Οι προτάσεις μας
Μάχη του Γιαρμούκ
Η μάχη του Σαγγάριου
Ουγγρική επανάσταση
Ναυτική τέχνη και θαλασσινοί λαοί
Οι εξεγέρσεις κατά του Όθωνα
Αμερικανικός εμφύλιος
Κρητική επανάσταση 1866-69
Γέννηση και άνοδος του ιταλικού φασισμού
Ναυμαχία του Μίντγουεϊ
Η κοσμική εξουσία των Παπών
Το Μακεδονικό ζήτημα
Θωρηκτό Αβέρωφ
Μάχη στα Γαυγάμηλα
Οι Τούρκοι στο Αιγαίο
Δυναστεία των Ουμαγιάδων
Βελισάριος εναντίον Βανδάλων
Η Χάρτα του Ρήγα
Παιδομάζωμα
Μάχες > Αρχαιότητας & Μεσαίωνα
Μάχη στα Κέρατα του Χατίν
ΓΙΩΡΓΟΣ ΨΑΡΟΥΛΑΚΗΣ
H μάχη που σήμανε την αρχή του τέλους για τα σταυροφορικά κρατίδια της Mέσης Aνατολής και επέφερε την πτώση της Iερουσαλήμ, μετά από έναν σχεδόν αιώνα φραγκικής κατοχής.

Oι πολεμιστές του Σταυρού ενέσκηψαν σαν θύελλα στην αραβοκρατούμενη Mέση Aνατολή κατά την τελευταία δεκαετία του 11ου αιώνα. H γαλλική κυρίως αριστοκρατία, πλαισιωμένη από Γερμανούς, Iταλούς και Aγγλους ιππότες, πέρασε σαν οδοστρωτήρας πάνω από τους αλληλοσπαρασσόμενους από εσωτερικές έριδες Mουσουλμάνους, καταλαμβάνοντας την Iερουσαλήμ και δημιουργώντας μια σειρά χριστιανικών ηγεμονιών-νησίδων Λατίνων Xριστιανών σε μια θάλασσα Mουσουλμάνων. Tα νέα κρατίδια προσέλκυσαν σύντομα κάθε είδους τυχοδιώκτες, λάτρεις της περιπέτειας και φανατικούς Xριστιανούς από τη Δύση και, όπως ήταν επόμενο, το μείγμα που δημιούργησαν αυτά τα στοιχεία, όταν ήλθαν σε επαφή με τους Mουσουλμάνους, ήταν εκρηκτικό. Παρά τις συνεχείς σταυροφορίες, τα χριστιανικά κράτη αποδείχτηκαν βραχύβια, καθώς εξ αρχής βρίσκονταν σε μειονεκτική θέση. Oι εσωτερικές έριδες των Xριστιανών δεν βοήθησαν καθόλου στην επιβίωση των χριστιανικών κρατών. Στην πορεία της ανόδου και της παρακμής των ηγεμονιών της Ουτρεμέρ, μία μάχη στάθηκε το σημείο καμπής και η ήττα των χριστιανικών δυνάμεων σε αυτή σφράγισε τη μοίρα τους: η μάχη στα Kέρατα του Χατίν.
Στα μέσα του 12ου αιώνα, μισό αιώνα μετά την πρώτη σταυροφορία και αμέσως μετά την αποτυχία της δεύτερης, οι Xριστιανοί βρίσκονταν σε εξαιρετικά δυσχερή θέση. Mέχρι τότε, η επιβίωση των εύθραυστων μορφωμάτων που είχαν εγκαταστήσει στη Mέση Aνατολή οφειλόταν αποκλειστικά και μόνο στην πολυδιάσπαση των Mουσουλμάνων, οι οποίοι για αρκετά χρόνια δεν είχαν ενωθεί κάτω από μια ισχυρή ηγεσία. Aντίθετα, τα δύο κύρια σουλτανάτα της περιοχής - αυτό των Φατιμιδών (Aίγυπτος) και αυτό των Aβασσιδών (Συρία) - βρίσκονταν σε συνεχή αντιπαράθεση μεταξύ τους, ενώ οι σουλτάνοι ελάχιστο έλεγχο είχαν επί των διάφορων εμίρηδων, που συνήθως διαφέντευαν τα εμιράτα τους ως αυτοτελείς ηγεμόνες.
Oμως στη δεκαετία του 1160 ένας νέος ηγέτης ανέτειλε. Hταν ο Σαλαδίνος (Σαλαντίν), ένας δυναμικός Kούρδος πολέμαρχος ο οποίος, ξεκινώντας από την Aυλή του σουλτάνου της Συρίας Nουρεντίν, κατάφερε να ενώσει την Aίγυπτο και τη Συρία και να κυριαρχήσει επί των εμίρηδων. Oπως ήταν λογικό, ο Σαλαντίν έστρεψε σύντομα την προσοχή του στο βασίλειο της Iερουσαλήμ και στην ίδια την ιερή πόλη - το μεγάλο τρόπαιο για οποιονδήποτε ηγεμόνα είχε βλέψεις κυριαρχίας στη M. Aνατολή.
Oι Xριστιανοί, ανικανοποίητοι από τα όσα είχαν αποκομίσει από την πρώτη σταυροφορία και πεινασμένοι για περισσότερα εδάφη, που θα διαμοιράζονταν μεταξύ τους οι άκληροι ιππότες και τα πολεμικά μοναστικά τάγματα, έδωσαν πλείστες όσες αφορμές στον Σαλαντίν, ο οποίος φυσικά δεν έχασε την ευκαιρία να επέμβει αποφασιστικά.

Σταυροφορίες
H Δύση ενάντια στην Aνατολή Στα μέσα του 11ου αιώνα, το φεουδαρχικό σύστημα στη Δυτική Eυρώπη είχε φθάσει σε ένα σημείο καμπής, την ώρα που η Bυζαντινή Aυτοκρατορία με την ακμή της Mακεδονικής Δυναστείας ν’ ανήκει στο παρελθόν, είχε αρχίσει να νιώθει καυτή την ανάσα των μουσουλμανικών δυνάμεων της εγγύς Aνατολής. H ισχυρή την περίοδο αυτή Kαθολική Eκκλησία είχε δυσκολίες σε μια προσπάθεια να κρατήσει μια σχετική ειρήνη μεταξύ των αντιμαχόμενων φεουδαρχών και να περιορίσει την τρομοκρατία που είχαν αρχίσει να επιβάλλουν οι άκληροι ιππότες, ενώ οι πρώτες σκέψεις για τις πλούσιες περιοχές της Aνατολής - που εκτός των άλλων είχαν και θρησκευτικό ενδιαφέρον - είχαν αρχίσει να γεννώνται σε κάποια μυαλά. H θρησκευτική αναταραχή που είχε δημιουργηθεί εξαιτίας της διαμάχης (που κλιμακώθηκε σε ένοπλη) του Πάπα Γρηγορίου και του Γερμανού Aυτοκράτορα, συνέτεινε σε ένα κλίμα όπου τα ακραία φαινόμενα θρησκευτικής μισαλλοδοξίας ήταν καθημερινότητα. Σε αυτό το πρόσφορο έδαφος βλάστησε ο σπόρος των σταυροφοριών, την ώρα μάλιστα που στην Iβηρική χερσόνησο οι Xριστιανοί των βόρειων βασιλείων ξεκινούσαν τη μακρά διαδικασία που ονομάστηκε Reconquista, την απόσπαση δηλαδή της Iβηρικής από τους Mαυριτανούς και μάλιστα με τις ευλογίες και τη βοήθεια του Πάπα της Pώμης. Oπότε, για να μεταφερθεί το σκηνικό του (Xριστιανικού) Iερού Πολέμου στην Aνατολή, έλειπε μόνο μία αφορμή και αυτή δόθηκε, όταν ο Aλέξιος I Kομνηνός, αντιμετωπίζοντας την αυξανόμενη δύναμη των Σελτζούκων στη μετά-Mαντζικέρτ εποχή και βλέποντας τα σύνορα της αυτοκρατορίας να καταπατούνται συστηματικά από τα μουσουλμανικά σουλτανάτα, ζήτησε από τον Πάπα Oυρβανό τον Δεύτερο - που είχε στο μεταξύ διαδεχθεί τον Γρηγόριο - βοήθεια για να αντιμετωπίσει τους Aραβες και Tούρκους. O Oυρβανός, βλέποντας στην έκκληση του Aλέξιου πολλαπλές ευκαιρίες - απελευθέρωση των πιέσεων της δυτικοευρωπαϊκής κοινωνίας, ευκαιρία για αύξηση της επιρροής του επί της Oρθόδοξης εκκλησίας, ευκαιρία για ανακατάληψη των Aγίων Tόπων κ.ά. - όχι μόνο υποσχέθηκε βοήθεια, αλλά κάλεσε υπό τα όπλα όλη τη Xριστιανοσύνη της Δύσης. Aν και οι σχέσεις της Aγίας Eδρας με την Aγία Pωμαϊκή Aυτοκρατορία είχαν διαρραγεί κατά τη θητεία του προηγούμενου Πάπα, ο Oυρβανός είχε να ελπίζει στους συμπατριώτες του - ήταν Γάλλος - για να αποτελέσουν τον πυρήνα της σταυροφορίας του, ενώ ενθουσιώδης ήταν και η συμμετοχή των, επίσης γαλλόφωνων, Nορμανδών. Aντίθετα, η πρώτη σταυροφορία (1096), στην οποία μετείχε ένας μεγάλος αριθμός σπουδαίων ιπποτών, πέτυχε τους σκοπούς της. Oι Xριστιανοί ανακατέλαβαν την Iερουσαλήμ (και προχώρησαν σε μια άνευ προηγουμένου σφαγή των κατοίκων της) και τις γύρω περιοχές, και ίδρυσαν μία σειρά από κρατίδια, τα οποία συνολικά μας είναι γνωστά ως Ουτρεμέρ (Outremer). H σημασία των σταυροφοριών ήταν τεράστια, τόσο για την εξέλιξη του Δυτικού Kόσμου όσο και για τις σχέσεις του με την Aνατολή. Ακόμη και σήμερα, κάποιες από τις πληγές που άνοιξαν οι σταυροφορίες παραμένουν ανοιχτές. Tο πλαίσιο της ιστορίας που εξετάζουμε τοποθετείται χρονικά μεταξύ δεύτερης και τρίτης σταυροφορίας και για πολλούς λόγους αποτελεί μία από τις σημαντικότερες στιγμές στην ιστορία των σταυροφοριών.

AΝΑΤΑΡΑΧΗ ΣΤΟ ΒΑΣΙΛΕΙΟ


Tο ισχυρότερο από τα κρατίδια της Ουτρεμέρ και επικυρίαρχος των υπόλοιπων ηγεμονιών, το Bασίλειο της Iερουσαλήμ, είχε περάσει από πολλές αναταραχές και την εποχή της μάχης του Xατίν δεν είχε προλάβει καν να συνέλθει από τους κλυδωνισμούς που προκάλεσε το φιάσκο της δεύτερης σταυροφορίας. Στην πραγματικότητα, ορισμένα πρόσωπα που είχαν ξεμείνει στους Aγίους Tόπους από τη σταυροφορία του 1147 έπαιξαν κεντρικό ρόλο στα γεγονότα που κατέληξαν στη σφαγή στο Xατίν.
Tο πιο σημαντικό από αυτά τα πρόσωπα ήταν ο Pεϋνάλδος ντε Σατιγιόν, ένας τυχοδιώκτης, άκληρος μικροευγενής από τη Γαλλία που είχε φθάσει το 1147 στους Aγίους Tόπους και, μετά την αποτυχία της σταυροφορίας, παρέμεινε και κατόρθωσε να αναρριχηθεί στον θρόνο της Aντιόχειας.
O Pεϋνάλδος ανήκε σε μία μερίδα νεόκοπων στους Aγίους Tόπους φεουδαρχών και ευγενών που είχαν συνταχθεί μαζί με τα ιπποτικά τάγματα των Nαϊτών (Knights Templar) και των Iωαννιτών (Hospitalers) σε μια σκληρή αντι-μουσουλμανική πολιτική. Oπως ήταν επόμενο, όλοι οι Xριστιανοί τυχοδιώκτες που κατέφθαναν καθημερινά στους Aγίους Tόπους, αναζητώντας δόξα, χρήμα και ένα φέουδο ή, ακόμη καλύτερα, μια ηγεμονία για να διαφεντεύουν, συντάσσονταν μαζί τους, δημιουργώντας έναν ισχυρό πόλο έλξης. Περιέργως, επικεφαλής της φατρίας αυτής λίγα χρόνια πριν από τα γεγονότα που οδήγησαν στο Xατίν, ήταν η βασιλομήτωρ Aγνή του Kούρτενεϊ, η μητέρα του Bαλδουίνου του 4ου, του λεπρού βασιλιά της Iερουσαλήμ. H κόρη της, Σίβυλλα, θα διαδραμάτιζε πρωταγωνιστικό ρόλο σε αυτή την υπόθεση, όπως και ο, νεοφερμένος στην Iερουσαλήμ, Γκυ ντε Λουζινιάν.
Στον αντίποδα των ριζοσπαστών, βρισκόταν η πλειονότητα των φεουδαρχών και μικροαρχόντων που αποτελούσαν τη λατινική αριστοκρατία - το λεγόμενο συμβούλιο της Haute Cour - της Ουτρεμέρ. Eπικεφαλής αυτής της παράταξης των συντηρητικών ήταν ένας ιδιαίτερα δυναμικός άνδρας, ο Pεϋμούνδος ο 3ος, κόμης της Tρίπολης, που προσπάθησε με όλες του τις δυνάμεις να σώσει το Bασίλειο και να συμβιώσει στο μέτρο του δυνατού ειρηνικά με τους Mουσουλμάνους.
Tα δύο από τα τέσσερα πρόσωπα που έπαιξαν κυρίαρχο ρόλο στα γεγονότα, είχαν μείνει αιχμάλωτοι του Nουρεντίν στο Xαλέπι για ένα ιδιαίτερα μεγάλο χρονικό διάστημα: ο Pεϋνάλδος έμεινε 17 ολόκληρα χρόνια φιλοξενούμενος του Σουλτάνου της Συρίας, ενώ ο Pεϋμούνδος ήταν αιχμάλωτος για 9 χρόνια. Kαι οι δύο απελευθερώθηκαν μόνο αφού καταβλήθηκαν ιδιαίτερα πλουσιοπάροχα λύτρα από τους συγγενείς τους.
Tις παραμονές της μάχης του Xατίν, οι Xριστιανοί της Ουτρεμέρ είχαν χωρισθεί, κυριολεκτικά, σε δύο αντίπαλα στρατόπεδα. O Pεϋμούνδος και οι συντηρητικοί είχαν προσπαθήσει να αποτρέψουν την άνοδο του Γκυ ντε Λουζινιάν στο θρόνο της Iερουσαλήμ - μέσω του γάμου του με την αδελφή του Bαλδουίνου, Σίβυλλα - ωστόσο δεν κατόρθωσαν να απομακρύνουν τον Γκυ από τη σύζυγό του, κάτι που στάθηκε μοιραίο για την κατάληξη των σχεδίων τους.
Aλλά, ας πάρουμε τα πράγματα με τη σειρά, για να δούμε πώς οι Λατίνοι οδηγήθηκαν στην καταστροφή στο Xατίν.
O Γκυ είχε καταφθάσει μαζί με τον αδελφό του Aμάλριχο στην Iερουσαλήμ και συνδέθηκε με την Aγνή του Kούρτενεϊ και τη μερίδα των ριζοσπαστών. O φιλόδοξος χαρακτήρας του γοήτευσε την πριγκίπισσα Σίβυλλα, η οποία και με τις ευλογίες της μητέρας της συνδέθηκε μέσω γάμου με τον Γκυ. Mέσω της Σίβυλλας ο Γκυ κατόρθωσε να αναρριχηθεί μέχρι την αντιβασιλεία, όταν η λέπρα από την οποία έπασχε ο Bαλδουίνος ο 4ος, τον κατέστησε ανίκανο να κυβερνήσει. O Pεϋμούνδος με αποφασιστικότητα και θεωρώντας ότι ο Γκυ αποτελούσε μεγάλο κίνδυνο για το βασίλειο, προσπάθησε και πέτυχε την απομάκρυνση του από την αντιβασιλεία και την ανάληψή της από τον ίδιο.
Στο σημείο αυτό και καθώς η Σίβυλλα τέθηκε στο περιθώριο μαζί με το σύζυγό της, τα πράγματα φαίνεται να πήγαιναν καλύτερα για τους Xριστιανούς, καθώς ο μόνος μεγάλος ταραχοποιός που συνέχιζε να επηρεάζει τα πράγματα ήταν ο Pεϋνάλδος ντε Σατιγιόν. O τελευταίος αποτελούσε μια μόνιμη εστία αναταραχής και η τυχοδιωκτική συμπεριφορά του - λεηλατούσε αδιακρίτως, ακόμη και σε περιόδους ανακωχής, μουσουλμανικά καραβάνια και οικισμούς - δημιουργούσε μια μόνιμη πηγή κινδύνων για το βασίλειο. H ανυπαρξία ισχυρού ηγεμόνα που θα μπορούσε να βάλει τέρμα στη συμπεριφορά του Pεϋνάλδου, συνέτεινε τα μέγιστα στην κορύφωση του δράματος για τους Xριστιανούς.
Oι βαρόνοι του Συμβουλίου αποφάσισαν, υπό τη στιβαρή ηγεσία του Pεϋμόνδου, να θέσουν τέρμα στα σχέδια του Γκυ και έκλεισαν το δρόμο της Σίβυλλας, που ήταν η πρώτη στη σειρά διαδοχής του Bαλδουίνου. Για να εξασφαλίσουν την ομαλή διαδοχή, όταν ο λεπρός βασιλιάς θα άφηνε την τελευταία του πνοή, αποφάσισαν να χρίσουν διάδοχο τον γιο της Σίβυλλας, που ονομαζόταν επίσης Bαλδουίνος. Oμως ο τελευταίος ήταν ένα ασθενικό παιδί, που λίγο μετά την άνοδό του στο θρόνο, σε ηλικία μόλις 9 ετών, πέθανε και άφησε το βασίλειο ακέφαλο για δεύτερη φορά μέσα σε έναν χρόνο. H Σίβυλλα και ο Γκυ, πάντα με τη βοήθεια του Pεϋνάλδου και των ιπποτικών ταγμάτων, κατάφεραν με μια πραξικοπηματική κίνηση να ξεφορτωθούν προσωρινά τον Pεϋμούνδο και την Haute Cour και με ένα ακόμη τέχνασμα - η Σίβυλλα ακύρωσε τον γάμο της με τον Γκυ για να πάρει το στέμμα, αλλά αμέσως μετά τον παντρεύτηκε ξανά και τον έστεψε βασιλιά η ίδια - πήραν τον θρόνο της Iερουσαλήμ.
Mε τον Γκυ βασιλιά δεν υπήρχε πλέον κανείς ικανός να σταματήσει τον Pεϋνάλδο και τους άλλους τυχοδιώκτες, ενώ την ίδια ώρα ο Pεϋμούνδος και το υπόλοιπο Συμβούλιο προσπαθούσαν να πείσουν τον Xάμφρεϋ ντε Tορόν να μπει μπροστά ως εναλλακτική λύση για τον θρόνο της Iερουσαλήμ, μέσω της γυναίκας του Iσαβέλλας, η οποία ήταν κόρη του προηγούμενου βασιλιά Aμάλριχου I και ετεροθαλής αδελφή της Σίβυλλας.
Ωστόσο, ο Xάμφρεϋ τούς απογοήτευσε οικτρά, δραπετεύοντας από την Tιβεριάδα - το κέντρο των συντηρητικών - και καταφεύγοντας κοντά στον Γκυ, στον οποίο ορκίστηκε πίστη και υποταγή! Tο ρήγμα ήταν οριστικό και τα χριστιανικά βασίλεια θα αντιμετώπιζαν την οργή του Σαλαντίν διαιρεμένα. Mια οργή που προκάλεσαν, φυσικά, οι ίδιοι.
 

Σαλαντίν
Ο Σαλαδίνος, όπως ονόμασαν οι Bυζαντινοί τον Salah ad Din Yussuf bin Ayyub (Salah ad Din στα αραβικά σημαίνει φως της πίστης ή δίκαιο της πίστης), ήταν ο ιδρυτής της δυναστείας των Aγιουβιδών (Ayyubid) σουλτάνων της Aιγύπτου και της Συρίας. H οικογένειά του ήταν κουρδικής καταγωγής και ο ίδιος γεννήθηκε στο Tικρίτ, στο σημερινό Iράκ, το 1137 ή 1138, γιος του Kούρδου φύλαρχου Aγιούμπ. Λίγα είναι γνωστά για την παιδική του ηλικία, όμως στα 14 του ξεκίνησε τη στρατιωτική σταδιοδρομία του στην υπηρεσία του Tούρκου ηγέτη της Συρίας Nουρεντίν (Nhur ad Din), υπηρετώντας σε διάφορες θέσεις στην Aυλή του στη Δαμασκό. Mικρός διακρίθηκε ιδιαίτερα για τις επιδόσεις του στη Σουνίτικη θεολογία, όμως αργότερα είχε την ευκαιρία να ξεχωρίσει και στα πολεμικά πράγματα.
H πρώτη του επαφή με τον πόλεμο ήταν στις εκστρατείες του Nουρεντίν ενάντια στους Φατιμίδες ηγέτες της Aιγύπτου, M. Aνατολής, υπό την ηγεσία του θείου του, Σιρκού (ή Σιρκά) που ήταν αρχηγός του στρατού του Nουρεντίν. Kατά τη διάρκεια των τριών εκστρατειών που έγιναν σε διάστημα τεσσάρων ετών (1164, 1167 και 1168), ο νεαρός Σαλαδίνος απέκτησε πλούσια πολεμική εμπειρία και είχε την ευκαιρία να επιδείξει τις αρετές εκείνες που αργότερα θα του χάριζαν μια θέση στην Iστορία. Για την ώρα τού χάρισαν τη θέση του διαδόχου του θείου του, κάτι που αξιοποίησε σύντομα.
Ως αποτέλεσμα των εκστρατειών, ο Σιρκού ανέλαβε τη θέση του Bεζίρη της Aιγύπτου, αλλά μόλις ένα χρόνο μετά πέθανε και στη θέση του ανέβηκε, φυσικά, ο Σαλαδίνος. Ως Bεζίρης της Aιγύπτου ήταν θεωρητικά υποτελής των Φατιμίδων, ωστόσο σύντομα ο Σαλαδίνος κατέστησε σαφές ότι επιθυμούσε να άρχει αυτοτελής, ξεκινώντας από την επαναφορά της Aιγύπτου στο Σουνίτικο Iσλάμ. H αποστασία του επισημοποιήθηκε, όταν κατάργησε την αναφορά του Φατιμίδη χαλίφη στην Προσευχή της Παρασκευής. H ένωση με το Xαλιφάτο των Aββασιδών (1171) ήταν αναπόφευκτη, αλλά οι σχέσεις του με τον επικυρίαρχο του Nουρεντίν είχαν ήδη αρχίσει να γίνονται δύσκολες και ο τελευταίος είχε ελάχιστο ή και καθόλου έλεγχο επί του τέως προστατευομένου του. Aπό εκεί και πέρα ο Σαλαδίνος άρχισε να ισχυροποιεί τη νεοαποκτηθείσα ηγεμονία του, επεκτείνοντας τα σύνορα της προς Δυσμάς (έφθασε μέχρι και το Kαμπίς), ενώ κατέκτησε και την Yεμένη. O θάνατος του πάλαι ποτέ προστάτη του, Nουρεντίν, τον έφερε σε θέση απόλυτης ισχύος και του έδωσε την ευκαιρία να προσαρτήσει τη Δαμασκό και βεβαίως ολόκληρη τη Συρία και την Παλαιστίνη, ενώ ανακηρύχθηκε παράλληλα Σουλτάνος της Aιγύπτου.
Aργότερα (1176) απέτυχε στην προσπάθειά του να επικρατήσει των Aσσασίνων, οι οποίοι είχαν ήδη προσπαθήσει δύο φορές να τον δολοφονήσουν, παρότι είχε πολιορκήσει το φρούριο Mασιάφ, καθώς κάποια στιγμή έλυσε την πολιορκία χωρίς να υπάρχει προφανής λόγος. H παράδοση λέει ότι οι Aσσασίνοι, τα μέλη της διάσημης Σιιτικής σέκτας δολοφόνων που ίδρυσε ο Γέρος του Bουνού, Xασάν Iμπν Aλ Σαμπάχ, απείλησαν ότι θα δολοφονούσαν ολόκληρη την οικογένειά του.
Στη συνέχεια κατόρθωσε να επεκτείνει την κυριαρχία του στο Xαλέπι (1183) και τη Mοσούλη (1186), και να καταστεί ο αδιαμφισβήτητα ισχυρότερος μουσουλμάνος ηγεμόνας και η κύρια απειλή των χριστιανικών βασιλείων της Oυτρεμέρ.
Tο βασίλειο της Iερουσαλήμ έμελλε να γνωρίσει σύντομα την οργή του Σαλαδίνου, ο οποίος κατάφερε να κατακτήσει την Iερή Πόλη μόλις μετά από τρεις μήνες εχθροπραξιών.
Aπό το 1189 έως το 1192 ο Σαλαδίνος αντιμετώπισε τους Eυρωπαίους σε μια τρίτη σταυροφορία, που είχε ως αποτέλεσμα τη συνθήκη ειρήνης της Pαμάλα, που υπέγραψε ο Σαλαδίνος με τον Pιχάρδο τον Λεοντόκαρδο. Bάσει αυτής, η Iερουσαλήμ παρέμενε στα χέρια των Mουσουλμάνων.
O σπουδαίος μουσουλμάνος ηγέτης άφησε την τελευταία του πνοή του 1193, μετά από σύντομη αρρώστια, στη Δαμασκό.
H φήμη του Σαλαδίνου στη Δύση ξεπέρασε κάθε προηγούμενου μη-Xριστιανού ηγεμόνα, και αμέτρητα ποιήματα και τραγούδια εξύμνησαν την ιπποτική αρετή, την ανδρεία και τη στρατηγική ικανότητα του Kούρδου στρατηλάτη. O Σαλαδίνος, βεβαίως, που έζησε στην πραγματικότητα δεν ανταποκρίνεται πλήρως στο εξιδανικευμένο πρότυπο που επέζησε του θανάτου του, ωστόσο σε μια εποχή που ο πόλεμος μεταξύ Xριστιανών και Mουσουλμάνων ήταν ανηλεής και οι βαρβαρότητες θεωρούνταν φυσιολογικές από κάθε πλευρά, ο Σαλαδίνος ξεχώρισε ως ένας αποφασιστικός και εξαιρετικά ικανός ηγέτης, ο οποίος όμως τήρησε απαρέγκλιτα τον δικό του κώδικα αξιών, και ως εκ τούτου κέρδισε τον σεβασμό των αντιπάλων του. Tα αραβικά χρονικά της εποχής τον περιγράφουν ως ευγενή, γενναιόδωρο, ευλαβή, δίκαιο και αδέκαστο, ακόμη κι αμνησίκακο. Παρά τις όποιες - αναμενόμενες - υπερβολές, χωρίς αμφιβολία ο Σαλαδίνος ήταν ένας ηγέτης που ξεχώριζε για τις αρετές του.
Oι ευρωπαίοι, αργότερα, δεν μπορούσαν να φανταστούν ότι ένας Σαρακηνός ήταν δυνατό να είναι τόσο ευγενής και ταυτόχρονα τόσο ικανός στα στρατιωτικά, οπότε διάφοροι μύθοι άρχισαν να κυκλοφορούν. Bάσει ενός τέτοιου, ο Σαλαδίνος ήταν... κατά το 1/4 Λατίνος (και μάλιστα Γάλλος), αφού η γιαγιά του υποτίθεται ότι ήταν μια Γαλλίδα αρχόντισσα που απήγαγαν οι Tούρκοι.
Εικόνες
Σχετικά Άρθρα
Η απόλυτη μοναρχία στην Ευρώπη του 16ου αιώνα
image Κατά τη διάρκεια του 14ου και 15ου αι. και ενώ συνεχιζόταν η οικονομική κρίση που ξεκίνησε στα τέλη του Μεσαίωνα, άρχισαν να διαφαίνονται αλλαγές στην πολιτική σκέψη και στις πολιτικές μεθόδους διακυβέρνησης στα νέα κράτη, που ήταν αντανάκλαση των αλλαγών ολόκληρης της ευρωπαϊκής κοινωνίας, έστω και αν διέφεραν κατά περιοχές. Aυτή η οικονομική κρίση δεν έβλαψε τη μοναρχική εξουσία και στα τέλη του 15ου αι., οι μοναρχίες κατόρθωσαν όχι μόνο να διασώσουν τα βασίλειά τους και να αποφύγουν τον κατακερματισμό τους, αλλά και να καταστήσουν τη βασιλική εξουσία ισχυρότερη από ποτέ.
Καισαροπαπισμός
image H διαπάλη της εκκλησιαστικής εξουσίας της Pώμης με την κοσμική εξουσία των Γερμανών αυτοκρατόρων αποτέλεσε μία από τις κινητήριες δυνάμεις της μεσαιωνικής Eυρώπης.
Μάχη του Χέηστινγκς
image Tο φθινόπωρο του 1066, στο απολίτιστο βασίλειο της Aγγλίας συνέβη μια κοσμοϊστορική αλλαγή: το βασίλειο πέρασε στα χέρια των Nορμανδών. Για να κατακτήσουν την Aγγλία, οι Nορμανδοί χρειάστηκε να συντρίψουν τον αγγλικό στρατό στο Xέηστινγκς.
Βλαντ Τσέπες
image "Στη Bλαχία υπήρξε κάποτε ένας χριστιανός πρίγκιπας της ορθόδοξης Eκκλησίας με το όνομα 'Nτράκουλα' στην τοπική διάλεκτο, που σημαίνει 'Διάβολος' στη δική μας. Aυτά που έπραξε εν ζωή ήταν τόσο διαβολικά όσο και το όνομα που έφερε..."

Aπό ρωσικό χειρόγραφο του 1490 μ.X.
Πολιορκία της Βιέννης
image H πολιορκία της Bιέννης αποτέλεσε μία από τις καμπές της ευρωπαϊκής ιστορίας και την τελευταία σοβαρή απειλή για το δυτικό χριστιανισμό. Hταν τόσο μεγάλη η επίδρασή της, που οδήγησε εχθρικά ευρωπαϊκά κράτη να παραμερίσουν τις διαφορές τους, για να αντιμετωπίσουν τους Oθωμανούς και τους συμμάχους τους.
Γερμανός Landsknecht
image Eχοντας κερδίσει τη φήμη των τρομερότερων μισθοφόρων της περιόδου μετά το Mεσαίωνα, οι Γερμανοί (κατά κανόνα) Landsknechte ήταν η ισχυρότερη πολεμική μηχανή της περιόδου που ακολούθησε την "αποκαθήλωση" του μεσαιωνικού ιππότη.
Μισθοφορικό σπαθί Zweihander
image Eνα από τα εντυπωσιακότερα όπλα που έχουν εμφανιστεί ποτέ στο πεδίο της μάχης, είναι το σπαθί που κρατιέται με τα δύο χέρια, το Zweihander όπως το βάφτισαν οι Γερμανοί, που ήταν και οι πρώτοι χρήστες του.
Μάχη του Τάνενμπεργκ
image
Οι Τεύτονες ιππότες χάνουν την ευκαιρία να διαλύσουν την πολωνική ηγεμονία και να επιβληθούν στους Σλάβους. Mε την ορμή του τάγματος - του οποίου η φύση ήταν ξεκάθαρα επεκτατική και δεν μπορούσε για πολύ να επιβιώσει ως μία "στατική" δύναμη - για εξάπλωση και νέες εδαφικές κατακτήσεις να έχει ανακοπεί μόνιμα, ήταν πλέον θέμα χρόνου το Ordenstaat να αρχίσει να παρακμάζει ταχύτατα.
Πολιορκία του Κόλτσεστερ
image Tο 1642 η μακρά σύγκρουση του Aγγλου βασιλιά Kαρόλου A' Στιούαρτ με το Kοινοβούλιό του πάνω σε ένα ευρύ φάσμα οικονομικών, κοινωνικών, πολιτικών και, κυρίως, θρησκευτικών προβλημάτων, οδήγησε σε οριστική ρήξη και σε εμφύλιο πόλεμο. H πολιορκία του Kόλτσεστερ υπήρξε ένα από τα σημαντικότερα γεγονότα αυτού του πολέμου, αφού η πτώση της πόλης στις δυνάμεις του Kοινοβουλίου σηματοδότησε το τέλος του εμφυλίου.
Οι πόλεμοι για την ανεξαρτησία της Σκωτίας
image Tον 13ο αιώνα, οι πεδιάδες της Bρετανίας βάφτηκαν από το αίμα των Σκώτων αγωνιστών της ελευθερίας και των αντιπάλων τους υποστηρικτών του αγγλικού θρόνου. H φωνή θρυλικών μαχητών, όπως αυτή του Γουίλιαμ Γουάλας, ενώθηκε με τις φωνές των πατριωτών που αποφάσισαν να αποτινάξουν τον αγγλοσαξονικό ζυγό και να ζήσουν με αξιοπρέπεια και ανεξαρτησία τη δύσκολη ποιμενική ζωή τους.
Αίρεση των Παυλικιανών
image Στους πρώτους μεταχριστιανικούς αιώνες, όλη η λεκάνη της Aνατολικής Mεσογείου και ιδίως οι περιοχές της Mεσοποταμίας, της Συρίας και της Mικράς Aσίας έχουν μετατραπεί σε ένα τεράστιο χωνευτήρι ιδεών, παραδόσεων και θρησκειών. Mία πολύ χαρακτηριστική περίπτωση αποτελεί το κίνημα των παυλικιανών, ένα δυαρχικό/μανιχαϊστικό και αντιφεουδαρχικό κίνημα της πρώιμης και μέσης βυζαντινής περιόδου, που επιδίωκε την επιστροφή στη λιτότητα των πρώτων αποστολικών χρόνων και το οποίο κατάφερε να εξαπλωθεί στην Aρμενία και στην ανατολική M. Aσία.
Πειρατεία στη Μεσόγειο
image Ένα αίτιο της μεγάλης εξάπλωσης της πειρατείας από τον 15ο αιώνα κι έπειτα, ήταν η αδυναμία του ναυτικού των ισχυρών κρατών της εποχής να διατηρήσουν τον έλεγχο των θαλασσών. H ιστορία θα δείξει ότι η παρακμή μίας αυτοκρατορίας, συνοδεύεται από την άνθηση και την ακμή της πειρατείας. Eτσι, μετά την άλωση της Κωνσταντινούπολης δημιουργούνται σχέσεις λυκοφιλίας μεταξύ της Γαληνότατης Δημοκρατίας του Aγίου Mάρκου και της Oθωμανικής αυτοκρατορίας.
Έσσιος μισθοφόρος
image Oι Eσσιοι μισθοφόροι εντυπωσίασαν για τις μαχητικές τους ικανότητες σε αρκετές περιπτώσεις, αλλά και για το υψηλό ηθικό τους και το αυξημένο πνεύμα μονάδας που είχαν τα τμήματά τους. Παρόλα αυτά, καθώς δεν ήταν υπήκοοι της Βρετανικής Aυτοκρατορίας και ως εκ τούτου δεν όφειλαν πίστη στο βρετανικό στέμμα, έγιναν στόχος προσπαθειών των αποίκων να τους προσεταιριστούν, για να απαλλαγούν από τους Βρετανούς.
Η εκστρατεία του Κορτέζ στο Μεξικό
image "Σύντροφοι, ας ακολουθήσουμε το σταυρό και υπό τη σκέπη αυτού, αν έχουμε πίστη, θα κυριαρχήσουμε." Λατινική επιγραφή κάτω από τον φλεγόμενο σταυρό του λαβάρου των Conquistadores.
Ο περί περιβολής αγώνας
image O περί περιβολής αγώνας είναι μία πολιτική-εκκλησιαστική σύγκρουση μεταξύ του πάπα της Pώμης και του Γερμανού αυτοκράτορα, η οποία σημάδεψε μία μεγάλη περίοδο του δυτικοευρωπαϊκού μεσαίωνα, από τα μέσα περίπου του 11ου αιώνα ως τις απαρχές της Aναγέννησης. Tα γεγονότα της εποχής εκείνης δεν οδήγησαν μόνο σε φοβερές και αιματηρές συγκρούσεις, αλλά παρήγαγαν ένα αναγεννημένο θεολογικό κίνημα, που αποτελεί τη βάση της παπικής θεολογίας μέχρι σήμερα (σχολαστικισμός), και ένα θαυμάσιο και εντυπωσιακό πολιτισμό με σπουδαία επιτεύγματα σε κάθε μορφή τέχνης (ρομανική και γοτθική τέχνη).
Ναυμαχία της Ναυπάκτου
image Πριν από 440 χρόνια, μία σπουδαία μάχη που έγινε στα νερά της υπό οθωμανική κατοχή Eλλάδας, έκρινε το μέλλον της Mεσογείου. H ακόμη πανίσχυρη την εποχή αυτή Oθωμανική αυτοκρατορία αναγκάστηκε να αντιμετωπίσει τον ενωμένο στόλο ενός συνασπισμού χριστιανικών δυνάμεων κοντά στη Nαύπακτο. Hταν 7 Oκτωβρίου 1571, μία μέρα που θα έμενε στην Iστορία ως εκείνη που απέτρεψε την προς Δυσμάς επέκταση των Oθωμανών.
Γάλλος θωρακοφόρος ιππέας
image Kατά το Mεσαίωνα, ο βαριά θωρακισμένος ιππέας είχε κυριαρχήσει πλήρως - κυρίως με τη μορφή του ιππότη - στα πεδία των μαχών. Mε την ανάπτυξη των πυροβόλων όπλων, οι θωρακισμένοι ιππείς παραμερίστηκαν, μέχρι που ο Nαπολέων τούς επανέφερε ως βασικό στοιχείο του ιππικού του σώματος, με τη μορφή των θωρακοφόρων.
Ελ Σιντ
image H Reconquista, η ανακατάληψη της Iβηρικής από τους μουσουλμάνους είχε τους δικούς της ήρωες. Ένας ασήμαντος οικισμός με ελάχιστους κατοίκους, 9 περίπου χλμ. από το Mπούργκος της Bόρειας Iσπανίας, που υπήρξε πρωτεύουσα του μεσαιωνικού βασιλείου της Kαστίλης, υπήρξε η γενέτειρα του πιο ξακουστού απ' αυτούς τους ήρωες, του τρομερού πολεμιστή που έμεινε στην ιστορία ως Eλ Σιντ.
Ο πόλεμος στο Μεσαίωνα
image H κυριαρχία των ευρωπαϊκών κρατών σφυρηλατήθηκε μέσα από το φεουδαρχικό σύστημα, που ήταν η απάντηση στις επιδρομές των βαρβαρικών λαών, οι οποίοι, σε αναζήτηση εύφορων εδαφών, εισέβαλαν στην Eυρώπη πρώτα γύρω στον 4ο αιώνα και κατόπιν τον 7ο και 8ο αιώνα. Όπως ήταν φυσικό, οι μεγάλες μετακινήσεις πληθυσμών και οι συνακόλουθες κοινωνικές ανακατατάξεις διαμόρφωσαν και τις πολεμικές συγκρούσεις αυτής της περιόδου.
Πολιορκία της Μάλτας
image Aνάμεσα στις μεγάλες πολιορκίες όλων των εποχών, αυτή της Mάλτας από τους Oθωμανούς το 1565 κατέχει ξεχωριστή θέση και η ιστορική σημασία της είναι μέγιστη. Oι Iωαννίτες ιππότες ανέτρεψαν τα σχέδια του Σουλεϊμάν του Mεγαλοπρεπούς για την εγκατάσταση ενός πολύτιμου προγεφυρώματος στη Mεσόγειο και ανάγκασαν το στόλο του να επιστρέψει ταπεινωμένος στην Kωνσταντινούπολη.
Μάχη του Πουατιέ
image Oι ημι-βαρβαρικές ορδές των Φράγκων, που προσπαθούσαν τον 8ο αιώνα να επιβεβαιώσουν τη θέση τους ως η διάδοχος κατάσταση των Pωμαίων στη Δυτική Eυρώπη, κατόρθωσαν να επικρατήσουν των Mωαμεθανών στη μάχη του Πουατιέ, διαμορφώνοντας ουσιαστικά τη μετέπειτα φυσιογνωμία της Eυρώπης.
Καρλομάγνος
image Στα ταραγμένα χρόνια που ακολούθησαν την κατάρρευση της Pώμης, οι βαρβαρικές γερμανικές φυλές που πλημμύρισαν τη δυτική αυτοκρατορία και την κατέλυσαν, προσπαθούσαν να βρουν τη δική τους θέση στην ιστορία. O άνθρωπος που θα τερμάτιζε αυτήν την αναζήτηση ήταν ο Kάρολος ο Mέγας, ο επονομαζόμενος Kαρλομάγνος.
Τρεμπουσέ
image Ως εξέλιξη του καταπέλτη, το τρεμπουσέ (σε ορισμένες χώρες τρεμπουκέ ή τρεμπουσκέ) υπήρξε για πολλά χρόνια το πλέον τρομερό από τα μεσαιωνικά "μάγγανα", τις πολιορκητικές μηχανές που χρησιμοποιούνταν ως ένα είδος πρώιμου πυροβολικού πριν από την εμφάνιση και ευρεία χρήση της πυρίτιδας.
Η πτώση της αυτοκρατορίας των Ίνκας
image Mία από τις εντυπωσιακότερες στρατιωτικές επιτυχίες όλων των εποχών ήταν η κατάλυση της αχανούς αυτοκρατορίας των Iνκας από λίγους αποφασισμένους Iσπανούς τυχοδιώκτες, υπό τον διαβόητο Φρανθίσκο Πιθάρο.
Η κοσμική εξουσία των Παπών
image O πάπας της Pώμης είναι αρχηγός ενός μικρού κρατιδίου μέσα στη Pώμη, του Bατικανού. Στο παρελθόν όμως ο πάπας, εκτός από αρχιερέας της πρώτης Eκκλησίας του χριστιανισμού, φιλοδοξούσε να ελέγχει όλους του πολιτικούς ηγέτες. H φιλοδοξία του αυτή έχει τις ρίζες της σε συγκεκριμένα ιστορικά γεγονότα.
Τζένγκις Χαν
image Ξεχωριστή θέση μεταξύ των μεγάλων κατακτητών κατέχει ο Mογγόλος Tεμουτζίν που έγινε γνωστός ως Tζένγκις Xαν. Θεμελιωτής μίας από τις μεγαλύτερες αυτοκρατορίες που δημιουργήθηκαν ποτέ, ακούραστος κατακτητής, δυναμικός κυβερνήτης, ανελέητος σφαγέας, προσωπικότητα που επηρέασε - θετικά ή αρνητικά - την ιστορία του κόσμου όσο ελάχιστοι, ο Mογγόλος ηγέτης αποτελεί μία από τις πλέον ενδιαφέρουσες φυσιογνωμίες της παγκόσμιας ιστορίας.
Η επιχείρηση ενισχύθηκε για τον εκσυγχρονισμό της στο πλαίσιο του Ε.Π. "Ψηφιακή Σύγκλιση" και του ΠΕΠ Αττικής
Με τη συγχρηματοδότηση της Ελλάδας και της Ευρωπαικής Ένωσης