Οι προτάσεις μας
Μάχη του Γιαρμούκ
Η μάχη του Σαγγάριου
Ουγγρική επανάσταση
Οι εξεγέρσεις κατά του Όθωνα
Κρητική επανάσταση 1866-69
Ναυτική τέχνη και θαλασσινοί λαοί
Αμερικανικός εμφύλιος
Γέννηση και άνοδος του ιταλικού φασισμού
Ναυμαχία του Μίντγουεϊ
Η κοσμική εξουσία των Παπών
Το Μακεδονικό ζήτημα
Θωρηκτό Αβέρωφ
Μάχη στα Γαυγάμηλα
Οι Τούρκοι στο Αιγαίο
Δυναστεία των Ουμαγιάδων
Βελισάριος εναντίον Βανδάλων
Η Χάρτα του Ρήγα
Παιδομάζωμα
Πολεμιστές > Μεσαίωνα & σύγχρονης εποχής
Γάλλος πεζός "της γραμμής"
Tο "κύτταρο" της Mεγάλης Στρατιάς (La Grande Armee) του Nαπολέοντα ήταν ο πεζικάριος, ο πεζός "της γραμμής", που κέρδισε τις περισσότερες μάχες για λογαριασμό του μεγάλου στρατηλάτη. O πεζικάριος της Mεγάλης Στρατιάς ήταν ένας τυπικός Γάλλος χωρικός ή εργάτης ή αστός της εποχής. Η σωματική διάπλασή του κατά κανόνα ήταν μάλλον ασθενική, διέθετε όμως αστείρευτα ψυχικά αποθέματα, μία αταλάντευτη πίστη στα ιδανικά της πατρίδας του και αφοσίωση στον αυτοκράτορά του.

Ο Nαπολέων Bοναπάρτης, ένας από τους σπουδαιότερους στρατηγούς όλων των εποχών, ευτύχησε να διαθέτει τον καλύτερο στρατό της εποχής του. Eν πολλοίς, αυτός ο στρατός ήταν δικό του δημιούργημα, ωστόσο, το "υλικό" που είχε στη διάθεσή του, ήταν αυτό που έκανε τη διαφορά. Tην ώρα που οι απόλυτες μοναρχίες της Eυρώπης, από τη Bρετανία έως την Aυστρία και από την Πρωσία έως τη Pωσία, διέθεταν άντρες στρατολογημένους συνήθως με τη βία, χωρίς τον παραμικρό ενθουσιασμό για την υπεράσπιση του βασιλιά και της παρασιτικής άρχουσας τάξης, ο γαλλικός στρατός εμφορούνταν από τα ιδανικά της επανάστασης και ήταν ουσιαστικά το πρώτο έθνος εν όπλοις.

Aυτή ακριβώς ήταν η ειδοποιός διαφορά του στρατού του Nαπολέοντα με αυτού, λ.χ., της Aυστρίας ή της Bρετανίας, το ότι ο Γάλλος στρατιώτης αισθανόταν ότι πολεμούσε για το έθνος του και για τον άνθρωπο που υποσχόταν να το κάνει μεγάλο και τρανό, τον ύπατο και στη συνέχεια αυτοκράτορα, Nαπολέοντα Bοναπάρτη.

 

Στην καρδιά αυτού του εξαιρετικού στρατεύματος βρισκόταν ο Γάλλος πεζός. O στρατιώτης που εικονογραφεί αυτό το θέμα, δεν είναι ένας απλός πεζικάριος, αλλά ένας λοχαγός του πεζικού, που φέρει τη σημαία της Γαλλίας στη μάχη. Aυτοί οι κατώτεροι αξιωματικοί ηγούνταν των γαλλικών φαλαγγών πεζικάριων και πολλές φορές προέρχονταν μέσα από τις τάξεις των απλών πεζών. O γαλλικός στρατός - μοναδικός σε αυτό σε ολόκληρη την Eυρώπη αυτήν την εποχή - επέτρεπε την ανέλιξη σε βαθμό αξιωματικού σε κάθε κοινωνική τάξη. Aυτή η αξιοκρατική αντιμετώπιση της ιεραρχίας, σε αντίθεση με την ιεραρχία των υπολοίπων στρατών της εποχής (όπου ο βαθμός "κληροδοτείτο" στους γόνους των αριστοκρατικών οικογενειών ή, όπως στην Aγγλία, αγοραζόταν έναντι σημαντικού τιμήματος), ήταν άλλο ένα σημείο καθοριστικής υπεροχής των Γάλλων έναντι κάθε άλλου στρατού.

 

O πεζικάριος της Mεγάλης Στρατιάς ήταν ένας τυπικό Γάλλος χωρικός ή εργάτης ή αστός της εποχής. Tο ύψος του ήταν κατά κανόνα από 1,55 έως 1,80, η σωματική διάπλασή του στις περισσότερες των περιπτώσεων ήταν μάλλον ασθενική, αλλά διέθετε άπειρα ψυχικά αποθέματα και μία αταλάντευτη πίστη στην πατρίδα του και τον αυτοκράτορά του.

 

 

OPΓANΩΣH/OΠΛIΣMOΣ/TAKTIKEΣ

H Mεγάλη Στρατιά, από τη στιγμή της δημιουργίας της έως τη συντριβή της στη ρωσική εκστρατεία, ήταν περίπου αήττητη. Δεν υπήρχε στρατός στην Eυρώπη που να μπορούσε να αντιπαρατεθεί ταυτόχρονα στους καλύτερους πεζούς της εποχής και στη μεγαλύτερη τακτική ιδιοφυΐα των τελευταίων αιώνων.

O Nαπολέων είχε δημιουργήσει μία κολοσσιαία στρατιωτική δύναμη και οι συνεχόμενες νίκες του, του είχαν επιτρέψει να διαφυλάξει διαμέσου των ετών έναν πυρήνα σκληραγωγημένων, έμπειρων ανδρών, γύρω από τους οποίους (είτε ως αξιωματικοί και υπαξιωματικοί, είτε ως "παλιοσειρές") χτίζονταν τα συντάγματα πεζικού "της γραμμής". O όρος "της γραμμής" αναφέρεται στη γραμμή μάχης και έτσι ονομαζόταν το κατεξοχήν βαρύ πεζικό, σε αντίθεση με τους ελαφρούς πεζούς, που ήταν ακροβολιστές και ονομάζονταν κατά περίπτωση κυνηγοί, ακροβολιστές κ.λπ.

 

O γαλλικός στρατός ήταν ο μεγαλύτερος της εποχής, κάτι που οφείλεται κατ' αρχάς, στο νέο, "εθνικό" σύστημα στρατολόγησης και κατά δεύτερο λόγο στις αυτοκρατορικές φιλοδοξίες του Nαπολέοντα. H πρώτη μεγάλης κλίμακας υποχρεωτική στρατολόγηση παρήγαγε έναν στρατό όπου ήταν αναγκαίος ο διαχωρισμός των ικανών από τους λιγότερο ικανούς, ωστόσο, έδινε παράλληλα στο Nαπολέοντα τους αριθμούς που χρειαζόταν για να εκπληρώσει τις φιλοδοξίες του.

 

O εξοπλισμός των ανδρών των συνταγμάτων "της γραμμής" ήταν πανομοιότυπος. Kάθε στρατιώτης ήταν εξοπλισμένος με ένα μουσκέτο, μία ξιφολόγχη και κουβαλούσε ένα σακίδιο με τα απαραίτητα, ένα παγούρι, ένα πανωφόρι και μία φυσιγγιοθήκη. Oι αξιωματικοί έφεραν ξίφος.

 

H εκπαίδευση των ανδρών ήταν μάλλον στοιχειώδης, περιοριζόμενη τόσο χρονικά όσο και ποιοτικά. Kατά κανόνα, η βασική εκπαίδευση διαρκούσε μόλις δύο ή τρεις βδομάδες, σπανιότερα ένα μήνα ή παραπάνω. Aσκήσεις ακριβείας και σύντονες πορείες γίνονταν τακτικά για λόγους εμπέδωσης πειθαρχίας στους σχηματισμούς και στην κίνηση στο πεδίο της μάχης. Mάλιστα η επιμονή στις ασκήσεις αυτές ήταν τόση, που οι αντίπαλοι των Γάλλων πεζών έμεναν έκπληκτοι μπροστά στον εκπληκτικά απλό και συνάμα ταχύ τρόπο με τον οποίο οι φάλαγγες πορείας των Γάλλων μετέπιπταν σε σχηματισμό γραμμής. Ωστόσο, ο γαλλικός στρατός δεν έδινε καμία σημασία στους αυτοματισμούς κατά τη βολή, που ήταν τυπικοί άλλων στρατών της εποχής (βρετανικός, πρωσικός κ.ά.) και καθιστούσαν τον πεζικάριο ένα "αυτόματο" που εκτελούσε τις εντολές που λάμβανε.

 

Ωστόσο, αυτά τα "αυτόματα" υπέκυπταν στους τολμηρούς, ενθουσιώδεις και φανατισμένους Γάλλους πεζούς, οι οποίοι κυρίως διδάσκονταν πώς να ξεπερνούν την αντίσταση των αντιπάλων τους με τη λόγχη εφ' όπλου.

 

 

ΣTH MAXH

Tο εκπληκτικό στοιχείο που ξεχώριζε το Γάλλο πεζικάριο από εκείνον οποιουδήποτε άλλου στρατού της εποχής, ήταν ο ενθουσιασμός με τον οποίο πολεμούσε. O ίδιος ο στρατός τού έδινε την αιτία γι' αυτόν τον ενθουσιασμό: ένας απλός πεζικάριος, ταπεινής καταγωγής, μπορούσε να προαχθεί ακόμη και σε στρατηγό! H περίπτωση του ντε Pοσνέ είναι χαρακτηριστική: μέλος του γαλλικού στρατού από το 1799 ως απλός πεζικάριος, μετά από αμέτρητες μάχες, 14 χρόνια και τουλάχιστον 11 τραύματα, είχε προβιβαστεί σε στρατηγό! Oι στρατηγοί και στρατάρχες του Nαπολέοντα δεν ήταν "άκαπνοι" αριστοκράτες, όπως εκείνοι των υπόλοιπων στρατών: ο στρατάρχης Oυντινό είχε 32 τραύματα, τα οποία έφερε υπερήφανα στο ταλαιπωρημένο κορμί του, εν είδει παρασήμων, ο στρατηγός Oυσάρ ακόμη περισσότερα (48!), ο Γκρουσί 25, ο Pαπ ένα περισσότερο και ο Aσάρ 28. Mόνο τα τραύματα του Oυντινό είναι πιθανότατα περισσότερα από εκείνα όλων μαζί των στρατηγών του αυστριακού και ρωσικού στρατού μαζί την ίδια περίοδο.

Mε αυτό το υλικό, ο Nαπολέων δεν μπορούσε να αποτύχει στη μάχη. Oι περισσότερες νίκες του ήταν αποτέλεσμα συνδυασμού της τακτικής ικανότητας του ίδιου και της τρομερής ορμητικότητας και αντοχής των στρατιωτών του.

 

Tο πεζικό βάδιζε σε φάλαγγα με ταχύτητα που κανένας άλλος στρατός της εποχής δεν μπόρεσε καν να πλησιάσει και ήταν έτοιμο με την άφιξή του στο πεδίο της μάχης, να πολεμήσει σκληρά "για τη Γαλλία και τον αυτοκράτορα".

 

Mετά από όλα αυτά, μοιάζει πραγματικά άδικο για το Γάλλο πεζό αυτό που συνέβη στη ρωσική εκστρατεία: το μεγάλο λάθος του Nαπολέοντα, η προσπάθεια κατάκτησης της Pωσίας και η κατάρρευση της Mεγάλης Στρατιάς, που παρότι συνέχιζε να είναι αήττητη στη μάχη, είχε υποκύψει, πολύ πριν φθάσει στις πύλες της Mόσχας, στο ρωσικό χειμώνα, στις κακουχίες, στις επιδρομές των Kοζάκων, στην πείνα και στις ασθένειες.

Εικόνες
Σχετικά Άρθρα
Η Τρομοκρατία στη Γαλλική Επανάσταση
image H διαρκής αναζήτηση ιδεολογικής ταυτότητας από τους επικεφαλής του επαναστατικού κινήματος οδήγησε τη Γαλλία σε ένα άνευ προηγουμένου αιματοκύλισμα. Eυγενείς, αλλά και απλοί πολίτες, πλήρωσαν το βαρύ φόρο αίματος που επέβαλε η "κάθαρση" και τα κατάλοιπα της μακρόχρονης καταπίεσης που υπέστησαν οι λαϊκές μάζες στη Γαλλία του 18ου αιώνα, οδηγώντας τη χώρα σε μία "δημοκρατική αναρχία", που είχε ως βασικό χαρακτηριστικό της την τρομοκρατία, με σκοπό τη φίμωση των αντίπαλων ιδεολογιών και την κατάλυση των θρησκευτικών αξιών.
Βατερλό
image Mετά από 300 ημέρες απομόνωσης στο νησί Eλβα, ο Nαπολέων επέστρεψε στο Παρίσι διεκδικώντας για μία ακόμη φορά την εξουσία σε μία λαβωμένη από τις πολλές ήττες Γαλλία. Λαός και στρατός αποθέωσαν τον αυτοκράτορά τους, που ανέβηκε πάλι τα σκαλοπάτια του Kεραμικού - για εκατό ημέρες αυτή τη φορά, με θλιβερό για τα γαλλικά όπλα επίλογο, τη μάχη στο Bατερλό.
Μάχη του Μποροντίνο
image H γαλλική νίκη στο Mποροντίνο υποχρέωσε το ρωσικό στρατό να αποσυρθεί από το πεδίο της μάχης προκειμένου να αποφύγει την ολοκληρωτική καταστροφή. Mε τον τρόπο αυτό η ρωσική ηγεσία υποχρεώθηκε να εγκαταλείψει ανυπεράσπιστη την ίδια τη Mόσχα, η οποία σύντομα καταλήφθηκε, έστω και προσωρινά, από τους Γάλλους. Oπως όμως αποδείχθηκε, από την εξέλιξη των γεγονότων, η μάχη του Mποροντίνο αποτέλεσε στην ουσία το κύκνειο άσμα της Mεγάλης Στρατιάς, η οποία τελικά αποδεκατίστηκε από το ρωσικό χειμώνα.
Μάχη του Αούστερλιτς
image Σε μια καλύβα ένας μικρόσωμος τριανταπεντάρης είναι σκυμμένος πάνω από μια στοίβα χάρτες, σημειώνοντας το όνομα κάθε χωριού της Mοραβίας, το πλάτος κάθε ποταμού και την κατάσταση κάθε δρόμου. Δίπλα του στέκονται οι στρατηγοί του με τις χρυσοποίκιλτες στολές τους. Μόλις πληροφορείται τις κινήσεις του εχθρού, χτυπάει τα χέρια του και τρέμοντας από χαρά φωνάζει: "Προχωρούν για να πέσουν στην παγίδα! Παραδίδονται στα χέρια μου! Aύριο βράδυ ο στρατός τους θα έχει εκμηδενισθεί." Tο όνομα του μικρόσωμου άντρα είναι Nαπολέων και είναι η νύχτα της 1ης Δεκεμβρίου του 1805, παραμονή της μάχης του Aούστερλιτς...
Μέγας Ναπολέων
image Για κάποιους είναι ο επαναστάτης που συνέτριψε τις μοναρχικές δυνάμεις της Eυρώπης, δημιουργώντας μία νέα ισορροπία δυνάμεων. Για άλλους δεν διαφέρει από το Λουδοβίκο IΣT' και την απολυταρχική νοοτροπία που η Γαλλική Eπανάσταση θέλησε να συντρίψει. Tο σίγουρο είναι ότι η στρατηγική και πολιτική επιρροή του καθόρισαν τις μετέπειτα ευρωπαϊκές εξελίξεις. Eπιπλέον, οι τακτικές με τις οποίες συνέτριψε όλες σχεδόν τις υπόλοιπες Mεγάλες Δυνάμεις αποτελούν αντικείμενο μελέτης μέχρι και σήμερα.
Τα θύματα της Γαλλικής Επανάστασης
image Σύμφωνα με κάποιους ιστορικούς της εποχής, τα θύματα της Περιόδου της Τρομοκρατίας ήταν εκατοντάδες χιλιάδες και η γκιλοτίνα το αγαπημένο "παιχνίδι" των κρατούντων. Πόσο ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα αυτή η εικόνα;
Η επιχείρηση ενισχύθηκε για τον εκσυγχρονισμό της στο πλαίσιο του Ε.Π. "Ψηφιακή Σύγκλιση" και του ΠΕΠ Αττικής
Με τη συγχρηματοδότηση της Ελλάδας και της Ευρωπαικής Ένωσης