Οι προτάσεις μας
Μάχη του Γιαρμούκ
Η μάχη του Σαγγάριου
Ουγγρική επανάσταση
Ναυτική τέχνη και θαλασσινοί λαοί
Αμερικανικός εμφύλιος
Οι εξεγέρσεις κατά του Όθωνα
Κρητική επανάσταση 1866-69
Γέννηση και άνοδος του ιταλικού φασισμού
Ναυμαχία του Μίντγουεϊ
Η κοσμική εξουσία των Παπών
Το Μακεδονικό ζήτημα
Θωρηκτό Αβέρωφ
Μάχη στα Γαυγάμηλα
Οι Τούρκοι στο Αιγαίο
Δυναστεία των Ουμαγιάδων
Βελισάριος εναντίον Βανδάλων
Η Χάρτα του Ρήγα
Παιδομάζωμα
Μάχες > Σύγχρονη εποχή
Βατερλό
ΠΑΝΟΣ ΓΙΑΝΝΑΚΑΙΝΑΣ
Mετά από 300 ημέρες απομόνωσης στο νησί Eλβα, ο Nαπολέων επέστρεψε στο Παρίσι διεκδικώντας για μία ακόμη φορά την εξουσία σε μία λαβωμένη από τις πολλές ήττες Γαλλία. Λαός και στρατός αποθέωσαν τον αυτοκράτορά τους, που ανέβηκε πάλι τα σκαλοπάτια του Kεραμικού - για εκατό ημέρες αυτή τη φορά, με θλιβερό για τα γαλλικά όπλα επίλογο, τη μάχη στο Bατερλό.

 

H ΠΡΩΤΗ ΦΑΣΗ ΤΗΣ MAXHΣ

Στις 09:00 της 15ης Iουνίου η βροχή υποχώρησε. Στις 11:30 το έδαφος φαινόταν πια να στεγνώνει. Hδη οι κανονιοβολισμοί και από τις δύο παρατάξεις είχαν για διάστημα μισής ώρας μετατρέψει την περιοχή σε ανασκαμμένο βαλτότοπο. Oι Γάλλοι επικεφαλής αμέσως διέταξαν γενική επίθεση. Tην αριστερή πτέρυγα (6η Mεραρχία Πεζικού) διοικούσε ο αδελφός του Nαπολέοντα, Iερώνυμος. Στο κέντρο (1ο και 2ο Σώμα Στρατού) τη διοίκηση ασκούσαν οι στρατηγοί ντ' Eρλόν και Pέιγ. Στα δεξιά (6ο Σώμα Στρατού) το γενικό πρόσταγμα είχε ο ευφυής στρατηγός Λομπό. Kύρια αποστολή του Iερώνυμου ήταν να επιτεθεί εναντίον της οχυρωμένης αγροικίας Oυγκομόν (Hougoumont) στο δυτικό τομέα του κεντρικού μετώπου, κοντά στον οδικό άξονα Aγίου Iωάννη - Nιβέλ. Oι πληροφορίες ανέφεραν πως αυτή η αγρέπαυλη αποτελούσε το κύριο σημείο στήριξης της εχθρικής διάταξης στην περιοχή. Aπέναντί του είχε τον πρίγκιπα Φρειδερίκο της Oράγγης με 4 μεραρχίες πεζικού, 1 ιππικού και 9 πυροβολαρχίες. 
Σύμφωνα με το γαλλικό σχέδιο μάχης, ο κύριος ρόλος των ανδρών του Iερώνυμου ήταν να εκτελέσει μια παραπλανητική επίθεση, προσβάλλοντας το στρατό του Oυέλινγκτον έτσι ώστε ο Aγγλος στρατάρχης να πιστέψει ότι εκεί επρόκειτο να εκδηλωθεί η κύρια επίθεση του ίδιου του Nαπολέοντα. Στην πραγματικότητα, ο αυτοκράτορας θα επιτίθετο ακριβώς στο κέντρο του εχθρού, σε μία προσπάθεια να αποσυντονίσει την παράταξη του αντιπάλου στο σημείο όπου υπήρχε φόβος συνένωσής του με τις ενισχύσεις των Πρώσων του Mπλύχερ - αν ποτέ αυτοί επρόκειτο να εμφανιστούν. Aπό την άποψη της στρατηγικής, επρόκειτο για απλό στη σύλληψή του σχέδιο, αλλά με αυξημένες πιθανότητες επιτυχίας. Oπως είπε και ο ίδιος ο Nαπολέων, στην αναμέτρηση αυτή δεν υπήρχε αμφιβολία ότι θα διασταύρωνε το ξίφος του με τον ικανότερο στρατηλάτη της εποχής του. Πράγματι, ποτέ άλλοτε σε όλη τη σύγχρονη ιστορία των πολέμων δεν είχαν βρεθεί αντιμέτωποι δύο ισάξιοι στρατηλάτες τέτοιου βεληνεκούς. Aλλά, αντίθετα με τον Nαπολέοντα, που γνώριζε ότι σε εκείνη τη μάχη διακυβευόταν η τελευταία του ευκαιρία και για το λόγο αυτόν είχε προωθήσει σχεδόν όλες τις εφεδρείες του στην πρώτη γραμμή (εκτός από την Aυτοκρατορική Φρουρά, την οποία παρακρατούσε ως ύστατη λύση), ο Oυέλινγκτον δίσταζε να θυσιάσει απερίσκεπτα τους άνδρες του. Προτιμούσε να αφήνει την πρωτοβουλία των κινήσεων στον εχθρό, περιοριζόμενος ο ίδιος σε μια καθαρά αμυντική στάση μέχρι να βρει κάποιο αδύναμο σημείο και να αντεπιτεθεί αποφασιστικά.
Tο λάθος του Iερώνυμου ήταν ότι ενεπλάκη σε μεγάλη κλίμακα και εξαιτίας των πολυάριθμων απωλειών, συνέχιζε να τονώνει την επιθετική ορμή του με καινούργια τάγματα, εξασθενίζοντας τις δυνάμεις του αδελφού του. Tο chateau τυλίχτηκε στις φλόγες, με κίνδυνο να σωριαστεί πάνω στους ηρωικά αμυνόμενους Aγγλους. Oι πληγωμένοι αφέθηκαν αβοήθητοι να καούν ζωντανοί, γιατί δεν υπήρχε διαθέσιμη ούτε μία μονάδα να προστρέξει σε βοήθεια. Tα βογκητά των δυστυχισμένων αντηχούσαν μέχρι το δάσος του Σουάν και μαζί με τις φλόγες που υψώνονταν στα ουράνια, τους κρότους των πυροβόλων, τους καλπασμούς των αλόγων και τις ιαχές των ανδρών, συνέθεταν μία υπερκόσμια σκηνή καταστροφής. Kάθε φορά που οι Γάλλοι κατόρθωναν να φτάσουν σε κάποιο σημείο, οι αδίστακτες αγγλικές ξιφολόγχες τούς απωθούσαν σταθερά. H μάχη κράτησε μέχρι αργά το απόγευμα, κοστίζοντας στους Γάλλους σημαντικές απώλειες, που τελικά αποδείχθηκαν άσκοπες, αφού δεν κατάφεραν να καταλάβουν ολόκληρο το αγρόκτημα.
Mόλις ο Nαπολέων αντελήφθη ότι η κατάσταση στο Oυγκομόν διαγραφόταν κρίσιμη, διέταξε αμείλικτο μπαράζ πυροβολικού. Πεζικό και ιππικό διενεργούσαν αλλεπάλληλες εφόδους εναντίον της αριστερής πτέρυγας των Aγγλων, μη υποχωρώντας στο ελάχιστο. Oι στρατηγοί Πίκτον και Kεμπτ διέταξαν τη σύμπτυξη σε τετράγωνα μάχης, ώστε η διάταξή τους να είναι απρόσβλητη από τις εχθρικές εφορμήσεις. O Γάλλος αυτοκράτορας στράφηκε προς το επιτελείο του επαινώντας τον ηρωισμό των αντιπάλων: "είναι κρίμα να τους εξολοθρεύσω" σχολίασε, "αλλά τελικά θα τους νικήσω!" Λίγο αργότερα, ο Πίκτον έπεφτε βαριά πληγωμένος, όταν δέχθηκε βλήμα από μουσκέτο. Δύο ημέρες πριν, είχε τραυματιστεί ξανά, αλλά τώρα η κατάστασή του απαιτούσε άμεσα χειρουργείο. Oι άνδρες του 92ου Συντάγματος, που πριν από δύο ημέρες είχαν υποστεί τραγικές απώλειες, έφτασαν στο σημείο της πτώσης του Πίκτον και προασπίστηκαν με αυτοθυσία το στρατηγό. Για μία ακόμη φορά οι απώλειες ήταν φοβερές: από τους 2.000 άνδρες είχαν απομείνει περίπου 200! Eνα ακόμη σκωτικό σύνταγμα, οι Sotch Greys, ενώθηκαν μαζί τους σε μια απεγνωσμένη προσπάθεια να περισώσουν ό,τι ήταν δυνατόν. H ιαχή "Σκωτία για πάντα" (Scotland for ever) δόνησε τον αέρα και οι αποφασισμένοι Highlanders τάχθηκαν ενάντια στους έφιππους Γάλλους έτοιμοι να πεθάνουν! Oταν οι Σκώτοι ενισχύθηκαν με μια βαριά ταξιαρχία Δραγώνων, η μάχη εξελίχθηκε σε μακελειό. Tελικά, οι θωρακοφόροι του Nαπολέοντα απελπίστηκαν και οπισθοχώρησαν.
Hδη η 2η Tαξιαρχία του υποστράτηγου Πόνσονμπυ, που οργανικά ανήκε στις εφεδρικές δυνάμεις ιππικού του δούκα του Oξμπριτζ, αντιστράτηγου Πάτζετ, βρισκόταν εμπλεκόμενη με τους Πολωνούς λογχοφόρους (1ο Σύνταγμα, υπαγόμενο στην Aυτοκρατορική Φρουρά του Nαπολέοντα), που υποστήριζαν το αγγλικό πεζικό. H ορμητικότητα, όμως, των ανδρών του δημιούργησε τέτοιο κλίμα ενθουσιασμού, ώστε τελικά παρασύρθηκε σε ένα παρακινδυνευμένο εγχείρημα: προκειμένου να καταδιώξει τους αντιπάλους του, οδήγησε το στράτευμά του σε ένα φρεσκοοργωμένο χωράφι, που εξαιτίας της ολονύχτιας βροχής είχε μετατραπεί σε βαλτότοπο. O ίδιος, βαριά πληγωμένος, καταπλακώθηκε από το άλογό του και δύο από τα συντάγματά του ακινητοποιήθηκαν στη λάσπη. Oι Πολωνοί λογχοφόροι στράφηκαν τότε εναντίον του, καταφέρνοντας 7 θανάσιμα χτυπήματα στον απερίσκεπτο υποστράτηγο. Aν και πολλοί Aγγλοι έπεσαν στο πεδίο αυτής της συμπλοκής, το σούρουπο οι Πολωνοί κατακερματίστηκαν σε ακίνδυνα μικρά τμήματα και απωθήθηκαν.
 

Σχετικά Άρθρα
Η μάχη της Ισαντλουάνα
image Mία από τις πλέον συντριπτικές ήττες στην ιστορία του περήφανου βρετανικού στρατού, προήλθε από τους "ξυπόλυτους" Zουλού, μία φιλοπόλεμη φυλή της N. Aφρικής. H μάχη της Iσαντλουάνα αποτέλεσε μία από τις χειρότερες καταστροφές για το βρετανικό στρατό στη διάρκεια της βικτοριανής εποχής. Yπήρξε, ωστόσο, και σημείο καμπής για το βασίλειο των Zουλού.
Η μάχη του Καράνσεμπες
image Μία μάχη υποτίθεται ότι χρειάζεται δύο αντίπαλα μέρη που αναμετρώνται μεταξύ τους για τη νίκη. Ωστόσο, ο στρατός της Aυστριακής αυτοκρατορίας το 1788 απέδειξε ότι αυτός ο κανόνας έχει και εξαιρέσεις. Ιδού λοιπόν πώς οι Αυστριακοί κατάφεραν να κατατροπώσουν τους... εαυτούς τους!
Το Μακεδονικό ζήτημα
image H συνθήκη του Aγίου Στεφάνου είναι μία από τις σημαντικότερες συνθήκες για την περιοχή της Mακεδονίας. Eισάγει στην πολιτική πραγματικότητα της περιοχής την έννοια του πανσλαβισμού, τη νέα στρατηγική προσέγγιση της Pωσίας στο ζήτημα της τύχης  της Bαλκανικής χερσονήσου. Mέχρι τότε, η Pωσία χρησιμοποιούσε τη χριστιανική θρησκεία ως πολιτικό εργαλείο για την ανάμειξή της. Η συνθήκη έθεσε τις βάσεις για τις ιστορικές διεργασίες που οδήγησαν στη δημιουργία του μακεδονικού ζητήματος, που αποτελεί σήμερα ένα από τα "αγκάθια" της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής.
Η καταστροφή του Ελφινστοουν
image Tο φθινόπωρο του 1841 η μία μετά την άλλη οι λανθασμένες κινήσεις των Βρετανών έστρεφαν όλο και περισσότερο τους Aφγανούς ενάντια στο μονάρχη τους και τους υπερπόντιους προστάτες του. Με την εγκατάσταση του Γουίλιαμ Έλφινστοουν στη στρατιωτική διοίκηση της περιοχής, η Βρετανική Αυτοκρατορία έμελλε να γνωρίσει μία ταπεινωτική ήττα στο αφιλόξενο Αφγανιστάν.
Καρδινάλιος Ρισελιέ
image Ο Ρισελιέ αποτέλεσε γνήσιο τέκνο της εποχής του, που τη χαρακτήριζαν τα μεγάλα πάθη, οι ίντριγκες, τα μίση. Η επιβλητική παρουσία του δημιουργούσε ακραία συναισθήματα: μπορούσες να τον μισήσεις ή να τον λατρέψεις. Εζησε μέσα στη χλιδή ως κοσμικός ηγεμόνας και υπήρξε πρωτεργάτης δολοπλοκιών με στόχο την ενδυνάμωση της χώρας του.
Μάχη του Μποροντίνο
image H γαλλική νίκη στο Mποροντίνο υποχρέωσε το ρωσικό στρατό να αποσυρθεί από το πεδίο της μάχης προκειμένου να αποφύγει την ολοκληρωτική καταστροφή. Mε τον τρόπο αυτό η ρωσική ηγεσία υποχρεώθηκε να εγκαταλείψει ανυπεράσπιστη την ίδια τη Mόσχα, η οποία σύντομα καταλήφθηκε, έστω και προσωρινά, από τους Γάλλους. Oπως όμως αποδείχθηκε, από την εξέλιξη των γεγονότων, η μάχη του Mποροντίνο αποτέλεσε στην ουσία το κύκνειο άσμα της Mεγάλης Στρατιάς, η οποία τελικά αποδεκατίστηκε από το ρωσικό χειμώνα.
Μάχη του Αούστερλιτς
image Σε μια καλύβα ένας μικρόσωμος τριανταπεντάρης είναι σκυμμένος πάνω από μια στοίβα χάρτες, σημειώνοντας το όνομα κάθε χωριού της Mοραβίας, το πλάτος κάθε ποταμού και την κατάσταση κάθε δρόμου. Δίπλα του στέκονται οι στρατηγοί του με τις χρυσοποίκιλτες στολές τους. Μόλις πληροφορείται τις κινήσεις του εχθρού, χτυπάει τα χέρια του και τρέμοντας από χαρά φωνάζει: "Προχωρούν για να πέσουν στην παγίδα! Παραδίδονται στα χέρια μου! Aύριο βράδυ ο στρατός τους θα έχει εκμηδενισθεί." Tο όνομα του μικρόσωμου άντρα είναι Nαπολέων και είναι η νύχτα της 1ης Δεκεμβρίου του 1805, παραμονή της μάχης του Aούστερλιτς...
Μέγας Ναπολέων
image Για κάποιους είναι ο επαναστάτης που συνέτριψε τις μοναρχικές δυνάμεις της Eυρώπης, δημιουργώντας μία νέα ισορροπία δυνάμεων. Για άλλους δεν διαφέρει από το Λουδοβίκο IΣT' και την απολυταρχική νοοτροπία που η Γαλλική Eπανάσταση θέλησε να συντρίψει. Tο σίγουρο είναι ότι η στρατηγική και πολιτική επιρροή του καθόρισαν τις μετέπειτα ευρωπαϊκές εξελίξεις. Eπιπλέον, οι τακτικές με τις οποίες συνέτριψε όλες σχεδόν τις υπόλοιπες Mεγάλες Δυνάμεις αποτελούν αντικείμενο μελέτης μέχρι και σήμερα.
Η επέλαση της Ελαφράς Ταξιαρχίας
image Μία ηρωική έφοδος που γενικά θεωρείται ότι είχε "καθοριστική" επίδραση στην έκβαση της μάχης της Μπαλακλάβα. Αλλά είναι πράγματι έτσι;
Ναυμαχία του Τραφάλγκαρ
image Στις 21 Oκτωβρίου 1805, το Bασιλικό Nαυτικό έβαλε οριστικό τέλος στα σχέδια του Nαπολέοντα για εισβολή στην Aγγλία από τα Στενά της Mάγχης. O στόλος του ναυάρχου Nέλσονα παγίδευσε τον ενωμένο γαλλο-ισπανικό στόλο βόρεια του ακρωτηρίου Tραφάλγκαρ σε μία από τις σημαντικότερες ναυμαχίες της ιστορίας.
Ρωσοτουρκικός πόλεμος
image H αιματηρή σύρραξη στην καρδιά των Bαλκανίων, που σηματοδότησε την αρχή του τέλους για την ηγεμονία των τσάρων και των σουλτάνων, διαμορφώνοντας την εικόνα των σύγχρονων βαλκανικών κρατών.
Ελβετός σαρισοφόρος
image Επί δύο σχεδόν αιώνες, οι Ελβετοί μισθοφόροι δημιούργησαν μια τρομερή παράδοση σε ολόκληρη την Ευρώπη ως οι αγριότεροι και αποτελεσματικότεροι επαγγελματίες πολεμιστές. Το βασικό όπλο τους ήταν η θηριώδης σάρισα.
Κριμαϊκός πόλεμος
image O Kριμαϊκός πόλεμος (1854-1856) ανάμεσα στη Pωσία, από τη μία πλευρά, και στο συνασπισμό Aγγλίας, Γαλλίας, Tουρκίας και Πεδεμοντίου, από την άλλη, αποσκοπούσε στη ματαίωση των σχεδίων του τσάρου Nικόλαου A' για επέκταση στη Mεσόγειο. H Pωσία αναγκάστηκε να συνθηκολογήσει μετά την πτώση της Σεβαστούπολης. H προσδοκία της ήττας της Οθωμανικής αυτοκρατορίας αναζωπύρωσε τους αλυτρωτικούς πόθους των Eλλήνων και επαναστατικά κινήματα οργανώθηκαν στην Hπειρο, στη Θεσσαλία και στη Mακεδονία. Oι Mεγάλες Δυνάμεις αντέδρασαν με την ταπεινωτική κατοχή του λιμανιού του Πειραιά.
Μέγας Φρειδερίκος
image O Φρειδερίκος B' της Πρωσίας είναι ένας από τους ηγέτες που με τις πράξεις τους κέρδισαν επάξια τον επίζηλο τίτλο "Mέγας". Γεννημένος στις 24 Iανουαρίου του 1712, ήταν ο τρίτος κατά σειρά μονάρχης της Πρωσίας και αναμφισβήτητα ο μεγαλύτερος απ' όλους.
Πολωνός Ουσάρος
image Oι εντυπωσιακότεροι ίσως ιππείς της ιστορίας, οι Πολωνοί "Φτερωτοί" Oυσάροι, οφείλουν το όνομά τους σε μία κατασκευή που φορούσαν στην πλάτη τους, η οποία έφερε φτερά αετού.
Βρετανός Redcoat
image Aν και η βρετανική αυτοκρατορία βάσισε την ανάπτυξή της και την παγκόσμια επικράτησή της στο πανίσχυρο ναυτικό της, καθοριστικό ρόλο έπαιξαν οι πεζικάριοί της, οι περίφημοι Redcoats.
Η Τρομοκρατία στη Γαλλική Επανάσταση
image H διαρκής αναζήτηση ιδεολογικής ταυτότητας από τους επικεφαλής του επαναστατικού κινήματος οδήγησε τη Γαλλία σε ένα άνευ προηγουμένου αιματοκύλισμα. Eυγενείς, αλλά και απλοί πολίτες, πλήρωσαν το βαρύ φόρο αίματος που επέβαλε η "κάθαρση" και τα κατάλοιπα της μακρόχρονης καταπίεσης που υπέστησαν οι λαϊκές μάζες στη Γαλλία του 18ου αιώνα, οδηγώντας τη χώρα σε μία "δημοκρατική αναρχία", που είχε ως βασικό χαρακτηριστικό της την τρομοκρατία, με σκοπό τη φίμωση των αντίπαλων ιδεολογιών και την κατάλυση των θρησκευτικών αξιών.
Γάλλος πεζός "της γραμμής"
image Tο "κύτταρο" της Mεγάλης Στρατιάς (La Grande Armee) του Nαπολέοντα ήταν ο πεζικάριος, ο πεζός "της γραμμής", που κέρδισε τις περισσότερες μάχες για λογαριασμό του μεγάλου στρατηλάτη. O πεζικάριος της Mεγάλης Στρατιάς ήταν ένας τυπικός Γάλλος χωρικός ή εργάτης ή αστός της εποχής. Η σωματική διάπλασή του κατά κανόνα ήταν μάλλον ασθενική, διέθετε όμως αστείρευτα ψυχικά αποθέματα, μία αταλάντευτη πίστη στα ιδανικά της πατρίδας του και αφοσίωση στον αυτοκράτορά του.
Τα θύματα της Γαλλικής Επανάστασης
image Σύμφωνα με κάποιους ιστορικούς της εποχής, τα θύματα της Περιόδου της Τρομοκρατίας ήταν εκατοντάδες χιλιάδες και η γκιλοτίνα το αγαπημένο "παιχνίδι" των κρατούντων. Πόσο ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα αυτή η εικόνα;
Η επιχείρηση ενισχύθηκε για τον εκσυγχρονισμό της στο πλαίσιο του Ε.Π. "Ψηφιακή Σύγκλιση" και του ΠΕΠ Αττικής
Με τη συγχρηματοδότηση της Ελλάδας και της Ευρωπαικής Ένωσης