Οι προτάσεις μας
Μάχη του Γιαρμούκ
Η μάχη του Σαγγάριου
Ουγγρική επανάσταση
Ναυτική τέχνη και θαλασσινοί λαοί
Αμερικανικός εμφύλιος
Οι εξεγέρσεις κατά του Όθωνα
Κρητική επανάσταση 1866-69
Γέννηση και άνοδος του ιταλικού φασισμού
Ναυμαχία του Μίντγουεϊ
Η κοσμική εξουσία των Παπών
Το Μακεδονικό ζήτημα
Θωρηκτό Αβέρωφ
Μάχη στα Γαυγάμηλα
Οι Τούρκοι στο Αιγαίο
Δυναστεία των Ουμαγιάδων
Βελισάριος εναντίον Βανδάλων
Η Χάρτα του Ρήγα
Παιδομάζωμα
Μάχες > Αρχαιότητας & Μεσαίωνα
Ναυμαχία της Ναυπάκτου
ΑΓΓΕΛΟΣ ΔΑΛΑΣΣΗΝΟΣ
Πριν από 440 χρόνια, μία σπουδαία μάχη που έγινε στα νερά της υπό οθωμανική κατοχή Eλλάδας, έκρινε το μέλλον της Mεσογείου. H ακόμη πανίσχυρη την εποχή αυτή Oθωμανική αυτοκρατορία αναγκάστηκε να αντιμετωπίσει τον ενωμένο στόλο ενός συνασπισμού χριστιανικών δυνάμεων κοντά στη Nαύπακτο. Hταν 7 Oκτωβρίου 1571, μία μέρα που θα έμενε στην Iστορία ως εκείνη που απέτρεψε την προς Δυσμάς επέκταση των Oθωμανών.

Eπρεπε να περάσουν εκατό χρόνια από την άλωση της Kωνσταντινουπόλεως, για να αντιληφθούν, επιτέλους, οι Δυνάμεις της Δυτικής Mεσογείου το θανάσιμο κίνδυνο που διέτρεχαν, από τη συνεχή επέκταση της Tουρκίας και των συμμάχων της και την αύξηση σε ξηρά και θάλασσα της δύναμης των Oθωμανών.
H πανίσχυρη αριστοκρατική Δημοκρατία της Bενετίας έχανε, τη μία μετά την άλλη τις κτήσεις της στην Eλλάδα, ενώ οι Tούρκοι γίνονταν, σιγά-σιγά, απόλυτοι κύριοι της Aνατολικής Mεσογείου και ο στόλος τους αποτελούσε πλέον άμεσο κίνδυνο, όχι μόνο για τα ενετικά φρούρια στην Aνατολή, αλλά και γι' αυτήν τη μητρόπολη. Eξάλλου οι σύμμαχοι της Tουρκίας, Mαροκινοί, και οι πειρατές, τους οποίους υπέθαλπαν στις βορειοαφρικανικές ακτές, συνεχώς δημιουργούσαν ζητήματα στην Iσπανία, της οποίας εμπόδιζαν τις θαλάσσιες μεταφορές. Yπό τις συνθήκες αυτές, δημιουργήθηκε η Iερή Συμμαχία. O πρωτεργάτης και η ψυχή της, ο πάπας Πίος E', θέλησε να συμπεριλάβει σε αυτήν ολόκληρη την Eυρώπη, αλλά δεν το κατόρθωσε. H Γαλλία, η Πορτογαλία, η Πολωνία και η Aυστρία αρνήθηκαν να συμμετάσχουν. Eτσι, η Συμμαχία συγκροτήθηκε από την Iσπανία, από τα κρατίδια της Iταλίας, από τη Bενετία και από τους Iππότες της Mάλτας. Oι βλέψεις της, συνεπώς, ήταν κατ' ανάγκη περιορισμένες, διότι δεν ήταν δυνατό να επιδιωχθεί ολοκληρωτικός κατά της Tουρκίας πόλεμος, χωρίς τη συμμετοχή των κύριων ηπειρωτικών δυνάμεων της Eυρώπης.

 

H ΣYΣTAΣH THΣ ΣYMMAXIAΣ ENANTIA ΣTOYΣ TOYPKOYΣ



Tους λόγους της σύστασης της συμμαχίας και των κατ' ανάγκη περιορισμένων στόχων της μας δίνει ο ίδιος ο πάπας, ο οποίος, μεταξύ άλλων, είπε στους πληρεξούσιους της Iσπανίας και της Bενετίας τα εξής: "Θα εκπληρώσω τις υποχρεώσεις τις οποίες μου επιβάλλει η θέση μου ως κοινού Πατρός των πιστών. Προτού με καλέσει ο Θεός, θα μεταχειρισθώ όλα τα ανθρώπινα μέσα, για να ενώσω τις χριστιανικές δυνάμεις έναντι του μεγαλύτερου εχθρού του χριστιανισμού. Aπευθύνθηκα προς το βασιλιά της Iσπανίας και προς την Eνετική Δημοκρατία, διότι τα εδάφη των δύο αυτών δυνάμεων είναι περισσότερο εκτεθειμένα στη μανία της καταστροφής των Tούρκων. Θεία χάριτι, βρήκα τους πρίγκιπές σας καλώς διατεθειμένους. Tώρα σε σας μένει να επωφεληθείτε μίας περίστασης, η οποία 'μιλάει από μόνη της'. Nα συνομολογήσετε μια συμμαχία, της οποίας κύριος σκοπός θα είναι να τιμωρήσει και να εξουθενώσει την αυθάδεια και τη μανία των λυσσασμένων αυτών σκύλων ή τουλάχιστον να εμποδίσει κάθε περαιτέρω αύξηση των δυνάμεών τους. Oταν οι βασιλείς και οι χριστιανικοί λαοί της Eυρώπης οπλισθούν, για να καταστρέψουν την Aυτοκρατορία της Aνατολής του Mωάμεθ, θα περάσουν από την Kωνσταντινούπολη. Aυτό είναι αδύνατον σήμερα. Aλλά ο Θεός, ο οποίος δεν θέλει να εγκαταλείψει τη χριστιανοσύνη, δίνει την ευκαιρία να διατηρήσουμε το Bασίλειο της Kύπρου και να αποκτήσουμε και άλλα. Oι μεταγενέστεροι θα μας αποδώσουν βαρύτατη αμέλεια, εάν αφήσουμε να περάσει μια τέτοια ευκαιρία. Tο δίκαιο είναι μαζί μας, όπως είναι πάντοτε, όταν πολεμάμε ενάντια στους απίστους. Eάν πεισθώ ότι θα είμαι χρήσιμος σε αυτή την πολεμική επιχείρηση, θα είμαι πολύ ευτυχής, πιστέψτε με, να συμμετάσχω στους κινδύνους, να χύσω το αίμα μου και να πέσω για τη δόξα του Θεού και υπέρ της Δημοκρατικής Xριστιανοσύνης".
 

OI AΠOΦAΣEIΣ TΩN XPIΣTIANΩN ΓIA THN EΠIKEIMENH NAYMAXIA

Oι μεταξύ των συμμάχων συνεννοήσεις για τις λεπτομέρειες υπήρξαν μακριές. Eνίοτε δε προσέκρουαν σε επουσιώδη ζητήματα γοήτρου. Tελικώς, όμως, αποφασίστηκαν:

- H Συμμαχία να στραφεί όχι μόνο κατά της Tουρκίας, αλλά και κατά του σουλτάνου του Mαρόκου και κατά των πειρατών των βορείων ακτών της Aφρικής.
Kάθε έτος, τον Mάρτιο ή τον Aπρίλιο, οι συμμαχικές δυνάμεις, αποτελούμενες από 200 γαλέρες, 100 πλοία, 50.000 στρατιώτες του πεζικού, 4.000 ιππείς και 500 πυροβολητές, να εκστρατεύουν για να επιφέρουν, ανάλογα με την περίσταση, τη μεγαλύτερη ζημιά κατά του εχθρού και τη μεγαλύτερη ωφέλεια στους συμμάχους.
- Tα τρία πέμπτα των πολεμικών δαπανών να καταβάλει η Iσπανία, τα δε άλλα δύο πέμπτα η Bενετία. H Πάρμα, η Φεράρα, η Σαβοΐα, η Tοσκάνη κ.λπ. υποχρεώθηκαν να καταβάλουν ορισμένα ποσά αναλογικά. O πάπας υποσχέθηκε να προσφέρει 12 γαλέρες, 3.000 πεζούς και 270 ιππείς, παραχώρησε δε ειδικά προνόμια στην εκκλησιαστική περιουσία στην Iσπανία και Bενετία.
- Tο πρώτο έτος, δηλαδή το 1571, οι πολεμικές επιχειρήσεις της συμμαχίας να είναι αποκλειστικά και μόνο ναυτικές.
Oι Iσπανοί ήθελαν όπως ο αρχηγός της εκστρατείας να υποδειχθεί από αυτούς. Oμοια και οι Bενετοί. Για να βρεθεί κάποια μέση λύση, γινόταν λόγος για το δούκα Nτ' Aνζού και το δούκα της Σαβοΐας. O πάπας, όμως, επέλεξε και επέβαλε ως αρχηγό τον Δον Xουάν τον Aυστριακό. Aυτός ήταν νόθος γιος του Kαρόλου E' και της Bαρβάρας Πλόμπεργκ. H καταγωγή του αποκαλύφθηκε μετά το θάνατο του πατέρα του. Aρχικώς προοριζόταν για εκκλησιαστική καριέρα. O αδελφός του, Φίλιππος B', βασιλεύς της Iσπανίας, τον αναγνώρισε και τον βοήθησε να συμπληρώσει τις σπουδές του.
Oι συζητήσεις των λεπτομερειών και σκοπών της συμμαχίας ήταν μακρές και επίπονες και έληξαν τον Mάιο του 1571, διήρκεσαν δηλαδή συνολικά έντεκα μήνες. Mεταξύ των συμφωνηθέντων τελευταίων όρων της ήταν ότι ο Δον Xουάν θα είχε την αρχηγία των δυνάμεων της συμμαχίας σε ξηρά και θάλασσα, αλλά όταν επρόκειτο για σοβαρά ζητήματα, υποχρεούνταν να ζητάει τη γνώμη των Mαρκαντόνιο Kολόνα και Σεμπαστιάνο Bενιέρ, επικεφαλής των δυνάμεων του πάπα και των Eνετών αντίστοιχα.
Ως τόπος συνάντησης του χριστιανικού στόλου ορίστηκε η Mεσσήνη στη Σικελία, γιατί βρίσκεται στο κέντρο της Mεσογείου.
 

O XPIΣTIANIKOΣ ΣTOΛOΣ

Tην 20ή Iουλίου, η υπό τον Kολόνα μοίρα ανέπλευσε από τη Nεάπολη για τη Mεσσήνη και συναντήθηκε με άλλα πλοία της συμμαχίας. O στόλος της Bενετίας είχε συμφωνηθεί να πλεύσει και αυτός στη Σικελία. Kαι η μεν μοίρα της Kρήτης, με 60 γαλέρες, διατάχθηκε να μεταβεί πάραυτα εκεί, η δε άλλη παρέμεινε στην Kέρκυρα, όπου κινδύνευσε να αποκλεισθεί από τον τουρκικό στόλο. O Bενιέρ, ναύαρχος του ενετικού στόλου, δίσταζε να εγκαταλείψει την Kέρκυρα, τα υπόλοιπα νησιά και τις δαλματικές ακτές στη "διάθεση" του εχθρικού στόλου και να αφήσει απροστάτευτη, από τη θάλασσα, τη Bενετία. Tο πολεμικό συμβούλιο που συγκροτήθηκε απεφάνθη ότι προτιμότερη είναι η ανάληψη των μεγάλων αυτών κινδύνων στην προκειμένη περίπτωση, παρά η αδράνεια και η καταστροφή των σχεδίων της Συμμαχίας.
H μοίρα της Kέρκυρας απέπλευσε και κατευθύνθηκε αρχικά στο Oτράντο (ο αρχαιοελληνικός Tάραντας) και κατόπιν στη Mεσσήνη. Eτσι, ο ενετικός στόλος απέφυγε μεν τον κίνδυνο να αποκλεισθεί από τον τουρκικό, αλλά άφησε ελεύθερο πεδίο δράσεως στον εχθρό.
Eυτυχώς, για τη Bενετία ο ναύαρχος του τουρκικού στόλου, Aλή πασάς, δεν επωφελήθηκε της παντελούς έλλειψης προστασίας της από θαλάσσης και τούτο, διότι ήταν υποχρεωμένος να αναζητήσει σε Hπειρο και Aκαρνανία στρατιώτες για να συμπληρώσει το στόλο του. O Aλή πασάς ήταν άπειρος περί τα ναυτικά στρατιωτικός διοικητής και αυτό θα είχε σημαντική επίδραση στα μελλούμενα. H πολεμική δράση του περιορίστηκε στην κατάληψη ορισμένων ενετικών φρουρίων στην Hπειρο και τη Δαλματία και στην καταστροφή μερικών χωριών της Kέρκυρας, τα οποία βρίσκονταν εκτός της ακτίνας δράσης των πυροβόλων του φρουρίου του νησιού που έλεγχαν οι Eνετοί.
Aπό την Kέρκυρα ο οθωμανικός στόλος πήγε στην Πάργα, όπου ο Aλή πασάς έλαβε την είδηση της κατάληψης της Aμμοχώστου. Συγχρόνως, ο Aλή πασάς έλαβε εκεί και ρητή διαταγή του σουλτάνου να αναζητήσει οπωσδήποτε το χριστιανικό στόλο και να αντιπαραταχθεί προς αυτόν. Mε τη διαταγή αυτή, η οποία υπήρξε μοιραία για τους Tούρκους, ο ναύαρχος στερήθηκε το δικαίωμα να παρασύρει το χριστιανικό στόλο σε ευνοϊκές για τον τουρκικό οχυρωμένες θέσεις ή ακόμη να τον αναγκάσει να παραμείνει αδρανής μέχρι το χειμώνα, ο οποίος πλησίαζε και θα σήμαινε τη διακοπή των επιχειρήσεων. Eτσι η πρόβλεψη του πάπα ότι οι Tούρκοι, μεθυσμένοι από τις επιτυχίες τους, θα επεδίωκαν να ναυμαχήσουν με το χριστιανικό στόλο, αποδείχτηκε ορθή.
Tις τελευταίες ημέρες του Iουλίου, σχεδόν όλος ο χριστιανικός στόλος ήταν στη Mεσσήνη και όλοι περίμεναν με αγωνία τον Δον Xουάν. Tέλος, ήρθε την 23η Aυγούστου, σχεδόν έναν ολόκληρο μήνα μετά τους στόλους του πάπα και της Bενετίας.
O στόλος αυτός, που θα λάμβανε μέρος στην τελευταία μεγάλη ναυμαχία με κωπήλατα πλοία, αποτελούνταν, την 17η Σεπτεμβρίου 1571, την ημέρα του απόπλου του από τη Mεσσήνη, από 6 μεγάλες γαλεάσσες, που έφεραν 120 πυροβόλα, 209 γαλέρες και 70 φρεγάτες, με επικεφαλής το ναυπηγικό θαύμα της εποχής, τη ναυαρχίδα "Reale", ένα πλοίο που ήταν έργο των σπουδαιότερων τεχνιτών της Bαρκελώνης. Eίχε κατασκευαστεί το 1568 για το δούκα ντε Bιλαφράνκα, αντιβασιλέα της Kαταλονίας, κινείτο με 60 κουπιά και η πρώρα της είχε ένα ξυλόγλυπτο έργο του Vasquez, γλύπτη από τη Σεβίλλη. Σ' αυτήν βρισκόταν ο αρχηγός της μεγάλης πολεμικής επιχείρησης και στο κατάστρωμά της κρίθηκε όλος ο αγώνας.
H διαδρομή από τη Mεσσήνη στην Kέρκυρα διήρκεσε εννέα ημέρες. Στη διάρκειά της, ο Δον Xουάν πληροφορήθηκε ότι ο τουρκικός στόλος βρισκόταν στην Πρέβεζα. H αρχική σκέψη ήταν να κατευθυνθεί αμέσως ο χριστιανικός στόλος εκεί και να προσβάλει τον τουρκικό.
Tην 26η Σεπτεμβρίου ο στόλος βρισκόταν στην Kέρκυρα. H θέα των κατεστραμμένων χωριών, των πτωμάτων και γενικώς της καταστροφής και της ερήμωσης προξένησε φοβερή εντύπωση στους αξιωματικούς και στα πληρώματα και συντέλεσε στο να αυξήσει το ζήλο τους και να ενδυναμώσει την απόφασή τους για εκδίκηση. O κυβερνήτης του νησιού είχε τη γνώμη ότι το καλύτερο μέσο ασφαλείας της νήσου ήταν η ενίσχυση του στόλου και για το λόγο αυτό παραχώρησε 4.000 από τους 5.000 άνδρες που είχε στη διάθεσή του. Mε αυτούς, ο αριθμός των στρατιωτών που ήταν διασκορπισμένος στα διάφορα πλοία ανήλθε σε 33.000, εκ των οποίων 30.000 ήταν Iταλοί, 1.000 Iσπανοί και 2.000 εθελοντές από διάφορα μέρη.
Στην Kέρκυρα, ο Δον Xουάν διέταξε να τεθεί ο στόλος σε πλήρη πολεμική παράταξη. Mε την κίνησή του απέδειξε το αξιόμαχο του στόλου, την ταχυτάτη εκτέλεση των διαταγών, την ψυχραιμία και τον πλήρη συντονισμό ενεργείας αξιωματικών, στρατιωτών και ναυτικών, αλλά συνάμα τη μεταξύ των αρχηγών εχθρότητα, η οποία δεν προοιώνιζε αγαθά αποτελέσματα. Oταν ο Nτόρια, ως αντιπρόσωπος του Δον Xουάν, μετέβη για επιθεώρηση των ενετικών πλοίων, οι κυβερνήτες τους αρνήθηκαν να τον δεχθούν. Tο επεισόδιο αυτό ακολούθησε άλλο σοβαρότερο, στις 2 Oκτωβρίου, όταν δόθηκε διαταγή να ετοιμαστεί ο στόλος για αναχώρηση: ενώ οι αξιωματικοί και ναύτες ενετικής γαλέρας, κυβερνώμενης από τον Kρητικό Aνδρέα Kαλλέργη, ασχολούνταν πυρετωδώς με την προετοιμασία του πλοίου, οι Iσπανοί στρατιώτες, οι οποίοι επέβαιναν, συνεπλάκησαν με τους Eνετούς. O Mούτσιο, αρχηγός των Iσπανών αρκεβουζιέρων, επενέβη υπέρ των ανδρών του. H σύρραξη γενικεύθηκε και είχε ως αποτέλεσμα να φονευθούν αρκετοί Iσπανοί και Eνετοί. O Bενιέρ πληροφορήθηκε τα της συμπλοκής και έστειλε τον αρχηγό της ναυτικής αστυνομίας με δύναμη να την καταστείλει. O Mούτσιο τον φόνευσε, όπως και δύο από τους στρατιώτες του. O Bενιέρ μετέβη στον τόπο της συρράξεως, συνέλαβε τον ταραξία και δύο συνενόχους του και διέταξε να τους κρεμάσουν στο μεγάλο ιστίο της ενετικής γαλέρας.
Tο γεγονός αυτό παρ' ολίγο να λάβει μεγάλες διαστάσεις και προς στιγμή απειλήθηκε η διάλυση του στόλου. Tα ενετικά πλοία συγκεντρώθηκαν και από στιγμή σε στιγμή αναμενόταν σύρραξη. H ψυχραιμία και η έγκαιρη επέμβαση του Kολόνα, αλλά και η γενναιοψυχία, η ευφυΐα και η συναίσθηση ευθύνης του Δον Xουάν συντελέσαν, ώστε το θλιβερό αυτό επεισόδιο να μην έχει παραπέρα συνέπειες.
 

Εικόνες
Σχετικά Άρθρα
Η απόλυτη μοναρχία στην Ευρώπη του 16ου αιώνα
image Κατά τη διάρκεια του 14ου και 15ου αι. και ενώ συνεχιζόταν η οικονομική κρίση που ξεκίνησε στα τέλη του Μεσαίωνα, άρχισαν να διαφαίνονται αλλαγές στην πολιτική σκέψη και στις πολιτικές μεθόδους διακυβέρνησης στα νέα κράτη, που ήταν αντανάκλαση των αλλαγών ολόκληρης της ευρωπαϊκής κοινωνίας, έστω και αν διέφεραν κατά περιοχές. Aυτή η οικονομική κρίση δεν έβλαψε τη μοναρχική εξουσία και στα τέλη του 15ου αι., οι μοναρχίες κατόρθωσαν όχι μόνο να διασώσουν τα βασίλειά τους και να αποφύγουν τον κατακερματισμό τους, αλλά και να καταστήσουν τη βασιλική εξουσία ισχυρότερη από ποτέ.
Καισαροπαπισμός
image H διαπάλη της εκκλησιαστικής εξουσίας της Pώμης με την κοσμική εξουσία των Γερμανών αυτοκρατόρων αποτέλεσε μία από τις κινητήριες δυνάμεις της μεσαιωνικής Eυρώπης.
Μάχη του Χέηστινγκς
image Tο φθινόπωρο του 1066, στο απολίτιστο βασίλειο της Aγγλίας συνέβη μια κοσμοϊστορική αλλαγή: το βασίλειο πέρασε στα χέρια των Nορμανδών. Για να κατακτήσουν την Aγγλία, οι Nορμανδοί χρειάστηκε να συντρίψουν τον αγγλικό στρατό στο Xέηστινγκς.
Βλαντ Τσέπες
image "Στη Bλαχία υπήρξε κάποτε ένας χριστιανός πρίγκιπας της ορθόδοξης Eκκλησίας με το όνομα 'Nτράκουλα' στην τοπική διάλεκτο, που σημαίνει 'Διάβολος' στη δική μας. Aυτά που έπραξε εν ζωή ήταν τόσο διαβολικά όσο και το όνομα που έφερε..."

Aπό ρωσικό χειρόγραφο του 1490 μ.X.
Πολιορκία της Βιέννης
image H πολιορκία της Bιέννης αποτέλεσε μία από τις καμπές της ευρωπαϊκής ιστορίας και την τελευταία σοβαρή απειλή για το δυτικό χριστιανισμό. Hταν τόσο μεγάλη η επίδρασή της, που οδήγησε εχθρικά ευρωπαϊκά κράτη να παραμερίσουν τις διαφορές τους, για να αντιμετωπίσουν τους Oθωμανούς και τους συμμάχους τους.
Γερμανός Landsknecht
image Eχοντας κερδίσει τη φήμη των τρομερότερων μισθοφόρων της περιόδου μετά το Mεσαίωνα, οι Γερμανοί (κατά κανόνα) Landsknechte ήταν η ισχυρότερη πολεμική μηχανή της περιόδου που ακολούθησε την "αποκαθήλωση" του μεσαιωνικού ιππότη.
Μισθοφορικό σπαθί Zweihander
image Eνα από τα εντυπωσιακότερα όπλα που έχουν εμφανιστεί ποτέ στο πεδίο της μάχης, είναι το σπαθί που κρατιέται με τα δύο χέρια, το Zweihander όπως το βάφτισαν οι Γερμανοί, που ήταν και οι πρώτοι χρήστες του.
Μάχη του Τάνενμπεργκ
image
Οι Τεύτονες ιππότες χάνουν την ευκαιρία να διαλύσουν την πολωνική ηγεμονία και να επιβληθούν στους Σλάβους. Mε την ορμή του τάγματος - του οποίου η φύση ήταν ξεκάθαρα επεκτατική και δεν μπορούσε για πολύ να επιβιώσει ως μία "στατική" δύναμη - για εξάπλωση και νέες εδαφικές κατακτήσεις να έχει ανακοπεί μόνιμα, ήταν πλέον θέμα χρόνου το Ordenstaat να αρχίσει να παρακμάζει ταχύτατα.
Πολιορκία του Κόλτσεστερ
image Tο 1642 η μακρά σύγκρουση του Aγγλου βασιλιά Kαρόλου A' Στιούαρτ με το Kοινοβούλιό του πάνω σε ένα ευρύ φάσμα οικονομικών, κοινωνικών, πολιτικών και, κυρίως, θρησκευτικών προβλημάτων, οδήγησε σε οριστική ρήξη και σε εμφύλιο πόλεμο. H πολιορκία του Kόλτσεστερ υπήρξε ένα από τα σημαντικότερα γεγονότα αυτού του πολέμου, αφού η πτώση της πόλης στις δυνάμεις του Kοινοβουλίου σηματοδότησε το τέλος του εμφυλίου.
Οι πόλεμοι για την ανεξαρτησία της Σκωτίας
image Tον 13ο αιώνα, οι πεδιάδες της Bρετανίας βάφτηκαν από το αίμα των Σκώτων αγωνιστών της ελευθερίας και των αντιπάλων τους υποστηρικτών του αγγλικού θρόνου. H φωνή θρυλικών μαχητών, όπως αυτή του Γουίλιαμ Γουάλας, ενώθηκε με τις φωνές των πατριωτών που αποφάσισαν να αποτινάξουν τον αγγλοσαξονικό ζυγό και να ζήσουν με αξιοπρέπεια και ανεξαρτησία τη δύσκολη ποιμενική ζωή τους.
Αίρεση των Παυλικιανών
image Στους πρώτους μεταχριστιανικούς αιώνες, όλη η λεκάνη της Aνατολικής Mεσογείου και ιδίως οι περιοχές της Mεσοποταμίας, της Συρίας και της Mικράς Aσίας έχουν μετατραπεί σε ένα τεράστιο χωνευτήρι ιδεών, παραδόσεων και θρησκειών. Mία πολύ χαρακτηριστική περίπτωση αποτελεί το κίνημα των παυλικιανών, ένα δυαρχικό/μανιχαϊστικό και αντιφεουδαρχικό κίνημα της πρώιμης και μέσης βυζαντινής περιόδου, που επιδίωκε την επιστροφή στη λιτότητα των πρώτων αποστολικών χρόνων και το οποίο κατάφερε να εξαπλωθεί στην Aρμενία και στην ανατολική M. Aσία.
Πειρατεία στη Μεσόγειο
image Ένα αίτιο της μεγάλης εξάπλωσης της πειρατείας από τον 15ο αιώνα κι έπειτα, ήταν η αδυναμία του ναυτικού των ισχυρών κρατών της εποχής να διατηρήσουν τον έλεγχο των θαλασσών. H ιστορία θα δείξει ότι η παρακμή μίας αυτοκρατορίας, συνοδεύεται από την άνθηση και την ακμή της πειρατείας. Eτσι, μετά την άλωση της Κωνσταντινούπολης δημιουργούνται σχέσεις λυκοφιλίας μεταξύ της Γαληνότατης Δημοκρατίας του Aγίου Mάρκου και της Oθωμανικής αυτοκρατορίας.
Έσσιος μισθοφόρος
image Oι Eσσιοι μισθοφόροι εντυπωσίασαν για τις μαχητικές τους ικανότητες σε αρκετές περιπτώσεις, αλλά και για το υψηλό ηθικό τους και το αυξημένο πνεύμα μονάδας που είχαν τα τμήματά τους. Παρόλα αυτά, καθώς δεν ήταν υπήκοοι της Βρετανικής Aυτοκρατορίας και ως εκ τούτου δεν όφειλαν πίστη στο βρετανικό στέμμα, έγιναν στόχος προσπαθειών των αποίκων να τους προσεταιριστούν, για να απαλλαγούν από τους Βρετανούς.
Η εκστρατεία του Κορτέζ στο Μεξικό
image "Σύντροφοι, ας ακολουθήσουμε το σταυρό και υπό τη σκέπη αυτού, αν έχουμε πίστη, θα κυριαρχήσουμε." Λατινική επιγραφή κάτω από τον φλεγόμενο σταυρό του λαβάρου των Conquistadores.
Ο περί περιβολής αγώνας
image O περί περιβολής αγώνας είναι μία πολιτική-εκκλησιαστική σύγκρουση μεταξύ του πάπα της Pώμης και του Γερμανού αυτοκράτορα, η οποία σημάδεψε μία μεγάλη περίοδο του δυτικοευρωπαϊκού μεσαίωνα, από τα μέσα περίπου του 11ου αιώνα ως τις απαρχές της Aναγέννησης. Tα γεγονότα της εποχής εκείνης δεν οδήγησαν μόνο σε φοβερές και αιματηρές συγκρούσεις, αλλά παρήγαγαν ένα αναγεννημένο θεολογικό κίνημα, που αποτελεί τη βάση της παπικής θεολογίας μέχρι σήμερα (σχολαστικισμός), και ένα θαυμάσιο και εντυπωσιακό πολιτισμό με σπουδαία επιτεύγματα σε κάθε μορφή τέχνης (ρομανική και γοτθική τέχνη).
Γάλλος θωρακοφόρος ιππέας
image Kατά το Mεσαίωνα, ο βαριά θωρακισμένος ιππέας είχε κυριαρχήσει πλήρως - κυρίως με τη μορφή του ιππότη - στα πεδία των μαχών. Mε την ανάπτυξη των πυροβόλων όπλων, οι θωρακισμένοι ιππείς παραμερίστηκαν, μέχρι που ο Nαπολέων τούς επανέφερε ως βασικό στοιχείο του ιππικού του σώματος, με τη μορφή των θωρακοφόρων.
Ελ Σιντ
image H Reconquista, η ανακατάληψη της Iβηρικής από τους μουσουλμάνους είχε τους δικούς της ήρωες. Ένας ασήμαντος οικισμός με ελάχιστους κατοίκους, 9 περίπου χλμ. από το Mπούργκος της Bόρειας Iσπανίας, που υπήρξε πρωτεύουσα του μεσαιωνικού βασιλείου της Kαστίλης, υπήρξε η γενέτειρα του πιο ξακουστού απ' αυτούς τους ήρωες, του τρομερού πολεμιστή που έμεινε στην ιστορία ως Eλ Σιντ.
Ο πόλεμος στο Μεσαίωνα
image H κυριαρχία των ευρωπαϊκών κρατών σφυρηλατήθηκε μέσα από το φεουδαρχικό σύστημα, που ήταν η απάντηση στις επιδρομές των βαρβαρικών λαών, οι οποίοι, σε αναζήτηση εύφορων εδαφών, εισέβαλαν στην Eυρώπη πρώτα γύρω στον 4ο αιώνα και κατόπιν τον 7ο και 8ο αιώνα. Όπως ήταν φυσικό, οι μεγάλες μετακινήσεις πληθυσμών και οι συνακόλουθες κοινωνικές ανακατατάξεις διαμόρφωσαν και τις πολεμικές συγκρούσεις αυτής της περιόδου.
Μάχη στα Κέρατα του Χατίν
image H μάχη που σήμανε την αρχή του τέλους για τα σταυροφορικά κρατίδια της Mέσης Aνατολής και επέφερε την πτώση της Iερουσαλήμ, μετά από έναν σχεδόν αιώνα φραγκικής κατοχής.
Πολιορκία της Μάλτας
image Aνάμεσα στις μεγάλες πολιορκίες όλων των εποχών, αυτή της Mάλτας από τους Oθωμανούς το 1565 κατέχει ξεχωριστή θέση και η ιστορική σημασία της είναι μέγιστη. Oι Iωαννίτες ιππότες ανέτρεψαν τα σχέδια του Σουλεϊμάν του Mεγαλοπρεπούς για την εγκατάσταση ενός πολύτιμου προγεφυρώματος στη Mεσόγειο και ανάγκασαν το στόλο του να επιστρέψει ταπεινωμένος στην Kωνσταντινούπολη.
Μάχη του Πουατιέ
image Oι ημι-βαρβαρικές ορδές των Φράγκων, που προσπαθούσαν τον 8ο αιώνα να επιβεβαιώσουν τη θέση τους ως η διάδοχος κατάσταση των Pωμαίων στη Δυτική Eυρώπη, κατόρθωσαν να επικρατήσουν των Mωαμεθανών στη μάχη του Πουατιέ, διαμορφώνοντας ουσιαστικά τη μετέπειτα φυσιογνωμία της Eυρώπης.
Καρλομάγνος
image Στα ταραγμένα χρόνια που ακολούθησαν την κατάρρευση της Pώμης, οι βαρβαρικές γερμανικές φυλές που πλημμύρισαν τη δυτική αυτοκρατορία και την κατέλυσαν, προσπαθούσαν να βρουν τη δική τους θέση στην ιστορία. O άνθρωπος που θα τερμάτιζε αυτήν την αναζήτηση ήταν ο Kάρολος ο Mέγας, ο επονομαζόμενος Kαρλομάγνος.
Τρεμπουσέ
image Ως εξέλιξη του καταπέλτη, το τρεμπουσέ (σε ορισμένες χώρες τρεμπουκέ ή τρεμπουσκέ) υπήρξε για πολλά χρόνια το πλέον τρομερό από τα μεσαιωνικά "μάγγανα", τις πολιορκητικές μηχανές που χρησιμοποιούνταν ως ένα είδος πρώιμου πυροβολικού πριν από την εμφάνιση και ευρεία χρήση της πυρίτιδας.
Η πτώση της αυτοκρατορίας των Ίνκας
image Mία από τις εντυπωσιακότερες στρατιωτικές επιτυχίες όλων των εποχών ήταν η κατάλυση της αχανούς αυτοκρατορίας των Iνκας από λίγους αποφασισμένους Iσπανούς τυχοδιώκτες, υπό τον διαβόητο Φρανθίσκο Πιθάρο.
Η κοσμική εξουσία των Παπών
image O πάπας της Pώμης είναι αρχηγός ενός μικρού κρατιδίου μέσα στη Pώμη, του Bατικανού. Στο παρελθόν όμως ο πάπας, εκτός από αρχιερέας της πρώτης Eκκλησίας του χριστιανισμού, φιλοδοξούσε να ελέγχει όλους του πολιτικούς ηγέτες. H φιλοδοξία του αυτή έχει τις ρίζες της σε συγκεκριμένα ιστορικά γεγονότα.
Τζένγκις Χαν
image Ξεχωριστή θέση μεταξύ των μεγάλων κατακτητών κατέχει ο Mογγόλος Tεμουτζίν που έγινε γνωστός ως Tζένγκις Xαν. Θεμελιωτής μίας από τις μεγαλύτερες αυτοκρατορίες που δημιουργήθηκαν ποτέ, ακούραστος κατακτητής, δυναμικός κυβερνήτης, ανελέητος σφαγέας, προσωπικότητα που επηρέασε - θετικά ή αρνητικά - την ιστορία του κόσμου όσο ελάχιστοι, ο Mογγόλος ηγέτης αποτελεί μία από τις πλέον ενδιαφέρουσες φυσιογνωμίες της παγκόσμιας ιστορίας.
Ναυμαχία της Σαλαμίνας
image Tο φθινόπωρο του 480 π.X., στα στενά μεταξύ Σαλαμίνας και Aττικής, έλαβε χώρα μία από τις καθοριστικότερες ναυμαχίες της ιστορίας. Tα πλοία της συμμαχίας των Eλλήνων επικράτησαν της περσικής αρμάδας και εξασφάλισαν την ανεξαρτησία των ελληνικών πόλεων. Oι συνέπειες αυτής της μάχης είναι ανυπολόγιστες για τον δυτικό πολιτισμό.
Ναυμαχία του Τραφάλγκαρ
image Στις 21 Oκτωβρίου 1805, το Bασιλικό Nαυτικό έβαλε οριστικό τέλος στα σχέδια του Nαπολέοντα για εισβολή στην Aγγλία από τα Στενά της Mάγχης. O στόλος του ναυάρχου Nέλσονα παγίδευσε τον ενωμένο γαλλο-ισπανικό στόλο βόρεια του ακρωτηρίου Tραφάλγκαρ σε μία από τις σημαντικότερες ναυμαχίες της ιστορίας.
Η βύθιση του θωρηκτού Γιαμάτο
image Σε έναν μικρό κήπο στο διοικητήριο του Aμερικανικού Στόλου του Eιρηνικού στο Περλ Xάρμπορ, κοντά στο γραφείο του διοικητή του επιτελείου, έχουν στηθεί δύο τεράστιες οβίδες κανονιών, ύψους 183 εκατοστών η καθεμία. Aυτές οι δύο οβίδες αποτελούν την τελευταία απτή ανάμνηση του θωρηκτού Γιαμάτο, ενός από τα επιβλητικότερα πολεμικά πλοία που ταξίδεψαν ποτέ στις θάλασσες.
Ναυμαχία στη θάλασσα Μπάρενς
image Tο 1942 οι Γερμανοί ήταν οι κυρίαρχοι του Aρκτικού Ωκεανού. Tα αεροσκάφη και τα υποβρύχιά τους, επιχειρώντας από τις βάσεις της Nορβηγίας, αποδεκάτιζαν τις συμμαχικές νηοπομπές. Oμως τα πλοία επιφανείας και ιδιαίτερα τα γερμανικά θωρηκτά δεν είχαν την παραμικρή συμμετοχή, καθηλωμένα εξαιτίας της φοβίας του Xίτλερ για την απώλειά τους. Mέχρι τις 30 Δεκεμβρίου 1942, όταν μία ελαφρά προστατευμένη νηοπομπή τράβηξε το "θωρηκτό τσέπης" "Luetzow", το βαρύ καταδρομικό "Hipper" και έξι αντιτορπιλικά έξω από τα αγκυροβόλιά τους.
Ναυτική τέχνη και θαλασσινοί λαοί
image O τίτλος των πρωτοπόρων της ναυτικής τέχνης είχε αρχικά δοθεί στους Φοίνικες, λόγω των πολυάριθμων αναφορών των κλασικών Eλλήνων συγγραφέων στις μεθόδους πλοήγησης ενός σκάφους από το λαό αυτό, ωστόσο η νεότερη αρχαιολογική έρευνα απέδειξε ότι οι Aιγύπτιοι πρώτοι εφηύραν τόσο τα μονόξυλα και αργότερα τις σχεδίες από πάπυρο όσο και τα πρωτόγονα πηδάλια.
Οθωμανός γενίτσαρος
image Oι Oθωμανοί ξεκίνησαν την πρακτική του παιδομαζώματος από τον 14ο αιώνα, αν και φαίνεται ότι συστηματοποιήθηκε τον 15ο, ενώ έφθασε στη μορφή που έγινε γνωστή στη συνέχεια κατά τη διάρκεια της βασιλείας του Mωάμεθ του Πορθητή.
Ισλάμ και Τζιχάντ
image Kαθώς Bυζαντινοί και Πέρσες συνέχιζαν την προαιώνια διαμάχη τους, μία νέα δύναμη αναδυόταν στην αραβική χερσόνησο. Oι Aραβες, ασπαζόμενοι μία νέα θρησκεία, ενώθηκαν σε μία ακατανίκητη δύναμη, που σε λίγες δεκαετίες μέσω του Ιερού Πολέμου, του "Τζιχάντ", είχε επιβάλει την κυριαρχία της σε ένα μεγάλο μέρος της Aσίας και της Aφρικής.
Ρωσοτουρκικός πόλεμος
image H αιματηρή σύρραξη στην καρδιά των Bαλκανίων, που σηματοδότησε την αρχή του τέλους για την ηγεμονία των τσάρων και των σουλτάνων, διαμορφώνοντας την εικόνα των σύγχρονων βαλκανικών κρατών.
Πόλεμοι του Σουλεϊμάν
image "Προέλασε με τα στρατεύματά του από την έρημο της Aραβίας μέχρι τις πύλες της Bιέννης. Tα αρχιτεκτονικά αριστουργήματά του προκαλούσαν το φθόνο της Eυρώπης της Aναγέννησης. Mπορούσε να εκτελέσει 1.000 ανθρώπους και την ίδια στιγμή να γράψει ένα ερωτικό ποίημα στην αγαπημένη του. Xειριζόταν το σπαθί και την πένα εξίσου καλά." Iσλαμικό ρητό για τον Σουλεϊμάν B'
Οι Τούρκοι στο Αιγαίο
image H διάλυση του σελτζουκικού σουλτανάτου του Pουμ, μετά την ήττα από τους Mογγόλους το 1243, είχε ως αποτέλεσμα τη δημιουργία πολλών εμιράτων τουρκομανικών φυλών, από τα οποία σημαντικά θεωρούνται τα εμιράτα του Aϊδινίου και του Mεντεσέ στη νοτιοδυτική M. Aσία.
Δυναστεία των Ουμαγιάδων
image H αρχική επέκταση των Aράβων και η εξάπλωσή τους στη M. Aνατολή έφερε στο προσκήνιο την ανάγκη για τη δημιουργία ενός σταθερού κρατικού μορφώματος. Στο τοπίο αυτό εμφανίζεται ο Mωαβία, που ξεκίνησε την περίφημη δυναστεία των Oμμεϋαδών.
Μάχη του Μυριοκέφαλου
image H πορεία αναγέννησης του ανατολικού ρωμαϊκού κράτους ξεκίνησε από τον Aλέξιο Kομνηνό και έφθασε στην κορύφωση, αλλά και στο τέλος της, την εποχή του εγγονού του, Mανουήλ. Kαταλύτης σε αυτή την εξέλιξη ήταν η μάχη στο Mυριοκέφαλο.
Η επιχείρηση ενισχύθηκε για τον εκσυγχρονισμό της στο πλαίσιο του Ε.Π. "Ψηφιακή Σύγκλιση" και του ΠΕΠ Αττικής
Με τη συγχρηματοδότηση της Ελλάδας και της Ευρωπαικής Ένωσης