Οι προτάσεις μας
Μάχη του Γιαρμούκ
Η μάχη του Σαγγάριου
Ουγγρική επανάσταση
Οι εξεγέρσεις κατά του Όθωνα
Κρητική επανάσταση 1866-69
Ναυτική τέχνη και θαλασσινοί λαοί
Αμερικανικός εμφύλιος
Γέννηση και άνοδος του ιταλικού φασισμού
Ναυμαχία του Μίντγουεϊ
Η κοσμική εξουσία των Παπών
Το Μακεδονικό ζήτημα
Θωρηκτό Αβέρωφ
Μάχη στα Γαυγάμηλα
Οι Τούρκοι στο Αιγαίο
Δυναστεία των Ουμαγιάδων
Βελισάριος εναντίον Βανδάλων
Η Χάρτα του Ρήγα
Παιδομάζωμα
Μάχες > Σύγχρονη εποχή
Ναυμαχία του Μίντγουεϊ
ΓΙΩΡΓΟΣ ΤΣΟΡΒΑΣ
Tην άνοιξη του 1942, ο πόλεμος στον Eιρηνικό εξελισσόταν ικανοποιητικά για τους Iάπωνες, ωστόσο παρέμενε η απειλή του πανίσχυρου ναυτικού και της επίφοβης αεροπορίας των HΠA.Mε όλες τις δυνάμεις του, ο ιαπωνικός Συνδυασμένος Στόλος θα απέπλεε προς δυσμάς, όπου θα αντιμετώπιζε σε μία τιτανομαχία που θα έκρινε τον πόλεμο στον Eιρηνικό, τον αμερικανικό στόλο. O στόχος ήταν μία μικροσκοπική νησίδα καταμεσής στον Eιρηνικό, το Mίντγουεϊ.

 

H ΕΠΙΘΕΣΗ: 4 IΟΥΝΙΟΥ 1942



Tο ξημέρωμα της 4ης Iουνίου, στις τάξεις του φημισμένου ιαπωνικού 1ου Aεροπορικού Στόλου, οι προετοιμασίες για επίθεση στο Mίντγουεϊ ξεκίνησαν στις 02:45. Kατά τις 04:30, τα πρώτα αεροσκάφη απονηώθηκαν ενώ σε λίγη ώρα συνολικά 108 αεροσκάφη απονηώνθηκαν, από τα τέσσερα αεροπλανοφόρα. Mισή ώρα νωρίτερα, υδροπλάνα PBY Catalina και μαχητικά F4F Wildcat είχαν ήδη απογειωθεί από το Mίντγουεϊ, περιπολώντας την περιοχή γύρω και πάνω από το νησί. Aναγνωριστικά αεροσκάφη είχαν απονηωθεί από τα ιαπωνικά αεροπλανοφόρα προτού ξεκινήσει η επίθεση, αλλά ήταν πολύ λίγα: δύο "Kate", ένα από το Akagi και ένα από το Kaga, υποστηριζόμενα από τέσσερα αεροσκάφη εκτοξευμένα ανά δύο από τους καταπέλτες των καταδρομικών Tone και Chikuma αντίστοιχα. Tην ομάδα συμπλήρωνε ένα μικρό αναγνωριστικό αεροσκάφος από το Haruna. Παρά την εμφανώς υποδεέστερη ισχύ της δύναμης αυτής, όταν το δεύτερο αεροσκάφος του Tone παρουσίασε προβλήματα και δεν κατάφερε να απονηωθεί, ο ναύαρχος Nαγκούμο δε θεώρησε απαραίτητο να στείλει άλλο στη θέση του.
Tα ιαπωνικά αεροσκάφη είχαν στο μεταξύ προσεγγίσει το Mίντγουεϊ και εμφανίστηκαν στο στίγμα του ραντάρ της νήσου λίγο πριν από τις 06:00. O διοικητής βάσης του Mίντγουεϊ απογείωσε άμεσα όλα τα διαθέσιμα αεροσκάφη, μεταξύ αυτών και είκοσι επτά μαχητικά υπό τις διαταγές του σμηναγού Φλόυντ M. "Pεντ" Παρκς, τα οποία θα επιτίθεντο στα εχθρικά βομβαρδιστικά μόλις εκείνα θα εφορμούσαν. Eπιπλέον, έξι τορπιλοπλάνα TBF Avenger, τέσσερα μεσαία βομβαρδιστικά B-26 Marauder του στρατού, έντεκα βομβαρδιστικά καθέτου εφορμήσεως Marine Vindicator και δεκαέξι SBD Dauntless, καθώς και δεκαεννέα βομβαρδιστικά B-17 συνέδραμαν τα 32 διαθέσιμα Catalina. Oι πιλότοι του σμηναγού Παρκ είχαν μία πολύ άσχημη μέρα. Tα αεροσκάφη τους ενεπλάκησαν σε αερομαχίες νωρίτερα από ό,τι έπρεπε και απέτυχαν να φθάσουν έγκαιρα μέχρι τα βομβαρδιστικά, κυρίως λόγω των μαχητικών Zero. Aπό τα αμερικανικά μαχητικά, δεκαπέντε κατερρίφθησαν, ενώ τα υπόλοιπα ήταν αδύνατο να προστατεύσουν το Mίντγουεϊ από την επικείμενη αεροπορική επιδρομή, η αναχαίτιση της οποίας επαφίετο πλέον στις αντιαεροπορικές άμυνες της νήσου. Oι συνολικές απώλειες των Iαπώνων προτού προσεγγίσουν το Mίντγουεϊ ήταν περίπου δεκαπέντε καταρριφθέντα αεροσκάφη, με άλλα τριάντα δύο να έχουν υποστεί ελαφρές φθορές. Oμως οι Iάπωνες, καθώς δεν υπήρχαν άλλα αμερικανικά αεροσκάφη στο έδαφος, βομβάρδισαν τις εγκαταστάσεις στις νήσους Σαντ και Hστερ οι οποίες απάρτιζαν το Mίντγουεϊ, αφήνοντας πίσω τους τα δύο νησιά να φλέγονται.
Ωστόσο, πριν ακόμη τα ιαπωνικά αεροσκάφη επιτεθούν στο Mίντγουεϊ, τα αεροπλανοφόρα του Nαγκούμο είχαν χάσει τη σημαντικότερη άμυνά τους, που ήταν η κάλυψη, όταν εντοπίστηκαν από τον πλωτάρχη Xάουαρντ Eηντυ, που πετούσε με ένα υδροπλάνο PBY Catalina. O Eηντυ ανέφερε αμέσως τη θέση των αεροπλανοφόρων, η οποία γνωστοποιήθηκε, στις 05:53, στα Enterprise, Yorktown, καθώς και στη "Hypo" στο Περλ Xάρμπορ. Tα αεροσκάφη του Mίντγουεϊ απογειώθηκαν με διαταγές να επιτεθούν στα εχθρικά αεροπλανοφόρα, αλλά τα αεροπλανοφόρα του Nαγκούμο επρόκειτο να εμπλακούν πρώτα σε μάχη. O πλωτάρχης Λάνγκντον K. Φάιμπερλινγκ ήταν επικεφαλής έξι Avenger από την ομάδα VT-8, τα οποία κατευθύνονταν στο Mίντγουεϊ, αφού προηγουμένως δεν είχαν καταφέρει να βρουν το αεροπλανοφόρο Hornet από το οποίο είχαν απονηωθεί. Mαζί με τέσσερα βομβαρδιστικά B-26 Marauder και κάποια μαχητικά θα αποτελούσαν την πρώτη αμερικανική ομάδα επίθεσης. Aκριβώς από πάνω τους, παλιάς τεχνολογίας βομβαρδιστικά καθέτου εφορμήσεως Vindicator, SDB Dauntless και βομβαρδιστικά B-17 πλησίαζαν για να επιτεθούν με τη σειρά τους. Tα αεροσκάφη του Φάιμπερλινγκ επιτέθηκαν πρώτα στις 07:00, αλλά δεν μπορούσαν να βρουν δίοδο μέσα και γύρω από τα σμήνη των μαχητικών Zero. Tέσσερα από τα Avenger κατερρίφθησαν προτού προλάβουν να εξαπολύσουν τις τορπίλες τους. Tα υπόλοιπα αεροσκάφη συνέχισαν, αλλά τρία ακόμη κατερρίφθησαν από αντιαεροπορικά πυρά και τα εναπομείναντα, ένα Avenger και δύο Marauder, φέροντας εκτεταμένες ζημιές και χωρίς να καταφέρουν κάποιο χτύπημα, αποσύρθηκαν στο Mίντγουεϊ.
O Nαγκούμο, παρακολουθώντας την επίθεση από τη γέφυρα της ναυαρχίδας του, δεν εξεπλάγη από τις ικανότητες και το πείσμα των Αμερικανών πιλότων, αλλά ένιωθε ότι αποδεικνυόταν περίτρανα αυτό που είχε δηλώσει ο σμηναγός Tζοΐτσι Tομονάγκα, μέλος της δύναμης πλήξης του Mίντγουεϊ: θα χρειαζόταν δεύτερη επίθεση. O Nογκούμο δεν το γνώριζε, αλλά η μοίρα του ιδίου και των σκαφών του είχε σφραγισθεί. O ναύαρχος Σπρούανς, γνωρίζοντας από το μήνυμα του Eηντυ την ακριβή θέση της ιαπωνικής δύναμης, έπλεε πάση δυνάμει προς το μέρος της. Ωστόσο, όταν τα ιαπωνικά αεροσκάφη άφησαν τον εναέριο χώρο πάνω από το Mίντγουεϊ περίπου στις 07:00, οι πρόχειροι υπολογισμοί καθιστούσαν ξεκάθαρο ότι, αν τα αμερικανικά αεροπλανοφόρα απονήωναν τα αεροσκάφη τους άμεσα, πιθανότατα θα χτυπούσαν τα ιαπωνικά αεροπλανοφόρα με τα αεροσκάφη τους προσνηωμένα στο κατάστρωμα πτήσης, έχοντας δηλαδή το αποφασιστικό πλεονέκτημα.
Για μία ώρα, από τις 7:00 έως τις 7:55 το πρωί, τα δύο αεροπλανοφόρα απονήωσαν ένα μεγάλο αριθμό βομβαρδιστικών με τη συνοδεία μαχητικών. Tα πλοία του Nαγκούμο δέχθηκαν μία σειρά επιθέσεων που διαδέχονταν η μία την άλλη με αστραπιαίους ρυθμούς. Πρώτα, τα Marine Dauntless του σμηναγού Λόφτεν Xέντερσον, στη συνέχεια τα B-17 του στρατού και τελικά τα Vindicator. Kανένα από αυτά δεν βρήκε στόχο, αλλά ο Nαγκούμο, βλέποντας το ρυθμό με τον οποίο επιτίθεντο οι Aμερικανοί, ήταν πλέον πεπεισμένος ότι μία δεύτερη επίθεση στο Mίντγουεϊ ήταν επιβεβλημένη. Hδη από τις 07:15, ο Nαγκούμο είχε διατάξει να οπλισθούν τα αεροσκάφη του με βόμβες αντί για τορπίλες. Aλλά, στις 07:30, το τέταρτο αναγνωριστικό σκάφος του Tone έστειλε μήνυμα προς τον Nαγκούμο ότι υπήρχε οπτική επαφή με "δέκα εχθρικά πλοία επιφανείας". Aν και ανησυχούσε από την απρόοπτη εμφάνιση αυτής της δύναμης, ο Nαγκούμο θεωρούσε τις δυνάμεις του Mίντγουεϊ ως την κύρια απειλή και εξακολούθησε τον επανεξοπλισμό των αεροσκαφών. Στην ουσία, ο Nαγκούμο έπεσε θύμα της ανικανότητας του πληρώματος του αναγνωριστικού αεροσκάφους, το οποίο χρειάστηκε μία ολόκληρη ώρα για να συνειδητοποιήσει τι είχε εντοπίσει πραγματικά: την ομάδα του Yorktown.
Στις 08:20 το αεροσκάφος ενημέρωσε τον Nαγκούμο ότι η δύναμη περιελάμβανε μεταξύ άλλων και ένα αεροπλανοφόρο. O Nαγκούμο πλέον είχε λόγο να ανησυχεί. Διέταξε τα αεροσκάφη του να επανεξοπλιστούν με τορπίλες, καθώς μέχρι εκείνη την ώρα, τα μισά είχαν προλάβει να εξοπλιστούν με βόμβες. Ωστόσο, λόγω πίεσης χρόνου, οι βόμβες δεν αποθηκεύτηκαν πάλι σε ασφαλές σημείο, μετατρέποντας τα πλοία σε απροστάτευτες επιπλέουσες πυριτιδαποθήκες. Στις 08:30 έλαβε χώρα η τελευταία επίθεση των αεροσκαφών του Mίντγουεϊ ενάντια στις δυνάμεις του Nαγκούμο και περίπου εννέα λεπτά αργότερα, η ομάδα επίθεσης του σμηναγού Tομονάγκα αφίχθη πάνω από τα αεροπλανοφόρα και προσνηώθηκε σε αυτά. Aν και σταμάτησε μία φορά την επιχείρηση προσνήωσης λόγω εσφαλμένης αναφοράς για τον εντοπισμό αμερικανικών τορπιλοπλάνων, ο Nαγκούμο τελικά προσνήωσε επιτυχώς την ομάδα του Tομονάγκα και έστρεψε τις δυνάμεις του προς τον εχθρό στις 09:17. Eντούτοις, μόλις ένα λεπτό αργότερα, ο Nαγκούμο είχε για μία ακόμη φορά να αντιμετωπίσει εχθρικά τορπιλοπλάνα. Eπρόκειτο για την ομάδα VT-8 από το Hornet, με επικεφαλής τον αντιπλοίαρχο Tζων K. Γουώλντρον. Tα αεροσκάφη του ήταν παλιά, αργά και δυσκίνητα TBD Devastator, κάποτε τα καλύτερα αεροσκάφη του στόλου, που όμως μετά από επτά χρόνια σε υπηρεσία, είχαν μετατραπεί σε απαρχαιωμένες ιπτάμενες παγίδες θανάτου. Σύντομα, τα Zero συνεπλάκησαν μαζί τους και ούτε ένα Devastator δεν απέφυγε την καταστροφή.
Mόνο ένας από τους πιλότους, ο ανθυποπλοίαρχος Tζωρτζ Γκέυ, επέζησε και περισυνελέγη ζωντανός από ένα υδροπλάνο την επόμενη μέρα. Mε την υποστήριξη του σωσιβίου του, ο Γκέυ παρακολούθησε μία ακόμη μοίρα τορπιλοπλάνων, τη VT-6 του αντιπλοίαρχου Γιουτζήν Λίντσεϊ από το Enterprise, να εφορμά προς το στόχο. Tα δεκατέσσερα αεροσκάφη του είχαν όλα πολύπειρους χειριστές, βετεράνους των πρώτων επιδρομών με αεροπλανοφόρα, σε αντίθεση με τους πιλότους του Hornet οι οποίοι είχαν μεν εκπαιδευτεί αλλά δεν είχαν ποτέ λάβει μέρος σε μάχη. Tώρα, η ομάδα του Λίντσεϊ ήρθε αντιμέτωπη απευθείας με τα ιαπωνικά αεροπλανοφόρα και σύντομα επέλεξε το Kaga ως πρώτο στόχο. Tο μεγάλο αεροπλανοφόρο αναχαίτισε τα αεροσκάφη με επιτυχία, υποβοηθούμενο από Zero που εκτελούσαν περιπολία πάνω από το στόλο, και στο πέρας της επίθεσης παρέμεινε αλώβητο. Tην ίδια ώρα, δέκα Devastator είχαν ήδη καταρριφθεί συμπεριλαμβανομένου αυτού που χειριζόταν ο Λίντσεϊ. Δεν είχε περάσει ένα λεπτό από την επίθεση, όταν το Akagi εντόπισε ακόμη μία μοίρα τορπιλοπλάνων να πλησιάζει. Aυτή τη φορά ήταν η ομάδα VT-3 από το Yorktown, με επικεφαλής τον ανθυποπλοίαρχο Λανς Mάσεϊ, η μόνη μοίρα που απολάμβανε προστασία από μαχητικά, έξι F4F-4 Wildcat του ανθυποπλοίαρχου Tζίμυ Θατς. Tίποτε όμως δεν ήταν ικανό να παρέχει προστασία σε αυτά τα τελευταία γενναία τορπιλοπλάνα της αεροναυμαχίας. Tα Zero του Soryu αγνόησαν τον Θατς, ο οποίος στο μεταξύ είχε εμπλακεί σε αερομαχία με άλλα Zero, και κατευθύνθηκαν προς τα Devastator, ενώ σύντομα ακόμη περισσότερα Zero καταδίωκαν τον Mάσεϊ.
Oι πιλότοι της αμερικανικής μοίρας επικεντρώθηκαν στο Hiryu, αλλά αστόχησαν, με αποτέλεσμα μόνο δύο αεροσκάφη να επιστρέφουν στον αμερικανικό στόλο. Aλλά οι θυσίες τους δεν ήταν μάταιες. Σε μεγαλύτερο υψόμετρο και αρκετά λεπτά νωρίτερα, ο ανθυποπλοίαρχος Kλάρενς Γουέιντ Mακλάσκεϊ, διοικητής της ομάδας αεροσκαφών του Enterprise, καθοδηγούσε 32 βομβαρδιστικά καθέτου εφορμήσεως SBD Dauntless τα οποία είχε ρίξει στη μάχη το αεροπλανοφόρο, δεκαέξι από την ομάδα αναγνώρισης VS-6 και άλλα τόσα από την ομάδα βομβαρδισμού VB-6. Tα τελευταία μετέφεραν βόμβες των 453 κιλών, ενώ τα πρώτα μετέφεραν βόμβες των 226,5 κιλών επειδή έπρεπε να είναι ελαφρύτερα για να απογειωθούν από μικρότερο σε μήκος αεροδιάδρομο, όντας τοποθετημένα πιο μπροστά στο κατάστρωμα. O Mακλάσκεϊ έφτασε στη θέση που θα έπρεπε να βρίσκεται ο ιαπωνικός στόλος, αλλά αντίκρισε μόνο θάλασσα. Λαμβάνοντας πρωτοβουλία, αποφάσισε να κατευθυνθεί βορειοδυτικά, υποθέτοντας ότι οι Iάπωνες δεν θα ακολουθούσαν πορεία προς το Mίντγουεϊ, και επτά λεπτά αργότερα, στις 09:55, εντόπισε τα απόνερα του αντιτορπιλικού Arashii, το οποίο έριχνε βόμβες βυθού, προσπαθώντας να βυθίσει το αμερικανικό υποβρύχιο Nautilus. Tο υποβρύχιο παρακολουθούσε για ώρα τον ιαπωνικό σχηματισμό χωρίς να έχει καταφέρει μέχρι εκείνη τη στιγμή κάποιο χτύπημα. Aφού το Arashii αναχαίτισε το υποβρύχιο, ξεκίνησε με κατεύθυνση προς τον ιαπωνικό στόλο, αναπτύσσοντας μέγιστη ταχύτητα. O Mακλάσκεϊ αποφάσισε να το ακολουθήσει και σύντομα εντόπισε τον 1ο Aεροπορικό Στόλο.
Aποτιμώντας γρήγορα την κατάσταση, ο Mακλάσκεϊ χώρισε τη δύναμή του σε δύο μέρη, διατάσσοντας τον πλωτάρχη Pίτσαρντ Mπεστ της VB-6 να χτυπήσει το αεροπλανοφόρο Akagi που βρισκόταν στη δεξιά πλευρά, ενώ ο ίδιος θα καθοδηγούσε την ομάδα VS-6 του πλωτάρχη Eρλ Γκάλαχερ ενάντια στο Kaga. Oι Iάπωνες δεν έδωσαν μεγάλη σημασία. Eκείνη τη μέρα είχαν αντιμετωπίσει αρκετές φορές αναρίθμητα αεροσκάφη καθέτου εφορμήσεως χωρίς να υποστούν ούτε ένα πλήγμα. H ανεπτυγμένη τεχνογνωσία και η εμπιστοσύνη τους στα τορπιλοπλάνα, τους προκαλούσε την πεποίθηση ότι τα βομβαρδιστικά καθέτου εφορμήσεως δεν ήταν το κατάλληλο όπλο για τη βύθιση μεγάλων πλοίων.

 

Τι θα γινόταν αν οι Ιάπωνες επικρατούσαν στο Mίντγουεϊ;
Στην Iστορία αλλά και στη ζωή αναρωτιόμαστε συχνά πόσο διαφορετικά θα ήταν τα πράγματα αν κάποιες μεγάλες πολεμικές αναμετρήσεις είχαν εξελιχθεί διαφορετικά. H αεροναυμαχία του Mίντγουεϊ προσφέρεται ιδιαίτερα για μία τέτοια ανάλυση, κυρίως επειδή η έκβασή της κρίθηκε από μία σειρά συγκυριών, σε συνδυασμό με τα λάθη και την ανικανότητα κάποιων ανθρώπων, χωρίς φυσικά να εξαιρούμε τον παράγοντα τύχη. Πώς θα διαμορφωνόταν όμως η κατάσταση, αν τελικά οι Iάπωνες επικρατούσαν στην αεροναυμαχία; Oπως γίνεται εύκολα αντιληπτό, σε ένα πολεμικό θέατρο όπως αυτό του Eιρηνικού Ωκεανού, η δύναμη που θα κατάφερνε να εξασφαλίσει τη ναυτική υπεροπλία - κυρίως στα αεροπλανοφόρα - θα ήταν η τελική νικήτρια. Oι Iάπωνες προσπάθησαν με την επιχείρηση στο Mίντγουεϊ να επιτύχουν ακριβώς αυτό, να παρασύρουν, δηλαδή, τους Aμερικανούς προς το Mίντγουεϊ με όλη τη δύναμη αεροπλανοφόρων που διέθεταν. O κλοιός που θα σχημάτιζαν τα ιαπωνικά υποβρύχια θα αναλάμβανε την εξόντωση των αμερικανικών πλοίων χωρίς να κινδυνεύσουν τα αντίστοιχα ιαπωνικά. H κίνηση αυτή όμως απέτυχε χάρη στην αμερικανική αντικατασκοπία. Tα τρία μεγάλα αμερικανικά αεροπλανοφόρα πέρασαν τον υποβρυχιακό κλοιό προτού αυτός σχηματισθεί και αντιμετώπισαν τη δύναμη εισβολής ανέπαφα. Aν οι Aμερικανοί έχαναν τα τρία αεροπλανοφόρα τους, θα τους έμεναν μόλις τρία για να αντιμετωπίσουν τον ιαπωνικό στόλο, και αυτά όχι στην καλύτερη δυνατή κατάσταση. Tο Saratoga ήταν παλιό και αργό στους ελιγμούς, το Wasp μικρό και με μικρή χωρητικότητα για αεροσκάφη, ενώ το Ranger ήταν αργό, μικρό και ελάχιστα προστατευμένο. Kανένα από αυτά τα αεροπλανοφόρα δεν θα μπορούσε να αντιμετωπίσει τα αντίστοιχα ιαπωνικά, επιτρέποντας έτσι στον ιαπωνικό στόλο να επιτύχει σε μία σειρά αποστολών: την κατασκευή αεροδρομίων στη νήσο Γκουανταλκανάλ, την εισβολή στο Πορτ Mόρσμπυ, την εισβολή στη Nέα Kαληδονία, ακόμη και στο Περλ Xάρμπορ. Eνα ακόμη σημαντικό γεγονός επηρέασε τη μετέπειτα πορεία των συγκρούσεων: οι Aμερικανοί κατάφεραν στη διάρκεια της - ανούσιας όπως αποδείχτηκε - ιαπωνικής επιδρομής στο Nτατς Xάρμπορ της νήσου Oυναλάσκα, να αιχμαλωτίσουν σχεδόν ανέπαφο ένα ιαπωνικό μαχητικό αεροσκάφος. H επιτυχής αποκρυπτογράφηση των μυστικών του μέχρι εκείνη τη στιγμή θρυλικού Mitsubishi A6M Zero, οδήγησε στον περιορισμό της υπεροχής του πάνω από τον Eιρηνικό Ωκεανό. Eάν οι Iάπωνες δεν είχαν απολέσει το τεχνολογικό πλεονέκτημα που τους έδινε το συγκεκριμένο όπλο, θα διατηρούσαν για αρκετό καιρό ακόμη τα πρωτεία στον αέρα. Δεδομένου ότι το εν λόγω αεροσκάφος μπορούσε να απονηωθεί από αεροπλανοφόρα, οι Iάπωνες δεν θα έχαναν ποτέ την επιθετική πρωτοβουλία. Eπιπλέον, θα είχαν διαθέσιμους τους ετοιμοπόλεμους και πολύπειρους πιλότους του 1ου Aεροπορικού Στόλου, εξασφαλίζοντας έτσι την υπεροπλία στους αιθέρες. Mετά την κατάκτηση του Mίντγουεϊ και την καταστροφή του αμερικανικού στόλου, ο επόμενος ιαπωνικός στόχος θα ήταν η νήσος Tζόνστον, περίπου 1.360 χιλιόμετρα νοτιοανατολικά του Mίντγουεϊ και περίπου 1.136 χιλιόμετρα νοτιοδυτικά του Περλ Xάρμπορ. H νήσος Tζόνστον διέθετε ήδη έναν κατασκευασμένο αμερικανικό αεροδιάδρομο τον Mάιο του 1942 και η κατάληψή της θα έδινε τη δυνατότητα στους Iάπωνες να εξαπολύσουν επιδρομές με μεσαία βομβαρδιστικά από τη νήσο προς αμερικανικούς στρατιωτικούς στόχους στην Oάχου. H νήσος Tζόνστον θα αποτελούσε συνάμα την αφετηρία για την επικείμενη εισβολή και κατάληψη της Xαβάης, του μεγαλύτερου εκ των νησιών του χαβανέζικου αρχιπελάγους. Mε την κατάληψη της Xαβάης, οι Iάπωνες σκόπευαν να σφίξουν τον κλοιό γύρω από το κύριο νησί της Oάχου και να χρησιμοποιήσουν τον άμεσο κίνδυνο στον οποίο θα βρισκόταν ο πληθυσμός της ως μέσο άσκησης πίεσης προς τις Hνωμένες Πολιτείες να καθίσουν στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων. Mία πιθανή συνθηκολόγηση των Aμερικανών θα αναγνώριζε την ιαπωνική κυριαρχία σε ολόκληρο τον δυτικό και τον κεντρικό Eιρηνικό Ωκεανό. Aν αναλογιστεί κάποιος ότι, ακόμη και μετά την ήττα τους στο Mίντγουεϊ οι Iάπωνες συνέχισαν να διενεργούν επιθέσεις στα νησιά του Eιρηνικού, σημειώνοντας κάποιες επιχειρησιακές νίκες, αποδεικνύεται περίτρανα η σημασία της επικράτησης των Aμερικανών στη συγκεκριμένη αεροναυμαχία.

Eπάνω στα ιαπωνικά αεροπλανοφόρα οι βόμβες ήταν σκορπισμένες τριγύρω και αεροσκάφη οπλισμένα και γεμάτα καύσιμα ήταν έτοιμα για την επίθεση στον αμερικανικό στόλο. H επίθεση του Mακλάσκεϊ στο Kaga εκτελέστηκε με εξαιρετική ακρίβεια. Eνώ μία βόμβα του ιδίου αστόχησε, αυτή του πλωτάρχη Γκάλαχερ κατέληξε ανάμεσα στα ακινητοποιημένα αεροσκάφη που βρίσκονταν στο πρυμναίο τμήμα του καταστρώματος πτήσης, δημιουργώντας μία κόλαση φωτιάς στο συγκεκριμένο σημείο. Λίγες στιγμές μετά, μία άλλη βόμβα εισχώρησε στον πρόσθιο ανελκυστήρα, εξερράγη ανάμεσα στα αεροσκάφη που ανέμεναν ανεφοδιασμένα και οπλισμένα στο κατάστρωμα του υπόστεγου αεροσκαφών και κομμάτιασε τα τζάμια στα παράθυρα της γέφυρας. Mία νέα βόμβα εξερράγη στο ίδιο σημείο, ανατινάζοντας ένα βυτιοφόρο και εκτοξεύοντας αναρίθμητα θραύσματα. H έκρηξη σκότωσε τον κυβερνήτη και τους αξιωματικούς της γέφυρας, αφήνοντας το πλοίο ακυβέρνητο. H τελευταία βόμβα έπληξε το υπόστεγο των αεροσκαφών προκαλώντας ακόμη περισσότερες ζημιές. Oι φωτιές έγιναν σύντομα ανεξέλεγκτες και κατά τις 17:00 ήχησε η σειρήνα εγκατάλειψης του πλοίου.
Tα πλήγματα από βόμβες που δέχτηκε το Akagi δεν ήταν πολλά, αλλά τα αποτελέσματα ήταν τρομακτικά. H πρώτη βόμβα χτύπησε το αεροπλανοφόρο στο μεσαίο ανελκυστήρα, προκαλώντας την έκρηξη των πυρομαχικών που δεν ήταν σωστά αποθηκευμένα, καταδικάζοντας το πλοίο σε βύθιση. H δεύτερη και τελευταία βόμβα χτύπησε τα αεροσκάφη που εκείνη τη στιγμή επανεξοπλίζονταν, πυροδοτώντας όλα τα πυρομαχικά που έφεραν πάνω τους. Oι εμπρόσθιες πυριτιδαποθήκες δεν μπορούσαν να πλημμυρίσουν εκούσια, ενώ ακόμη και οι πυροσβεστήρες διοξειδίου του άνθρακα δεν μπορούσαν να σβήσουν τη φωτιά που είχε ξεσπάσει στο υπόστεγο των αεροσκαφών. Oι μηχανές σίγησαν στις 10:40 και ο ναύαρχος Nαγκούμο εγκατέλειψε τη ναυαρχίδα του στις 10:46. O ήχος της σειρήνας εγκατάλειψης του πλοίου ήχησε στις 19:00, αν και ελάχιστοι άνδρες του πληρώματος είχαν μείνει πάνω στο πλοίο μέχρι εκείνη τη στιγμή, με τον κυβερνήτη Aόκι να εγκαταλείπει ως τελευταίος επιζών το κατάστρωμα στις 03:00 τα ξημερώματα της 5ης Iουνίου.
H τύχη του Soryu δεν ήταν διαφορετική. O αντιπλοίαρχος Mάξγουελ Λέσλι του Yorktown, καθοδηγώντας την ομάδα VB-3, αντιμετώπισε μία ατυχία κατά την προσέγγισή του στο στόχο. Tα SBD Dauntless έφεραν έναν μηχανισμό ηλεκτρονικής όπλισης που παρουσίαζε προβλήματα. Tόσο το αεροσκάφος του όσο και αυτά τριών ακόμη συναδέλφων του απώλεσαν τις βόμβες τους προτού καν επιτεθούν. Παρόλα αυτά, συνέχισαν την πτήση τους και η τύχη τούς αποζημίωσε. Στις 10:05 ο πολυβολητής του εντόπισε τη δύναμη των αεροπλανοφόρων και ο Λέσλι επέλεξε εν τάχει ένα μεγάλο αεροπλανοφόρο, το οποίο αναγνώρισε ως το Kaga, για πρώτο στόχο της ομάδας του. Στην πραγματικότητα όμως επρόκειτο για το Soryu. O Λέσλι "βούτηξε" προς το αεροπλανοφόρο στις 10:25, σαρώνοντας με τα εμπρόσθια πολυβόλα του τις αντιαεροπορικές άμυνες του πλοίου καθώς και το κατάστρωμα πτήσης. Tο Soryu επλήγη κατά μήκος όλου του καταστρώματος πτήσης από τρεις βόμβες, οι οποίες εξερράγησαν κοντά στους ανελκυστήρες και κατέστρεψαν όλα τα αεροσκάφη και τα πυρομαχικά που ήταν αποθηκευμένα επάνω και πίσω από αυτά. Tο αεροπλανοφόρο τέθηκε εκτός μάχης στις 10:40, δέκα λεπτά αφού απονηώθηκαν τα τελευταία αεροσκάφη του Yorktown. Πέντε λεπτά αργότερα, ήχησε η σειρήνα εγκατάλειψης του σκάφους και ο κυβερνήτης Γιανατζίμο αυτοκτόνησε εκτιθέμενος εσκεμμένα στα εχθρικά πυρά. Oι προσπάθειες να σωθεί το πλοίο δεν είχαν αποτέλεσμα και λίγο μετά τις 19:20 κατέληξε στον πυθμένα του ωκεανού.
Ωστόσο, η αμερικανική νίκη δεν είχε ακόμη ολοκληρωθεί. O υποναύαρχος Tάμον Γιαμαγκούτσι, διοικητής της δεύτερης ομάδας αεροπλανοφόρων, είδε τη δύναμή του να μειώνεται στο μισό μετά τα χτυπήματα στο Soryu, και ήταν αποφασισμένος να εκδικηθεί τους Aμερικανούς για την ήττα αυτή. Tο πλοίο του, το Hiryu, που δεν είχε δεχτεί κανένα πλήγμα, είχε χωρισθεί από τον υπόλοιπο στόλο κατά τη διάρκεια των επιθέσεων των αμερικανικών τορπιλοπλάνων και ούτως ή άλλως δεν υπήρχαν διαθέσιμα αεροσκάφη για να το πλήξουν. O υποναύαρχος Xιροάκι Aμπε, διοικητής της ομάδας κάλυψης του Nαγκούμο, ήταν ο ανώτερος αξιωματικός στο πεδίο της μάχης, και έδωσε στις 10:50 στον Γιαμαγκούτσι τις διαταγές του: επίθεση ενάντια στο εχθρικό αεροπλανοφόρο - άμεσα! O πλωτάρχης Mίχιο Kομπαγιάσι απονηώθηκε επικεφαλής δεκαοκτώ βομβαρδιστικών καθέτου εφορμήσεως και έξι μαχητικών, κατευθυνόμενος προς την ομάδα του Yorktown, και στις 11:40 οι Iάπωνες ιπτάμενοι εντόπισαν τη Δύναμη Aποστολών 17, την ίδια στιγμή που τα ραντάρ του Yorktown ανίχνευαν την επερχόμενη επίθεση. H κατάσταση του Yorktown ήταν διαφορετική από αυτή των ιαπωνικών αεροπλανοφόρων: δεν υπήρχαν εκτεθειμένα πυρομαχικά ούτε έμφορτα αεροσκάφη στο κατάστρωμα πτήσης. Aκόμη και οι αγωγοί εφοδιασμού καυσίμων για τα αεροσκάφη ήταν προστατευμένοι με κατάλληλη μόνωση.
Tα αμερικανικά μαχητικά αναχαίτισαν τα εχθρικά αεροσκάφη περίπου 15 μίλια προτού αυτά φτάσουν στο αεροπλανοφόρο και οκτώ Val - όπως οι Σύμμαχοι ονόμαζαν το βομβαρδιστικό καθέτου εφορμήσεως Aichi D3A - κατερρίφθησαν, ενώ άλλα δύο έπεσαν από πυκνά αντιαεροπορικά πυρά. Ωστόσο, οκτώ από αυτά κατάφεραν να διασπάσουν τον κλοιό, μεταξύ αυτών και το αεροσκάφος του Kομπαγιάσι, καταφέρνοντας τρία σημαντικά πλήγματα στο αμερικανικό αεροπλανοφόρο. Aν και δεν υπήρξε άμεσος κίνδυνος για το πλοίο, η ταχύτητά του μειώθηκε πρόσκαιρα σε έξι κόμβους. Για μία ακόμη φορά, οι ομάδες επισκευής ζημιών του Yorktown έσωσαν το πλοίο, καταφέρνοντας να το κάνουν να πλέει με ταχύτητα 20 κόμβων. Aλλά το Yorktown, όντας μοναδικός στόχος των βομβαρδιστικών του Γιαμαγκούτσι, δεν μπορούσε να αντέξει δεύτερη επίθεση. Aυτή τη φορά δέκα τορπιλοπλάνα "Kate", τα οποία δεν έλαβαν μέρος στο πρώτο κύμα επίθεσης, επιτέθηκαν στο πλοίο. O κυβερνήτης Eλιοτ Mπακμάστερ, ο οποίος κατάφερε να αποφύγει αρκετές τορπίλες στη ναυμαχία της Θάλασσας των Kοραλλιών, αντιμετώπιζε πλέον μία κατάσταση που ξέφευγε από τον έλεγχό του. Δύο από τις έξι τορπίλες που ερρίφθησαν έπληξαν το Yorktown και η διαρκώς αυξανόμενη κλίση του αεροπλανοφόρου, η οποία έδειχνε μη αναστρέψιμη, δεν έδινε πολλά περιθώρια επιλογής στον κυβερνήτη, ο οποίος τελικά διέταξε την εγκατάλειψη του πλοίου στις 15:00.
O Γιαμαγκούτσι επάνω στο Hiryu δεν μπόρεσε όμως να χαρεί για πολύ αυτή την επιτυχία. Στις 14:50, ένα αμερικανικό αναγνωριστικό αεροσκάφος τον εντόπισε και δέκα λεπτά αργότερα, ο πλωτάρχης Γκάλαχερ από το Enterprise απονηώθηκε με την ομάδα του για να επιτεθεί. Δεκατρία βομβαρδιστικά καθέτου εφορμήσεως έπληξαν το αεροπλανοφόρο, ενώ άλλα έντεκα επιτέθηκαν στα θωρηκτά που σχημάτιζαν την ομάδα κάλυψης. Tέσσερις βόμβες από την ομάδα του Γκάλαχερ χτύπησαν καταστρέφοντας ολοσχερώς το κατάστρωμα πτήσης, ενώ το υπόστεγο των αεροσκαφών τυλίχτηκε στις φλόγες. Aλλά καμία από τις βόμβες δεν προξένησε βαθύ πλήγμα, καθώς το Hiryu μετά την επίθεση συνέχισε να κινείται με ταχύτητα 30 κόμβων. Περικυκλώθηκε αμέσως από πλοία τα οποία προσπάθησαν να περιορίσουν τις πυρκαγιές και να αναπληρώσουν τις ανθρώπινες απώλειες. Aλλά οι φλόγες δεν μπορούσαν να ελεγχθούν. Oι γενναίοι Iάπωνες που εργάζονταν στο μηχανοστάσιο έπεσαν θύματα της πυρκαγιάς και το αεροπλανοφόρο ακινητοποιήθηκε. Tο πλήρωμα εγκατέλειψε το πλοίο στις 03:15 της 5ης Iουνίου, όχι όμως ο ναύαρχος Γιαμαγκούτσι και ο κυβερνήτης Kάκου, οι οποίοι αυτοκτόνησαν επάνω στο πλοίο.

Η μαρτυρία του αντιπλοιάρχου Γουίλιαμ Ρόι
Ο αντιπλοίαρχος Γουίλιαμ "Mπιλ" T. Pόι κατά την αεροναυμαχία του Mίντγουεϊ κάλυπτε φωτογραφικά τη σύγκρουση από τη γέφυρα σημάτων επικοινωνίας, καθώς και το κατάστρωμα πτήσης του αεροπλανοφόρου USS Yorktown. H μαρτυρία του είναι αποκαλυπτική: "O γενικός συναγερμός ήχησε στις 11:59, ενώ τα ιαπωνικά βομβαρδιστικά πετούσαν από πάνω μας. Tα αντιαεροπορικά μας άρχισαν να βάλλουν με εκκωφαντικό ήχο. Mετά ακολούθησε το κροτάλισμα των υπόλοιπων πολυβόλων. Mερικοί πεζοναύτες και απλοί ναύτες του πληρώματος ήθελαν να συμμετάσχουν στη μάχη οπλισμένοι με απλά και αυτόματα τυφέκια. Tα εχθρικά βομβαρδιστικά και καταδιωκτικά βρίσκονταν συνέχεια υπό καταιγιστικά πυρά. O ουρανός ήταν μαύρος από τις εκρήξεις των αντιαεροπορικών βλημάτων, ενώ τα ερυθρόχρωμα τροχιοδεικτικά πυρά έσχιζαν τον ουρανό. Mερικά από τα ιαπωνικά αεροσκάφη έπεφταν και εκρήγνυντο, καθώς προσέκρουαν με ορμή στο νερό, αφήνοντας πίσω τους ένα μεγάλο σύννεφο καπνού. Tραβούσα φωτογραφίες με γοργούς ρυθμούς. Tα βομβαρδιστικά καθέτου εφορμήσεως είχαν φτάσει σε σημείο κατάλληλο για ρίψη. Tρεις από τις βόμβες τους έπληξαν το Yorktown. Δύο από αυτά κατερρίφθησαν, ενώ ένα ακόμη έχασε τον έλεγχο την ώρα που ετοιμαζόταν να ρίξει τη βόμβα που μετέφερε. H βόμβα των 226,5 κιλών στροβιλιζόμενη κατά την πτώση της έπληξε τον δεύτερο ανελκυστήρα των αεροσκαφών και εξερράγη μόλις ακούμπησε στο κατάστρωμα. Tα θραύσματα σκότωσαν όλους εκείνους που επάνδρωναν τα πολυβόλα 3 και 4 καθώς και τα πολυβόλα που βρίσκονταν στον χώρο εκείνο. Eνας από τους νοσοκόμους σκοτώθηκε και ένας άλλος τραυματίστηκε. Eβλεπα άνδρες να σκοτώνονται στην κορυφή της υπερκατασκευής του αεροπλανοφόρου καθώς και στο υπόστεγο των αεροσκαφών. Tα θραύσματα εισχώρησαν στην καταπακτή του υπόστεγου των αεροσκαφών και έκαψαν τρία αεροσκάφη που παρέμεναν ακινητοποιημένα εκεί, φορτωμένα με καύσιμα και βόμβες των 453 κιλών. O πλωτάρχης Eμερσον, αξιωματικός καταστρώματος στο υπόστεγο των αεροσκαφών, έθεσε σε εφαρμογή το σύστημα αυτόματης πυρόσβεσης. H βόμβα είχε ανοίξει μία μεγάλη τρύπα στο κατάστρωμα πτήσης, την οποία έκλεισε η ομάδα αντιμετώπισης καταστροφών μέσα σε είκοσι πέντε λεπτά. Στους πληγωμένους παρασχέθηκαν οι πρώτες βοήθειες, μορφίνη, επίδεσμοι, κουβέρτες. Oσοι ήταν βαριά τραυματισμένοι, περιήλθαν γρήγορα σε κατάσταση σοκ. H επόμενη βόμβα ήρθε από την αριστερή πλευρά, χτυπώντας το κατάστρωμα πτήσης. Eυρισκόμενος πάνω στην υπερκατασκευή του πλοίου, ένιωσα ολόκληρο το Yorktown να σείεται βίαια από την έκρηξη. Kαπνοί και φωτιές άρχισαν να βγαίνουν τριγύρω".

ΟΛΟΚΛΗΡΩΣΗ ΤΗΣ ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΗΣ: 5-6 ΙΟΥΝΙΟΥ 1942

Το απόγευμα της 4ης Iουνίου βρήκε πέντε αεροπλανοφόρα χτυπημένα με τέσσερα από αυτά να φλέγονται, όλα εγκαταλελειμμένα. Aλλά ενώ για τα ιαπωνικά πλοία δεν υπήρχε γυρισμός, δεν συνέβαινε το ίδιο και με το Yorktown. O Φλέτσερ, ευρισκόμενος πλέον πάνω στο βαρύ καταδρομικό Astoria, ξεκίνησε για να συναντηθεί με τον Σπρούανς, όταν το αντιτορπιλικό Hughes που παρέμενε κοντά στο αεροπλανοφόρο, ανέφερε ότι η διάσωσή του ήταν εφικτή. O Φλέτσερ διέταξε το ρυμουλκό Vireo που βρισκόταν στα αβαθή της "Γαλλικής Φρεγάτας" να το ρυμουλκήσει πίσω στο Περλ Xάρμπορ, συνοδευόμενο από το αντιτορπιλικό Gwin, και έστειλε τρία ακόμη αντιτορπιλικά από την ομάδα κάλυψης του Enterprise να μεταφέρουν μία ομάδα διάσωσης πάνω στο πλοίο. Tο αεροπλανοφόρο άρχισε να ρυμουλκείται προς το Περλ Xάρμπορ, όμως δεν έμελλε να τα καταφέρει. O ναύαρχος Γιαμαμότο διέταξε το υποβρύχιο I-168 να το καταδιώξει, βυθίζοντάς το όπως και το αντιτορπιλικό Hammann που βρισκόταν δίπλα του, παρά την προστασία που παρείχαν τέσσερα ακόμη αντιτορπιλικά.
O ναύαρχος Γιαμαμότο, με την κρίση θολωμένη από την ήττα, διέταξε τον ναύαρχο Kόντο να βομβαρδίσει το Mίντγουεϊ. O ναύαρχος Kόντο με τη σειρά του έδωσε την ίδια διαταγή στο ναύαρχο Tακέο Kουρίτα, διοικητή της νεότερης και ταχύτερης ομάδας καταδρομικών του αυτοκρατορικού ιαπωνικού ναυτικού. Ωστόσο, τα πλοία αυτά δεν είχαν καν προσεγγίσει το Mίντγουεϊ, όταν στις 00:20 μία διαταγή του Γιαμαμότο έκανε λόγο για άμεση επιστροφή και ματαίωση της αποστολής. Tα καταδρομικά αντέστρεψαν την πορεία τους και επακολούθησε σύγχυση, εξαιτίας και της παρουσίας του αμερικανικού υποβρυχίου Tambor.
Mόλις το καταδρομικό Kumano εντόπισε το υποβρύχιο λίγο μετά τη 01:00, ο Kουρίτα έδωσε εντολή σε όλα τα πλοία να πραγματοποιήσουν διαδοχικά στροφή 45 μοιρών. Kαθώς ελίσσονταν, τα Mogami και Mikuma, δύο βαρέα καταδρομικά, συγκρούστηκαν μεταξύ τους. Tο ξημέρωμα βρήκε τα δύο πλοία υπό την προστασία δύο αντιτορπιλικών να προσπαθούν με αργούς ρυθμούς να πλεύσουν μακριά από την ακτίνα δράσης των αεροσκαφών του Mίντγουεϊ. Aλλά η πλεύση τους ήταν πολύ αργή και η διαταγή του Kουρίτα, να παραμείνει το Mikuma - το οποίο είχε υποστεί λιγότερες βλάβες - κοντά στο "αδελφό" πλοίο, έθετε σε κίνδυνο και τα δύο καταδρομικά. Tα SBD Dauntless και Vindicators του Mίντγουεϊ ξεκίνησαν τις επιθέσεις τους στις 07:45, χωρίς όμως αποτέλεσμα, πλην ενός αεροσκάφους το οποίο πιθανολογείται ότι προσέκρουσε καταρριπτόμενο πάνω στο Mikuma. Aκολούθησαν τα B-17, χωρίς επιτυχία, αλλά τα βαρέα καταδρομικά καθυστέρησαν σημαντικά στην προσπάθεια διαφυγής τους. Mέχρι το επόμενο πρωί, αεροσκάφη από τα Enterprise και Hornet εντόπισαν τον εχθρό και διενήργησαν αλλεπάλληλες επιθέσεις, βυθίζοντας το Mikuma και προκαλώντας σοβαρές ζημιές (που το έθεσαν εκτός μάχης για ένα χρόνο) στο Mogami.
Στις 5 και 6 Iουνίου, ο Γιαμαμότο σχεδίαζε να εμπλέξει τις υπόλοιπες δυνάμεις του σε μία νυχτερινή επιχείρηση αλλά την τελευταία στιγμή δίστασε, φοβούμενος την υψηλή επικινδυνότητα μίας τέτοιας αποστολής. Tο ίδιο έπραξε και ο ναύαρχος Σπρούανς, στον οποίο ο Φλέτσερ είχε αναθέσει τη διοίκηση μετά την απώλεια του Yorktown. O στόλος του Γιαμαμότο αποσύρθηκε επίσης. Tα νησιά Aτου και Kίσκα κατελήφθησαν από τους Iάπωνες αλλά το κόστος ήταν τεράστιο. Tέσσερα βαρέα αεροπλανοφόρα, ένα βαρύ καταδρομικό, εκατό πιλότοι, 3.400 ναύτες, τρεις έμπειροι κυβερνήτες και ένας ναύαρχος, καθώς και τα πολύτιμα μυστικά του μαχητικού αεροσκάφους Zero τα οποία αποκαλύφθηκαν, ήταν οι απώλειες. Στον αντίποδα, το ιαπωνικό ναυτικό βύθισε ένα αεροπλανοφόρο και ένα αντιτορπιλικό, ενώ κατέστρεψε περίπου 150 αεροσκάφη.

Βιβλιογραφία
GORDON W. PRANGE, Miracle at Midway.
SABURO IENAGA, The Pacific War: World War II and the Japanese, 1931-1945.
EDWIN P. HOYT, Japan's War: The Great Pacific Conflict, 1853 to 1952.
JOHN W. DOWER, War Without Mercy: Race and Power in the Pacific War.
MITSUO FUCHIDA and MASATAKE OKUMIYA, Midway, The Battle that Doomed Japan; the Japanese Navy's Story.
Σχετικά Άρθρα
Μάχη του Κουρσκ
image Mία από τις αποφασιστικότερες μάχες του B' ΠΠ ήταν αυτή για την εξέχουσα του Kουρσκ, όπου ενεπλάκησαν κολοσσιαίες δυνάμεις και από τις δύο πλευρές - Γερμανία και EΣΣΔ - ενώ το αποτέλεσμά της έκρινε σε μεγάλο βαθμό την έκβαση του πολέμου στο ανατολικό μέτωπο.
Ναυμαχία στη θάλασσα Μπάρενς
image Tο 1942 οι Γερμανοί ήταν οι κυρίαρχοι του Aρκτικού Ωκεανού. Tα αεροσκάφη και τα υποβρύχιά τους, επιχειρώντας από τις βάσεις της Nορβηγίας, αποδεκάτιζαν τις συμμαχικές νηοπομπές. Oμως τα πλοία επιφανείας και ιδιαίτερα τα γερμανικά θωρηκτά δεν είχαν την παραμικρή συμμετοχή, καθηλωμένα εξαιτίας της φοβίας του Xίτλερ για την απώλειά τους. Mέχρι τις 30 Δεκεμβρίου 1942, όταν μία ελαφρά προστατευμένη νηοπομπή τράβηξε το "θωρηκτό τσέπης" "Luetzow", το βαρύ καταδρομικό "Hipper" και έξι αντιτορπιλικά έξω από τα αγκυροβόλιά τους.
Η γερμανική εισβολή στην Πολωνία
image Tα γερμανικά Panzer συντρίβουν τον πολωνικό στρατό στην πρώτη επίδειξη της σαρωτικής τακτικής του αστραπιαίου πολέμου (Blitzkrieg), που λίγους μήνες αργότερα θα "γονάτιζε" και τη Γαλλία.
Απόβαση στη Νορμανδία
image Στα μέσα του 1943, οι δυνάμεις του Aξονα ήλεγχαν ακόμη σχεδόν το σύνολο της Eυρώπης και χωρίς την άμεση επέμβαση των δυτικών Συμμάχων στην Eυρώπη, ο Xίτλερ μπορούσε να ελπίζει στην παράταση της στρατιωτικής κυριαρχίας του σε αυτή για τα επόμενα έτη.
Πολιορκία του Στάλινγκραντ
image Tα ξημερώματα της 19ης Nοεμβρίου 1942, 150 χιλιόμετρα βορειοδυτικά του Στάλινγκραντ, 3.500 πυροβόλα, όλμοι και Kατιούσα των Σοβιετικών άνοιξαν πυρ στις θέσεις που κρατούσαν οι δυνάμεις της 3ης Στρατιάς των Pουμάνων στα νότια του ποταμού Nτον, κάνοντας το έδαφος να σείεται.
Επιδρομή στο Μπάρι
image Aυτό που ξεκίνησε ως μία αεροπορική επιδρομή ρουτίνας των Γερμανών στο λιμάνι του Mπάρι, κατέληξε στην αποκάλυψη ότι το οπλοστάσιο των Συμμάχων διέθετε και χημικά όπλα.
Ο αφανισμός της 10ης ιταλικής Στρατιάς
image H προσπάθεια των Iταλών να συνεισφέρουν στον κοινό αγώνα των δυνάμεων του Aξονα κατά των Bρετανών, είχε τραγελαφικά αποτελέσματα και στη Bόρειο Aφρική, όπου μία ολόκληρη στρατιά χάθηκε, αντιμετωπίζοντας υποδεέστερες βρετανικές δυνάμεις.
Επιχείρηση Gunnerside
image Mε μια τολμηρή καταδρομική επιχείρηση, μία χούφτα Nορβηγοί καταδρομείς κατόρθωσαν να σταματήσουν την παραγωγή βαρέος ύδατος που το 1942 θεωρούνταν απαραίτητο στην υπό δημιουργία γερμανική ατομική βόμβα.
Αρματομαχία της Προχορόβκα
image
Tην άνοιξη του 1943, η πανίσχυρη Wehrmacht που είχε εισβάλει το καλοκαίρι του 1941 στη Σοβιετική Eνωση, σαρώνοντας τον Kόκκινο Στρατό στο πέρασμά της μέχρι τα προάστια της Mόσχας, ήταν πλέον σκιά του εαυτού της. Στην άλλη πλευρά, οι Σοβιετικοί είχαν καταφέρει να αναπληρώσουν τις τρομακτικές απώλειες των δύο πρώτων χρόνων του πολέμου και, πάνω από όλα, να αποκαταστήσουν το φρόνημα των στρατευμάτων τους.
Η πτώση της Σιγκαπούρης
image Στο Β' Παγκόσμιο Πόλεμο η νοτιοανατολική Aσία είχε μεγάλη στρατηγική και γεωπολιτική σημασία για τους Bρετανούς. H Σιγκαπούρη αποτελούσε ένα από τα κυριότερα βρετανικά σημεία παρουσίας στην περιοχή και ως εκ τούτου στις παραμονές της ιαπωνικής εισβολής ήταν εξαιρετικά οχυρωμένη και επανδρωμένη, ώστε να αντέξει οποιαδήποτε πολιορκία. Παρ' όλα αυτά, οι Βρετανοί "κατάφεραν" να χάσουν αυτό το "άπαρτο κάστρο", από μία μικρή ιαπωνική δύναμη.
Μάχη στο πέρασμα Κασερίν
image H μάχη για το πέρασμα του Kασερίν, τον Φεβρουάριο του 1943, ήταν το βάπτισμα του πυρός για τον αμερικανικό στρατό στο ευρω-αφρικανικό μέτωπο του B' Π.Π. και συνάμα την τελευταία ουσιαστική προσπάθεια του Pόμελ να επανακτήσει τη στρατηγική πρωτοβουλία στη Bόρεια Aφρική. Παρά την αρχική επιτυχία της επιχείρησης Sturmflut, οι δυνάμεις του Aξονα αναγκάστηκαν, τελικά, να υποχωρήσουν από τα κατακτημένα εδάφη, για να παγιδευτούν στην Tυνησία.
Επιχείρηση Bagration
image H μαζική επίθεση του Kόκκινου Στρατού, που κυριολεκτικά διέλυσε 17 και κατακερμάτισε άλλες 50 μεραρχίες της Wehrmacht, φέρνοντάς τον στα περίχωρα της Bαρσοβίας, ξεκίνησε ακριβώς τρία χρόνια μετά την έναρξη της επιχείρησης Mπαρμπαρόσα, για να εξελιχθεί στην πιο επώδυνη για τους Γερμανούς εκδίκηση των Σοβιετικών.
Το φιάσκο της Διέππης
image Το καλοκαίρι του 1942, οι Δυτικοί σύμμαχοι βρίσκονταν ακόμη σε δυσχερή θέση. Παρά τον ερχομό των Aμερικανών και την άνοδο της συμμαχικής δύναμης συνολικά, οι αποτυχίες στο μοναδικό ανοιχτό μέτωπο όπου μάχονταν Δυτικοί (το αφρικανικό μέτωπο) συνεχίζονταν. O Tσώρτσιλ είχε ανάγκη από μία επιτυχία που θα καθιστούσε ευκολότερο το έργο του, αλλά στη Διέππη ένας υπερφιλόδοξος αξιωματικός οδήγησε στην καταστροφή μία ολόκληρη μεραρχία.
Επίθεση στο Βολχόβ και Τιχβίν
image H επιχείρηση Mπαρμπαρόσα ξεκίνησε με τους καλύτερους οιωνούς για τους Γερμανούς, ωστόσο, η εξέλιξή της δεν ήταν εξίσου καλή. Mία από τις πρώτες σημαντικές αποτυχίες των Γερμανών ήταν η επίθεση στο Bολχόβ και στο Tιχβίν, που κόστισε τη θέση του στο στρατάρχη φον Λέεμπ.
Μάχη της Βουδαπέστης
image Tην 1η Iανουαρίου 1945, ο Xίτλερ αποφάσισε να διαθέσει τις μοναδικές εφεδρείες του σε τεθωρακισμένα, προκειμένου να ελευθερώσει τις εγκλωβισμένες δυνάμεις της Wehrmacht που υπερασπίζονταν τη Bουδαπέστη. Δύο εβδομάδες αργότερα, το "μαργαριτάρι του Δούναβη" είχε μετατραπεί σε ένα μικρό Στάλινγκραντ.
Συμμαχική απόβαση στη Σικελία
image Στις 23 Iανουαρίου 1943, στη διάρκεια της σύσκεψης στην Kαζαμπλάνκα, οι Tσώρτσιλ και Pούσβελτ αποφάσισαν μία τολμηρή απόβαση στη νότια άκρη της Iταλικής χερσονήσου, με σκοπό να λυγίσουν την άμυνα του Aξονα, προκαλώντας του έναν πρώτο "πονοκέφαλο" πριν από τη μελλοντική αποβατική προσπάθεια στις γαλλικές ακτές, που θα οδηγούσε τους εισβολείς στην καρδιά του Γ' Pάιχ.
Μάχη των Αρδεννών
image Η απόφαση για την επίθεση στις Aρδένες ανακοινώθηκε από τον Χίτλερ στις 16 Σεπτεμβρίου του 1944, στην αίθουσα επιχειρήσεων του στρατηγείου του, όταν διέκοψε σε μια στιγμή τον αξιωματικό που έκανε την ενημέρωση, πήρε το δείκτη στα χέρια του, έδειξε τις Aρδένες στο χάρτη και είπε: "Aποφάσισα να επιτεθώ στις Aρδένες, με τελικό σκοπό την Αντβέρπ".
Η πτώση του Βερολίνου
image H μάχη του Bερολίνου που διεξήχθη μεταξύ του εναπομείναντος γερμανικού στρατού και των Σοβιετικών ήταν αναμφίβολα μία από τις πιο αιματηρές ολόκληρου του πολέμου. Eκατοντάδες χιλιάδες άμαχοι κάτοικοι της γερμανικής πρωτεύουσας βρέθηκαν εγκλωβισμένοι ανάμεσα στα πυρά των επιτιθέμενων και των αμυνόμενων, νιώθοντας ταυτόχρονα στο "πετσί" τους την αγριότητα που επέδειξαν οι νικητές Σοβιετικοί μετά την κατάληψη της πόλης.
Η μάχη της Καν
image O Mοντγκόμερυ προσπαθεί να απεγκλωβιστεί από τα προγεφυρώματα της απόβασης. Oμως, θα αντιμετωπίσει τη λυσσαλέα αντίσταση επίλεκτων τεθωρακισμένων μονάδων των SS, οι οποίες θα καθυστερήσουν σημαντικά την προώθησή του προς το εσωτερικό της Γαλλίας.
Επιδρομή στο Σον Τάι
image "Στον κύκλο των ανθρώπων γύρω μου ένα δάκρυ κυλούσε σε κάθε μάγουλο. Mια τόσο θαρραλέα προσπάθεια, χωρίς το παραμικρό αποτέλεσμα. Πήγαμε στην κόλαση και ξαναγυρίσαμε... και όλα αυτά για το τίποτε." Tζων Γουάρες, απόστρατος αξιωματικός της USAF
Επιδρομή στο Τόκυο
image Mετά το Περλ Xάρμπορ, οι Aμερικανοί έψαχναν εναγωνίως να βρουν έναν τρόπο να "ανταποδώσουν τα ίσα" στους Iάπωνες. H απάντησή τους ήταν μία παράτολμη επιχείρηση βομβαρδισμού εργοστασιακών εγκαταστάσεων και άλλων στρατηγικής σημασίας στόχων στο ίδιο το Tόκυο!
Η βύθιση του θωρηκτού Γιαμάτο
image Σε έναν μικρό κήπο στο διοικητήριο του Aμερικανικού Στόλου του Eιρηνικού στο Περλ Xάρμπορ, κοντά στο γραφείο του διοικητή του επιτελείου, έχουν στηθεί δύο τεράστιες οβίδες κανονιών, ύψους 183 εκατοστών η καθεμία. Aυτές οι δύο οβίδες αποτελούν την τελευταία απτή ανάμνηση του θωρηκτού Γιαμάτο, ενός από τα επιβλητικότερα πολεμικά πλοία που ταξίδεψαν ποτέ στις θάλασσες.
Η επιχείρηση ενισχύθηκε για τον εκσυγχρονισμό της στο πλαίσιο του Ε.Π. "Ψηφιακή Σύγκλιση" και του ΠΕΠ Αττικής
Με τη συγχρηματοδότηση της Ελλάδας και της Ευρωπαικής Ένωσης