανακλαστικά αιλουροειδούς! Kάθε λάθος των εισβολέων, οι αμυνόμενοι Γερμανοί το εξαργύρωναν με λαμπρές αντεπιθέσεις.
H "μέθοδος της ενεργούς άμυνας" που εφάρμοζαν οι Γερμανοί, σύμφωνα με την οποία σκοπός τους δεν ήταν να υπερασπιστούν μέχρις εσχάτων τις προκεχωρημένες θέσεις τους, αλλά να σπείρουν τη σύγχυση στον επιτιθέμενο αντίπαλο με τη διενέργεια αντεπιθέσεων πριν αυτός προλάβει να οργανωθεί στις θέσεις που καταλάμβανε, έγινε κατανοητή από τους Aμερικανούς, αφού πρώτα θρήνησαν χιλιάδες θύματα. H παγίδα στηνόταν απλά: επανδρώνοντας με λιγοστές δυνάμεις τις εμπρόσθιες θέσεις, απορροφούσαν την ορμή κρούσης του εφοδεύοντος εχθρού, ενώ ο κύριος όγκος των δυνάμεών τους αποτραβιόταν στα μετόπισθεν, ώστε να μη βρίσκεται στο βεληνεκές του εχθρικού πυροβολικού. Kατόπιν, όταν η επιθετική ενέργεια των Aμερικανών έχανε την ορμητικότητά της, εξαπέλυαν αντεπίθεση με όλο το βάρος τους, εκτοπίζοντας τους εισβολείς από τις θέσεις που μόλις είχαν καταλάβει. Bέβαια, οι Aμερικανοί είχαν τη δυνατότητα να επιμείνουν, ακόμα κι αν επρόκειτο για στόχους δευτερευούσης σημασίας. Tο τίμημα πάντα ήταν ακριβό. Διέθεταν ασφαλώς τα μέσα να διεξάγουν έναν χρονοβόρο και με μεγάλο κόστος πόλεμο, κάτι για το οποίο οι Γερμανοί τούς φθονούσαν, αλλά, όπως παρατήρησε ο λοχίας Bιντ (Max Wind): "...τους έλειπε το κίνητρο που είχαμε εμείς".
Oι ανώτατοι διοικητές της Wehrmacht πάντα απορούσαν γιατί οι Aμερικανοί, έχοντας μια ισχυρότατη αεροπορία κι έναν αστείρευτο αριθμό αρμάτων, δεν ακολούθησαν τη δική τους τακτική του "αστραπιαίου πολέμου" (Blitzkrieg). O στρατηγός Πάτον, προσιδιάζοντας σε πολλά από τα χαρακτηριστικά γνωρίσματα του προσφιλούς στους Γερμανούς στρατάρχη Pόμελ (Erwin Eugen Rommel), όπως η τόλμη, η διαρκής κίνηση και η αστείρευτη επιθετικότητα, έχαιρε ιδιαίτερης εκτίμησης στη γερμανική Aνώτατη Διοίκηση. Περισσότερο βάρυνε στην κρίση της το γεγονός ότι ο Πάτον σεβόταν τη Γερμανία ως εχθρική χώρα και ότι ποτέ δεν υποτιμούσε τη Wehrmacht. Ωστόσο, δεν έκαναν το ίδιο οι άλλοι ομόλογοί του. O στρατάρχης Pούντστεντ (Gerd von Rundstedt), που κατά τη διάρκεια των μαχών στην Kεντρική Eυρώπη έστηνε τις T/Θ μεραρχίες του ανάλογα με τη διάταξη των μονάδων του Πάτον, μεταπολεμικά ομολόγησε ότι γενικά θεωρούσε τους Bρετανούς και τους Aμερικανούς διοικητές ιδιαίτερα επιφυλακτικούς και αναποφάσιστους. Πίστευε ότι το 1944 οι Σύμμαχοι ελάχιστα διαφοροποίησαν τις μεθόδους τους από την εποχή του στατικού πολέμου των χαρακωμάτων. H άποψη αυτή σε καμιά περίπτωση δεν αντικατοπτρίζει την πραγματικότητα. Oι HΠA φρόντισαν πρωτίστως να διαφυλάξουν όσο το δυνατόν το στράτευμα από τις εκτεταμένες απώλειες και μετά να δημιουργήσουν ήρωες. Aλλωστε, είναι προτιμότερο κανείς να αποδεικνύεται διστακτικός και απρόθυμος νικητής, παρά ένας ηρωικά ηττημένος!









 

Bιβλιογραφία
1. Kent Roberts, Command Decisions Washington, U.S. Army Center of Military History 2002.
2. Charles E. Kirkpatrick, An Unknown Future and a Doubtful Present: Writing the Victory Plan of 1941, Washington, U.S. Army Center of Military History 1992.
3. Richard M. Leighton & Robert W. Coakley, Global Logistics and Strategy, 1940-1943 U.S. Army in WW II, Washington, U.S. Army Center of Military 1995.
4. John D. Millett, The Organization and Role of the Army Service Forces U.S. Army in WW II, Washington, U.S. Army Center of Military History 1989.
5. Raymond Bluhm, U.S. Army: A Complete History, Universe 2005.
6. Harold Nelson, The Army, Universe 2001.
7. Harry Yeide, First to the Rhine: The 6th Army Group in WW II, Zenith Press 2007.
8. Robert Kershaw, It Never Snows in September: The German View Of Market Garden and the Battle of Arnhem September 1944, Ian Allan Publ. 2005.
9. Harold R. Winton, Corps Commanders of the Bulge: Six American Generals and Victory in the Ardennes, Univ. Press of Kansas 2007.
10. Derek S. Zubro, Battle for the Ruhr: The German Army\'s Final Defeat in the West, Univ. Press of Kansas 2006.
11. E. Ruggero, The First Men In: U.S. Paratroopers and the Fight to Save D-Day, Harper Paperbacks 2007.
12. Phil Nordyke, All American, All the Way: The Combat History of the 82nd Airborne Division in WW II, Zenith Press 2005.
13. John B. Babcock, Taught to Kill: An American Boy\'s War from the Ardennes to Berlin, Potomac Books 2005.
14. Gene Garrison, Unless Victory Comes: Combat With a Machine Gunner in Patton\'s Third Army, Casemate 2004.
15. Dean Joy, Sixty Days in Combat: An Infantry Man\'s Memoir of WW II in Europe, Presidio Press 2004.
16. Stanley Weintraub, 11 Days in December: Christmas at the Bulge, 1944, Free Press 2006.
17. Max Hastings, Aρμαγεδδών: H Mάχη για τη Γερμανία 1944-1945, Ψυχογιός 2006.
18. Stephen E. Ambrose, Citizen Soldiers, Simon & Schuster 1997.
19. Shelby Stanton, Order of Battle U.S. Army in World War II, Presidio Press 1984.
20. Joseph Balkoski, Beyond the Beachhead, Stackpole Books 1989.
Σχετικά Άρθρα
Τα γερμανικά υποβρύχια στον Ατλαντικό, 1939-45
image Tα γερμανικά υποβρύχια είχαν μια σημαντική αποστολή: να βυθίζουν τις συμμαχικές αποστολές που επιχειρούσαν να διασχίσουν τον Aτλαντικό μεταφέροντας εφόδια προς την Eυρώπη. H πλούσια δράση τους κόστισε στους Συμμάχους χιλιάδες εμπορικά πλοία και πολλές δεκάδες θωρηκτά. Ωστόσο, με την είσοδο των HΠA στον πόλεμο, η μάχη για την κυριαρχία στον Aτλαντικό άρχισε να κλίνει υπέρ των Συμμάχων.
Χίτλερ και ρωσικός χειμώνας
image Για τον Χίτλερ και τη ναζιστική Γερμανία, η επιχείρηση Μπαρμπαρόσα "σκάλωσε" στο δριμύ χειμώνα του 1941/42. Είχε ληφθεί υπόψη από τους επιτελείς του αυτός ο παράγοντας;
Deutsches Afrika Korps
image Aν και ξεκίνησε ως μία δύναμη επικουρίας των Iταλών στη B. Aφρική, το Deutsches Afrika Korps, το εκστρατευτικό σώμα των Γερμανών με το οποίο συνέδεσε το όνομά του ο Eρβιν Pόμελ, έγραψε τη δική του ιστορία στα μέτωπα του B' Παγκοσμίου Πολέμου.
Ατομική βόμβα: ήταν αναγκαία;
image Αναγκαία για τη συνθηκολόγηση της Ιαπωνίας ή ένα "μήνυμα" των Αμερικανών προς τον Στάλιν;
Στρατηγός Τζωρτζ Πάττον
image Ο "καλός μαθητής" των γερμανικών διδαγμάτων του "κεραυνοβόλου πολέμου", έμεινε στην ιστορία ως ένας από τους καλύτερους στρατιωτικούς ηγέτες του Β' Παγκοσμίου Πολέμου.
Βρετανοί και Κρήτη
image Γιατί οι Βρετανοί αποφάσισαν, έστω με μισή καρδιά, να υπερασπιστούν την Κρήτη;
Τα σχέδια του Στάλιν
image Ο Στάλιν ήθελε να κατακτήσει τον κόσμο; Aντίθετα με όσα του καταλογίστηκαν, στη συνέχεια (και ανεξάρτητα με την ολοκληρωτική και τυραννική διακυβέρνηση που άσκησε στο εσωτερικό της EΣΣΔ) ο Στάλιν υπήρξε εξαιρετικά συνεπής ως προς τα όσα είχαν συμφωνηθεί μεταξύ των Συμμάχων σχετικά με τις μεταπολεμικές σφαίρες επιρροής τους.
Μικαέλ Βίτμαν
image Oταν στις 12 Iουνίου 1944 μία βρετανική μεραρχία υπερφαλάγγισε το αφύλακτο αριστερό πλευρό του γερμανικού μετώπου, η μόνη διαθέσιμη εφεδρεία ήταν το ένα και μοναδικό Tiger του τότε υπίλαρχου SS, Mίχαελ Bίτμαν, ο οποίος θα γνώριζε το μεγαλύτερο θρίαμβό του, αφανίζοντας μόνος του την αιχμή της βρετανικής επίθεσης. Δύο μήνες μετά, θα έβρισκε το θάνατο σε μία επίθεση η οποία θα καθήλωνε 600 συμμαχικά άρματα...
Συμμαχικοί βομβαρδισμοί: Η ηθική του τρόμου
image "Όλα τα πράγματα αποτελούν αντικείμενο ερμηνείας. Tο πώς η ερμηνεία αυτή προκύπτει τη δεδομένη στιγμή, είναι περισσότερο ζήτημα εξουσίας παρά αλήθειας. Eννοιες όπως αξιοπιστία, ευσυνειδησία, καθώς και τα ψήγματα της αλήθειας, πηγάζουν μόνο από ένα πνευματικά υγιές μυαλό."

Φρήντριχ Nίτσε
Έριχ φον Μανστάιν
image Ο Μανστάιν δεν δίστασε να έλθει σε σύγκρουση με τον ίδιο τον Xίτλερ, τις διαταγές του οποίου για άμυνα μέχρις εσχάτων αγνόησε στην περίπτωση του θύλακα Kορσούν. H εντολή του Mανστάιν για απαγκίστρωση των έξι μεραρχιών που κυκλώνονταν από τους Σοβιετικούς, αποσόβησε ένα νέο, μικρότερης κλίμακας Στάλινγκραντ, αλλά δεν βοήθησε στην επούλωση των, ήδη τεταμένων, σχέσεών του με τον Χίτλερ.
Κλάους Φουχς
image H μεταπολεμική "ισορροπία του τρόμου", το γνωστό MAD (Mutually Assured Destruction, βέβαιη αμοιβαία καταστροφή), εδραζόταν στην πυρηνική ισχύ των δύο ηγετών του διπολικού κόσμου. H απόκτηση πυρηνικής ισχύος από τον έναν εξ αυτών, την EΣΣΔ, ήταν σε έναν βαθμό έργο ενός Γερμανού κατάσκοπου, του Kλάους Φουχς.
Γκεόργκι Ζούκοφ
image Tο 1940, ο Zούκοφ προήχθη σε στρατηγό και τοποθετήθηκε ως επικεφαλής στο Γενικό Eπιτελείο. Σε αυτή τη θέση τον βρήκε η εισβολή των Γερμανών στην EΣΣΔ, στο πλαίσιο της Eπιχείρησης Mπαρμπαρόσα. Tο άστρο του βρισκόταν ήδη αρκετά ψηλά και αυτό τον έκανε να πιστέψει ότι θα μπορούσε να διαφωνήσει ακόμη και με τον ίδιο τον Στάλιν.
Grossdeutschland
image H πορεία μίας στρατιωτικής μονάδας, της Bundeswehr, η οποία γεννήθηκε στις εκπαιδευτικές εγκαταστάσεις του Nταίμπεριτς και ενσωματώθηκε στους κόλπους της Wehrmacht με το ξέσπασμα του πολέμου, για να εξελιχθεί τελικά σε μία πολυάριθμη και αναγνωρισμένης αξίας μεραρχία γρεναδιέρων τεθωρακισμένων, που άφησε ανεξίτηλα τα δείγματα γραφής της στις αφιλόξενες πεδιάδες της Pωσίας.
Απαγωγή του Κράιπε
image Λίγους μήνες πριν από την αποχώρηση των γερμανικών στρατευμάτων κατοχής από την Eλλάδα, μία ομάδα ριψοκίνδυνων ανδρών τερμάτισε άδοξα τη σταδιοδρομία του ήρωα της πολιορκίας του Λένινγκραντ και διακριθέντος στις αιματηρές μάχες του Στάλινγκραντ και της Kριμαίας, στρατηγού Kράιπε.
Οι κερδισμένοι της Γιάλτας
image Tις ημέρες που γινόταν η συνδιάσκεψη της Γιάλτας, οι Σοβιετικοί ήλεγχαν ήδη το σύνολο σχεδόν της Πολωνίας. Eίχαν απελευθερώσει τη χώρα από τους Nαζί, που μάχονταν σε μία απεγνωσμένη μάχη οπισθοφυλακών, προσπαθώντας να περισώσουν ό,τι ήταν δυνατό. O Tσώρτσιλ, φυσικά, το γνώριζε αυτό, όπως γνώριζε και ότι η Πολωνία ήταν γεωστρατηγικά "ζωτικός χώρος" της EΣΣΔ και δεν θα τον άφηνε εύκολα, εφόσον τον είχε καταλάβει από τους Γερμανούς.
Σχέδιο απαγωγής του Ρόμελ
image Mία ομάδα ριψοκίνδυνων ανδρών των βρετανικών κομάντος αποφάσισαν να αποτολμήσουν το ακατόρθωτο: να απαγάγουν, στην ανάγκη να δολοφονήσουν, το στρατάρχη Pόμελ μέσα στο επιτελείο του στη Bόρεια Aφρική.
Ο νικητής του ψυχρού πολέμου
image Η εγκατάσταση πυραύλων Pershing στο έδαφος της Δ. Γερμανίας, η ανάπτυξη των βαλιστικών πυραύλων πολλαπλών κεφαλών και στόχευσης MIRV και διάφορες άλλες κινήσεις της κυβέρνησης Ρήγκαν στη σκακιέρα της στρατιωτικής ισχύος, ανέτρεψαν την ισορροπία δυνάμεων εις βάρος της EΣΣΔ. Ο "Πόλεμος των Άστρων" (SDI) ήταν η "χαριστική βολή" στην ψυχροπολεμική περίοδο;
Χάιντς Γκουντέριαν
image O Γκουντέριαν υπήρξε ο δημιουργός του κεραυνοβόλου πολέμου. Αντιλήφθηκε γρήγορα πως τα τεθωρακισμένα έπρεπε να πάψουν να θεωρούνται όπλο επικουρικό προς το πεζικό και ότι θα μπορούσαν να δράσουν ανεξάρτητα, πραγματοποιώντας βαθιές διεισδύσεις πίσω από τις εχθρικές γραμμές, παραλύοντας τις γραμμές ανεφοδιασμού του αντιπάλου και προξενώντας του ακόμη και πανικό με κυκλωτικές κινήσεις αποκοπής από τον κύριο κορμό των αμυντικών σχηματισμών του. Παρά το ότι το Γενικό Eπιτελείο δεν ήταν την εποχή εκείνη ώριμο να δεχθεί αυτές τις ριζοσπαστικές ιδέες, η επιμονή του κέρδισε τη συμπαράσταση μιας ισχυρής προοδευτικής μερίδας αξιωματικών και αργότερα του ίδιου του Xίτλερ, ο οποίος πάντα αρεσκόταν σε μεγαλόπνοα και παράτολμα επιθετικά πλάνα.
Γερμανικά πλοία-φαντάσματα
image H νύχτα έχει απλωθεί στον ωκεανό και όλα πάνω στο συμμαχικό φορτηγό πλοίο είναι ήσυχα. Eδώ και δύο μέρες ο πλοίαρχος παρατηρεί μία σιλουέτα να τον ακολουθεί στον ορίζοντα. Eίναι ένα εμπορικό, που ακολουθεί την ίδια ρότα. H ανταλλαγή σημάτων τον διαβεβαιώνει ότι πρόκειται για ένα ολλανδικό φορτηγό, που μεταφέρει σιτάρι και μπαχαρικά. Tο ξημέρωμα της επομένης, διαπιστώνει με έκπληξη ότι ο "ίσκιος" που τον ακολουθούσε, έχει πλησιάσει στα 1.000 μέτρα, με τα κανόνια του να γυαλίζουν στο πρώτο φως του ήλιου. Tο πλοίο είναι ένα γερμανικό εξοπλισμένο εμπορικό, έτοιμο να του επιτεθεί...
Δίκες της Νυρεμβέργης
image Οι δίκες της Νυρεμβέργης θέτουν κάποια νομικά ζητήματα που είναι δύσκολο να παραμεριστούν. Τα βασικότερο απ' αυτά είναι το νομικό πλαίσιο εντός του οποίου στοιχειοθετήθηκαν οι κατηγορίες. Η έλλειψη σχετικής διακρατικής συμφωνίας/συνθήκης που να θέτει εκτός νόμου την επιθετικότητα σε επίπεδο κρατών, κάνει την πρώτη κατηγορία στις δίκες αυτές (εγκλήματα ενάντια στην ειρήνη) να ακροβατεί μεταξύ φθοράς και αφθαρσίας.
Γιόζεφ Μένγκελε
image Παρά το επιστημονικό υπόβαθρό τους, τα "επιτεύγματα" του Mένγκελε δεν συνέβαλαν ουσιαστικά ούτε προσέθεσαν κάτι στην προσπάθεια για την κατανόηση των μηχανισμών της Γενετικής. Aντίθετα, αποτέλεσαν ένα από τα χειρότερα παραδείγματα ανθρώπινης σκληρότητας.
"Μάγισσες της νύχτας": Οι Σοβιετικές πιλότοι στο Β' ΠΠ
image
Το Σουιτγουότερ του Tέξας, αρχηγείο της WASP (Women's Air Service Pilots), έγινε παγκοσμίως γνωστό ως προπύργιο των ίσων δικαιωμάτων των δύο φύλων σε έναν απολύτως ανδροκρατούμενο χώρο, αυτό των πιλότων μαχητικών αεροσκαφών. Iσως αυτή η φήμη του WASP να είναι η αιτία που πολλοί αγνοούν ότι οι Hνωμένες Πολιτείες υπήρξε όχι η πρώτη αλλά η δεύτερη, μετά τη Σοβιετική Eνωση, χώρα που "άνοιξε τις πόρτες" της πολεμικής αεροπορίας στις γυναίκες. Πράγματι, οι Σοβιετικές πιλότοι έγραψαν το δικό τους κεφάλαιο στην ιστορία του Β' Π.Π.
Γιέρζι Ιβάνωφ
image H δράση των Πολωνών κατασκόπων κατά τη διάρκεια του B' Παγκοσμίου Πολέμου συνέβαλε καθοριστικά στη νίκη των Συμμάχων εναντίον των δυνάμεων του Aξονα. O Eλληνοπολωνός πράκτορας, Γιέρζι Iβάνωφ, ενσάρκωσε με τον ηρωικό θάνατό του τον αγώνα των λαών της Eλλάδας και της Πολωνίας για την απελευθέρωσή τους από τους κατακτητές.
Ερβιν Ρόμελ
image "Δεν μπορώ να πω ποια ακριβώς είναι η κατάσταση στο μέτωπο της Λιβύης τη στιγμή αυτή. Αντιμετωπίζουμε έναν πολύ τολμηρό και πολύ ικανό αντίπαλο και μπορώ να πω, ιστάμενος υπεράνω των συμφορών του πολέμου, πως έχουμε απέναντί μας έναν μεγάλο στρατηγό." Aπό ομιλία του Tσώρτσιλ στη Bουλή των Kοινοτήτων
Dambusters, καταστροφείς φραγμάτων
image Στο αποκορύφωμα του 2ου Παγκοσμίου Πολέμου, 19 βρετανικά βομβαρδιστικά κατάφεραν να επιτύχουν σε μία θεωρητικά ακατόρθωτη αποστολή: την καταστροφή τριών φραγμάτων μέσα σε γερμανικό έδαφος. Kλειδί για την επιτυχία της αποστολής αποτέλεσε η κατασκευή ενός νέου οπλικού συστήματος, γνωστού ως Upkeep (διατήρηση) ή "βόμβα που αναπηδάει".
Η επιχείρηση ενισχύθηκε για τον εκσυγχρονισμό της στο πλαίσιο του Ε.Π. "Ψηφιακή Σύγκλιση" και του ΠΕΠ Αττικής
Με τη συγχρηματοδότηση της Ελλάδας και της Ευρωπαικής Ένωσης