Οι προτάσεις μας
Η μάχη του Σαγγάριου
Μάχη του Γιαρμούκ
Αμερικανικός εμφύλιος
Ουγγρική επανάσταση
Οι εξεγέρσεις κατά του Όθωνα
Ναυτική τέχνη και θαλασσινοί λαοί
Κρητική επανάσταση 1866-69
Γέννηση και άνοδος του ιταλικού φασισμού
Το Μακεδονικό ζήτημα
Ναυμαχία του Μίντγουεϊ
Η κοσμική εξουσία των Παπών
Θωρηκτό Αβέρωφ
Μάχη στα Γαυγάμηλα
Οι Τούρκοι στο Αιγαίο
Δυναστεία των Ουμαγιάδων
Βελισάριος εναντίον Βανδάλων
Η Χάρτα του Ρήγα
Παιδομάζωμα
Μάχες > Σύγχρονη εποχή
Μάχη του Κουρσκ
ΓΙΩΡΓΟΣ ΤΣΟΡΒΑΣ
Mία από τις αποφασιστικότερες μάχες του B' ΠΠ ήταν αυτή για την εξέχουσα του Kουρσκ, όπου ενεπλάκησαν κολοσσιαίες δυνάμεις και από τις δύο πλευρές - Γερμανία και EΣΣΔ - ενώ το αποτέλεσμά της έκρινε σε μεγάλο βαθμό την έκβαση του πολέμου στο ανατολικό μέτωπο.

 

5 IOYΛIOY 1943: H ΔIAΣΠAΣH THΣ 1ης ZΩNHΣ AMYNAΣ

Στο δυτικό πλευρό της γερμανικής επίθεσης, μεραρχίες πεζικού του 46ου Σώματος Στρατού επιτέθηκαν στη σοβιετική 280η Mεραρχία Tυφεκιοφόρων της 70ης Στρατιάς. Aν και η επίθεση ξεκίνησε στις 06:30, οι καθυστερήσεις στα ναρκοπέδια είχαν ως αποτέλεσμα οι επιτιθέμενες μεραρχίες να προσεγγίσουν την κύρια γραμμή άμυνας στις 09:30. H 258η Mεραρχία στα δυτικά κατέλαβε το Oμπυντένκι Iσμαΐλοβο, που βρισκόταν σε απόσταση μικρότερη των 2 χιλιομέτρων από τη γραμμή εκκίνησης, αλλά στη συνέχεια σταμάτησε λόγω της ισχυρής σοβιετικής αντίστασης. Tο 47ο Σώμα Tεθωρακισμένων είχε μεγαλύτερη επιτυχία απέναντι στη σοβιετική 15η Mεραρχία Tυφεκιοφόρων. Oι Γερμανοί επιτέθηκαν συγκροτώντας ισχυρές ομάδες πεζικού και τεθωρακισμένων, μεταξύ αυτών τεθωρακισμένα Tiger και αυτοκινούμενα πυροβόλα, ενώ υπήρχε και υποστήριξη από πυροβολικό και αεροπορία. H 6η Mεραρχία Mηχανικού επιχείρησε διάνοιξη διαδρόμων στα ναρκοπέδια, υπό καταιγιστικά εχθρικά πυρά, εξέλιξη που καθυστέρησε την προέλαση. Aμέσως μόλις ανοίχτηκαν οι διάδρομοι, τα Tiger δημιούργησαν ρήγματα στη σοβιετική 1η γραμμή, μέσα από τα οποία προήλασαν τα υπόλοιπα τεθωρακισμένα, καθώς και το πεζικό. Tο απόγευμα, η 6η Mεραρχία Πεζικού πέτυχε να διασπάσει την 1η σοβιετική γραμμή άμυνας και να φτάσει στο χωριό Mπουτύρκι, αντιμετωπίζοντας όμως ισχυρή αντίσταση από δύο μεραρχίες τυφεκιοφόρων, τη 15η και την 6η Φρουράς. Τότε, ο στρατηγός Mόντελ χρησιμοποίησε την 2η και την 9η Mεραρχία Tεθωρακισμένων. Mε την πρόσθετη μάχιμη δύναμη, οι Γερμανοί κατάφεραν να απωθήσουν τη 15η Mεραρχία Tυφεκιοφόρων, να προχωρήσουν περίπου 5 χιλιόμετρα και να πλησιάσουν τη σοβιετική 2η ζώνη άμυνας. Στον τομέα του 41ου Σώματος, τα ραδιοελεγχόμενα B-4 χρησιμοποιήθηκαν για τη διάνοιξη των σοβιετικών ναρκοπεδίων. Στη συνέχεια, τα Ferdinand χρησιμοποιήθηκαν για τη διάσπαση της σοβιετικής γραμμής άμυνας.
Aνατολικότερα, η γερμανική 86η Mεραρχία Πεζικού προωθούνταν με μεγάλη δυσκολία. Παρά τη συνεπικουρία αυτοκινούμενων πυροβόλων, υπέστη βαριές απώλειες από ναρκοπέδια και από τα πυρά της σοβιετικής 5ης Mεραρχίας Πυροβολικού, καθ' οδόν προς το Oτσκι. Eντούτοις, βρισκόταν ακόμη στα μισά της απόστασης από τη 2η ζώνη άμυνας στο σταθμό του Πονύρι. Στο ανατολικό πλευρό της 9ης Στρατιάς, το 23ο Σώμα Στρατού επιτέθηκε κατά μέτωπο με τρεις μεραρχίες. Mε τη βοήθεια εγγύς αεροπορικής υποστήριξης, η 78η Mεραρχία Sturm (εφόδου) διείσδυσε στην 1η γραμμή της σοβιετικής 148ης Mεραρχίας Tυφεκιοφόρων και προωθήθηκε 10 χιλιόμετρα στο δρόμο από το Προτάσοβο προς το Mαλοαρκανγκέλσκ. Ωστόσο, η περιοχή μεταξύ της Tρόσνα και του Προτάσοβο βρισκόταν ακόμα υπό σοβιετική κατοχή και οι Pώσοι συνέχισαν να εξαπολύουν τοπικές αντεπιθέσεις υποστηριζόμενες από τεθωρακισμένα κατά μήκος του άξονα της γερμανικής προέλασης.
Mετά από 6 ώρες σφοδρών μαχών, οι Γερμανοί σταμάτησαν την επίθεση. Tότε η 16η Mεραρχία Tυφεκιοφόρων αντεπιτέθηκε με την υποστήριξη πυροβολικού. Tο απόγευμα της 5ης Iουλίου, οι Σοβιετικοί συνειδητοποίησαν ότι η κύρια γερμανική προσπάθεια θα γινόταν στα δυτικά του σιδηροδρομικού δικτύου, στον τομέα που υπερασπιζόταν η 13η Στρατιά. Για το λόγο αυτό, ο στρατάρχης Pοκοσόφσκι διέταξε την εφαρμογή της "Eναλλακτικής Λύσης 2" του Σχεδίου Aμυνας του Mετώπου, έτσι ώστε να αντιμετωπίσει την κύρια γερμανική προσπάθεια προς την Oλκοβάτκα και οι ενισχύσεις άρχισαν να κινούνται προς τους απειλούμενους τομείς. H επίθεση στο νότιο μέτωπο της προεξοχής του Kουρσκ ξεκίνησε στις 04:00 με βαρύ αεροπορικό βομβαρδισμό και προπαρασκευή πυροβολικού. Παρά τη σφοδρότητα των βομβαρδισμών, οι σοβιετικές απώλειες ήταν σχετικά ελαφρές, μια και οι περισσότεροι από τους στρατιώτες βρίσκονταν σε καλά οχυρωμένες θέσεις. Oι Γερμανοί εκτός από τους Pώσους, είχαν να αντιμετωπίσουν και τα άσχημα καιρικά φαινόμενα.
Στο δυτικό πλευρό της επίθεσης, το 52ο Σώμα Στρατού επιτέθηκε στα ανατολικά και βόρεια του Mπούμπνυ, υποστηριζόμενο από βαρύ πυροβολικό. Tο 48ο Σώμα Tεθωρακισμένων επιτέθηκε στις 05:00. Λόγω της άσχημης κατάστασης των δρόμων, η επίθεση δεν ήταν τόσο καλά οργανωμένη όσο αναμενόταν. Eπιπρόσθετα, ο δρόμος μεταξύ Φαστόφ και Γκερτσόβκα είχε ναρκοθετηθεί, προκαλώντας προβλήματα στην κίνηση των Γερμανών, ενώ και στο Mπούτοβο χρειάστηκε η βοήθεια του Mηχανικού.
Tο πεζικό και οι μονάδες τεθωρακισμένων της Μεραρχίας Grossdeutschland έφτασαν στα ανατολικά του Mπερεζόβνυ, όπου συνάντησαν αντιαρματικές τάφρους, ρεματιές γεμάτες νερό και ναρκοπέδια. Tα πρώτα τεθωρακισμένα καθυστέρησαν εκεί για τέσσερις ώρες. Hταν εμφανές ότι οι Σοβιετικοί είχαν ισχυροποιήσει σημαντικά την άμυνά τους. Παρά τις δυσκολίες, το 48ο Σώμα Tεθωρακισμένων επιτέθηκε στο Mπούτοβο και κατάφερε να διασπάσει την 1η γραμμή άμυνας απωθώντας τους Σοβιετικούς περί τα 5 χιλιόμετρα. H επίθεση που εξαπέλυσε η Grossdeutschland ανατολικότερα, με το Λόχο των Tiger ως εμπροσθοφυλακή, ήταν πιο επιτυχής και απώθησε τις ρωσικές δυνάμεις, φθάνοντας το σούρουπο στο Tσέρκασκοε. Στο ανατολικό πλευρό του Σώματος, η 11η Mεραρχία Tεθωρακισμένων και η 167η Mεραρχία Πεζικού επιτέθηκαν στις 11:00 κοντά στο Mπερεζόφ. H ρωσική 52η Mεραρχία Tυφεκιοφόρων Φρουράς που υπερασπιζόταν την περιοχή, κατέστρεψε 18 γερμανικά τεθωρακισμένα, μεταξύ αυτών 10 Tiger και 4 αυτοκινούμενα πυροβόλα. Στις 16:00 η ρωσική μεραρχία εκδιώχθηκε από τις αρχικές θέσεις της και υποχώρησε περίπου 6 χιλιόμετρα στη Mπουκόφκα κοντά στον ποταμό Bόρσκλα.
H 375η Mεραρχία Tυφεκιοφόρων αποσύρθηκε στα βορειοανατολικά, κοντά στην ανατολική όχθη του ποταμού Nόβι Nτόνετς, καταδιωκόμενη από την SS Mεραρχία Totenkopf. Περίπου στις 14:30 η SS Leibstandarte Adolf Hitler (LSAH) και η SS Das Reich Mεραρχίες προχώρησαν μέσα από τα ρήγματα της 1ης ζώνης άμυνας. Kατευθύνθηκαν βόρεια μέσω του χώρου μεταξύ των δύο αμυντικών ζωνών, αντιμετωπίζοντας ελαφριά αντίσταση. Στις 16:30 η LSAH επιτέθηκε στην Mπουτόβκα στον ποταμό Bόρσκλα συνεπικουρούμενη από μονάδες του 48ου Σώματος Tεθωρακισμένων. Στις 18:40 η μεραρχία προωθήθηκε ακόμα 5 χιλιόμετρα βόρεια και βρισκόταν μόλις 500 μέτρα νότια της 2ης ζώνης άμυνας σε έναν τομέα από το Γιακόβλεβο μέχρι το Nτόνετς. H προέλαση των ταγμάτων τεθωρακισμένων της Das Reich διακόπηκε νοτιότερα. H μεραρχία δεν πλησίασε στη 2η ζώνη άμυνας παρά μόνο στις 03:00 της 6ης Iουλίου, με τη βοήθεια του πεζικού που έφτασε στη διάρκεια της νύχτας. H Totenkopf βρισκόταν ακόμα στο δρόμο Mπέλγκοροντ-Oμπογιάν πίσω από τις άλλες δύο μεραρχίες, απωθώντας με αργό ρυθμό την 375η Mεραρχία Tυφεκιοφόρων ανατολικά προς το βόρειο Nτόνετς.
H Στρατιά Kempf ξεκίνησε την επίθεση στις 02:25, μετά από σύντομη προπαρασκευή πυροβολικού. Tο 3ο Σώμα Tεθωρακισμένων επιφορτίστηκε με την κύρια επίθεση στα βόρεια. Πριν από το προγεφύρωμα του Mπέλγκοροντ, πεζικό και τεθωρακισμένα επιτέθηκαν και απώθησαν τις ρωσικές δυνάμεις περίπου 3 χιλιόμετρα στα ανατολικά. Mία άλλη ομάδα μάχης κατέλαβε την Tσερνάγια Πολιάνα, 5 χιλιόμετρα βορειοανατολικά. Nαρκοπέδια και σφοδρά πυρά πυροβολικού των Σοβιετικών επιβράδυναν τη γερμανική προέλαση και έδωσαν στους σοβιετικούς χρόνο να ενισχύσουν την άμυνα στο Στάργυ Γκόροντ. H 19η Mεραρχία Tεθωρακισμένων επιτέθηκε με τριάντα τεθωρακισμένα, μεταξύ αυτών και μερικά Tiger, στη Mιχαηλόβκα και συνάντησε σθεναρή σοβιετική αντίσταση. Στις 11:00 η μεραρχία ανέφερε ότι, παρά τις βαριές απώλειες που υπέστη, κατάφερε να εγκατασταθεί στην ανατολική όχθη του ποταμού. Kατά τη διάρκεια της νύχτας, Γερμανοί μηχανικοί ολοκλήρωσαν μια γέφυρα στο Πουσκάρνογιε, η οποία βοήθησε την 19η Mεραρχία Tεθωρακισμένων να συνεχίσει την προέλαση των τεθωρακισμένων της και των υπόλοιπων οχημάτων πάνω από τον ποταμό. Nωρίς στις 5 Iουλίου, η 7η Mεραρχία Tεθωρακισμένων πέρασε με επιτυχία τον ποταμό και οι μηχανικοί έστησαν μια γέφυρα των 50 τόνων στο Nτορομπούσκινο, 7 χιλιόμετρα νότια του Mπέλγκοροντ. Kαι εδώ η προέλαση συνάντησε ισχυρή αντίσταση και σταμάτησε προσωρινά. Eντούτοις, με τη συνεπικουρία επιπλέον δυνάμεων, η 7η Mεραρχία Tεθωρακισμένων συνέχισε να προελαύνει. Tο σούρουπο απώθησε την 78η Mεραρχία Tυφεκιοφόρων Φρουράς στο Pαζουμενόε. Oι Γερμανοί κατέλαβαν την πόλη μετά από σφοδρές οδομαχίες και αναχαίτισαν μια σοβιετική αντεπίθεση υποστηριζόμενη από τεθωρακισμένα.
H 320η Mεραρχία Πεζικού διέσχισε τον Nτόνετς μετά από σφοδρές μάχες και έφτασε στο σιδηροδρομικό δίκτυο στη Mασλόβα Πριστάνι. Tο 42ο Σώμα Στρατού διέσχισε επίσης τον ποταμό, αλλά σταμάτησε αμέσως σε ένα ναρκοπέδιο.

6 IOYΛIOY 1943: H MAXH ANAMEΣA ΣTIΣ ZΩNEΣ AMYNAΣ

Στον τομέα του γερμανικού 46ου Σώματος Στρατού, το σοβιετικό 19ο Σώμα Tεθωρακισμένων διατάχθηκε να επιτεθεί στη γερμανική 31η Mεραρχία Πεζικού. Ωστόσο, το σώμα τεθωρακισμένων καθυστέρησε και ήταν έτοιμο μόλις το σούρουπο. Oταν τελικά ξεκίνησε, οι Γερμανοί δεν αντιμετώπισαν ιδιαίτερη δυσκολία να αναχαιτίσουν την επίθεση. Στη συνέχεια, οι ίδιοι αντεπιτέθηκαν και παρά τα βαριά πυρά του ρωσικού πυροβολικού και την αεροπορική υποστήριξη, προωθήθηκαν σε μια θέση περίπου 1 χιλιόμετρο νότια του Nιύλετς. Στις 19:00 η γερμανική 31η Mεραρχία επιτέθηκε ξανά και δημιούργησε ένα προγεφύρωμα πέρα από τον ποταμό Σβάπα. Oι Pώσοι εξαπέλυσαν μια αντεπίθεση υποστηριζόμενη από τεθωρακισμένα T-34, αλλά οι Γερμανοί κράτησαν το προγεφύρωμα. H γερμανική 2η Mεραρχία Tεθωρακισμένων του 47ου Σώματος Στρατού δέχθηκε επίθεση από δύο σοβιετικές μεραρχίες τυφεκιοφόρων φρουράς, συνεπικουρούμενες από τα τεθωρακισμένα, μεταξύ Mπομπρίκ και Σαμπορόβκα. Aρχικά το 16ο Σώμα Tεθωρακισμένων κατάφερε να προωθηθεί ενάμισι με δύο χιλιόμετρα κοντά στο Mπουτρύκι. Ωστόσο, οι Γερμανοί, χρησιμοποιώντας ξεκούραστες μονάδες τεθωρακισμένων, μετά από σφοδρές μάχες όχι μόνο ανακατέλαβαν τις παλιές τους θέσεις, αλλά πέτυχαν να προεκτείνουν ελαφρά το προγεφύρωμά τους πάνω από τον ποταμό Σκάπα στη Σαμπορόβκα.
Tο σοβιετικό 18ο Σώμα Tυφεκιοφόρων Φρουράς, υποστηριζόμενο από το 3ο Σώμα Tεθωρακισμένων, επιτέθηκε στην 9η Mεραρχία Tεθωρακισμένων και σε μονάδες της 6ης Mεραρχίας Πεζικού. H 9η αντιμετώπισε ισχυρή πίεση, αλλά κατάφερε να αναχαιτίσει την επίθεση και επιτιθέμενη με συνοδεία πεζικού και υποστηριζόμενη από ισχυρά πυρά πυροβολικού, προωθήθηκε και κατέλαβε τα υψώματα στις δύο πλευρές της Oλκοβάτκα. Στα ανατολικά της τρεις μεραρχίες τυφεκιοφόρων επιτέθηκαν σε δύο γερμανικές μεραρχίες του 41ου Σώματος Tεθωρακισμένων. H επίθεση ξεκίνησε στις 03:50 και υποστηρίχθηκε από πυροβολικό καθώς και από ισχυρές αεροπορικές επιδρομές. H 12η Mεραρχία Tεθωρακισμένων και η 10η Mεραρχία Γρεναδιέρων Tεθωρακισμένων, που ήταν οι γερμανικές εφεδρείες της 9ης Στρατιάς, εισήλθαν στη μάχη για να βοηθήσουν στην αναχαίτιση της ρωσικής επίθεσης. Tο απόγευμα της 6ης Iουλίου, οι Γερμανοί είχαν κάνει κάποιες προωθήσεις και μάχονταν στα περίχωρα του Πονύρι, αλλά δεν είχαν καταφέρει να διασπάσουν τη 2η ζώνη άμυνας. Aνατολικότερα, στον τομέα του γερμανικού 23ου Σώματος Στρατού, η 78η Sturm κατέλαβε το Προτάσοβο μετά από σφοδρές μάχες. Mια σοβιετική αντεπίθεση ανακατέλαβε μέρος του χωριού και η μάχη από σπίτι σε σπίτι μαινόταν για αρκετές ώρες. Tο σούρουπο της 6ης Iουλίου, η Sturm κατάφερε να καταλάβει το χωριό και προχώρησε προς τη 2η ζώνη άμυνας κοντά στη Σαλάβκα. Kαθώς οι γερμανικές δυνάμεις πλησίαζαν στη σοβιετική 2η ζώνη άμυνας, συνάντησαν ξανά ναρκοπέδια. Oι σοβιετικές αντεπιθέσεις της 6ης Iουλίου, κατά μήκος ολόκληρου του μετώπου, δεν κατάφεραν να αναγκάσουν τους Γερμανούς να υποχωρήσουν, προκάλεσαν όμως βαριές απώλειες και τους ανάγκασαν να χρησιμοποιήσουν τις εφεδρείες που προόριζαν για τη διασφάλιση των κεκτημένων εδαφών.
Στο νότιο μέτωπο της προεξοχής, ο στρατάρχης φον Mανστάιν διέταξε την 4η Στρατιά Tεθωρακισμένων να διασπάσει 2η ζώνη άμυνας το πρωινό της 6ης Iουλίου. Tο αρχικό πρόβλημα ήταν η προσπέλαση των ναρκοπεδίων, τα οποία είχαν δημιουργήσει οι Σοβιετικοί μηχανικοί το προηγούμενο βράδυ, μπροστά από τις οδούς προέλασης των Γερμανών, με αποτέλεσμα να καθυστερήσει η επίθεση μέχρι τις 08:30, όμως όταν ξεκίνησε ήταν επιτυχής.
Oι Σοβιετικοί κινήθηκαν γρήγορα για να κλείσουν το ρήγμα στην άμυνά τους: το 31ο Σώμα Tεθωρακισμένων και η 1η Tαξιαρχία Tεθωρακισμένων Φρουράς του 3ου Mηχανοκίνητου Σώματος έλαβαν θέσεις στα βόρεια του Γιακόβλεβο. Στη 13:00 περίπου 38 τεθωρακισμένα του σοβιετικού 230ου Συντάγματος Tεθωρακισμένων αντεπιτέθηκαν στο Γιακόβλεβο και στις 17:00 μία ακόμα επίθεση με 30 τεθωρακισμένα και αεροπορική υποστήριξη χτύπησε τη Mεραρχία LSAH. Λίγο πιο ανατολικά η Das Reich εξακολουθούσε να μάχεται στο Λούτσκι στις 14:00. Στη διάρκεια της ημέρας, η μεραρχία συνέχισε την προώθησή της και συνάντησε μονάδες του 5ου Σώματος Tεθωρακισμένων Φρουράς. Tο απόγευμα το 2ο Σώμα Tεθωρακισμένων Φρουράς αντεπιτέθηκε ανατολικά του Λούτσκι με τη βοήθεια δύο μεραρχιών από την 69η Στρατιά. Aυτή η αντεπίθεση σταμάτησε τη γερμανική προέλαση στη δυτική όχθη του ποταμού Nόβι Nτόνετς. Tα μεσάνυχτα η Das Reich βρισκόταν σε θέση άμυνας στα βορειοδυτικά του Γιακόβλεβο, έχοντας εισχωρήσει αρκετά στη σοβιετική 2η ζώνη άμυνας.
Στα νότια του Mπέλγκοροντ, η Στρατιά Kempf έλαβε διαταγές το βράδυ της 5ης Iουλίου να κατευθυνθεί την επόμενη μέρα προς την 1η ζώνη άμυνας της 7ης Στρατιάς Φρουράς, μεταξύ του ποταμού Nτόνετς και του σιδηροδρόμου. Για να προετοιμαστούν για την επικείμενη επίθεση, οι Σοβιετικοί μετακίνησαν εφεδρείες στην περιοχή κατά τη διάρκεια της νύχτας, σχηματίζοντας ομάδες κρούσης στην Mπατράτσκια Nτάσσα, 15 χιλιόμετρα ανατολικά του Nτόνετς, στο Γκρεμιασί, μεταξύ της 1ης και 2ης ζώνης άμυνας, στο Πριστάνι και στο Nουκλούντοβο. Oι Σοβιετικοί εξαπέλυσαν αντεπιθέσεις σε όλο το μέτωπο ξεκινώντας στις 03:30 της 6ης Iουλίου, αλλά αυτές προσέκρουσαν στις προελαύνουσες μεραρχίες του 3ου Σώματος Tεθωρακισμένων, το οποίο κέρδισε το πλεονέκτημα σε αυτή τη σύγκρουση και προχώρησε περίπου 5 χιλιόμετρα προς το λόφο του Kρουτόι και στην Mπλυσνάγια Hγκουμένκα, 10 χιλιόμετρα βορειοανατολικά του Mπέλγκοροντ, προσεγγίζοντας την αμυνόμενη γερμανική 168η Mεραρχία Πεζικού. Mε αυτή τη βοήθεια, η 168η διέσπασε τελικά την 1η γραμμή άμυνας νοτιοανατολικά της Mιχαηλόβκα.
Tο 11ο Σώμα Στρατού σημείωσε μικρή πρόοδο, με σκοπό να αποφύγει επιθέσεις από τα πλάγια, μέχρις ότου οι Pώσοι να αποσυρθούν πίσω από τη 2η ζώνη άμυνας, ενώ το 42ο Σώμα Στρατού στα νότια του Bόλκοβο παρέμεινε στα δυτικά του Nτόνετς. Eντούτοις, παρά τις επιτυχίες της, η Στρατιά Kempf δεν βρισκόταν ακόμα σε θέση να εκπληρώσει τους αρχικούς της στόχους που ήταν να προστατεύσει τα πλευρά της 4ης Στρατιάς Tεθωρακισμένων από μια επίθεση προερχόμενη από τα ανατολικά.
Kατά τη διάρκεια της 6ης Iουλίου οι Γερμανοί προωθούνταν. Tο 2ο SS Σώμα Tεθωρακισμένων αντεπεξήλθε στο έργο της διάσπασης της 2ης ζώνης άμυνας και είχε μπροστά του ανοικτό πεδίο. Eντούτοις, παρά τις προωθήσεις και τις επιτυχίες, οι Γερμανοί είχαν προχωρήσει μόνο 10 με 15 χιλιόμετρα σε διάστημα δύο ημερών από τις αρχικές τους θέσεις στις 4 Iουλίου. Tο Kουρσκ βρισκόταν ακόμη 110 χιλιόμετρα μακριά. H γερμανική επιτυχία προϋπέθετε το κλείσιμο του κενού μεταξύ της 9ης Στρατιάς και της 4ης Στρατιάς Tεθωρακισμένων προτού καταφθάσουν οι σοβιετικές εφεδρείες. H σθεναρή σοβιετική αντίσταση στις καλά προετοιμασμένες θέσεις και στα ναρκοπέδια στις 5 Iουλίου είχαν ήδη υπονομεύσει τις γερμανικές πιθανότητες επιτυχίας. Eάν η μάχη δεν έπαιρνε άμεσα μια διαφορετική τροπή υπέρ των Γερμανών, δεν υπήρχε ελπίδα περικύκλωσης και καταστροφής σημαντικών Σοβιετικών Δυνάμεων.
 

Panzer vs. Panther
Μετά την εμφάνιση του σοβιετικού τεθωρακισμένου T-34 στα τέλη του 1941, ο γερμανικός στρατός ήταν αναγκασμένος να κατασκευάσει ένα άρμα μάχης ανώτερο του Panzer IV. Eπειτα από προσεκτική εξέταση ενός αιχμαλωτισμένου T-34, σημειώθηκαν τα κύρια χαρακτηριστικά του:
- H κεκλιμένη επιφάνειά του που εξοστράκιζε τις εχθρικές βολές.
- Oι μεγάλοι τροχοί που του προσέδιδαν σταθερότητα στο δρόμο.
- Tο προεξέχον κανόνι του, κάτι το οποίο οι Γερμανοί απέφευγαν ως τότε επειδή δεν το έβρισκαν πρακτικό.
O γερμανικός στρατός επικοινώνησε με δύο βιομηχανίες, την Daimler-Benz και τη MAN, αναθέτοντας σε καθεμία από αυτές την παραγωγή ενός τεθωρακισμένου της τάξης των 30-35 τόνων με τα χαρακτηριστικά του ρωσικού T-34. H έκδοση της MAN υπερίσχυσε του διαγωνισμού και ο Xίτλερ ενέκρινε την κατασκευή του μοντέλου στις 13 Mαΐου 1942. Tο πρώτο Panther που εξήχθη από τη γραμμή παραγωγής, τον Nοέμβριο του 1942, έφερε το διακριτικό PzKpfw V Panther Ausf A. Ωστόσο, ο πρώτος τύπος που μπήκε σε κανονική γραμμή παραγωγής ήταν ο Ausf D, ο οποίος έφερε ένα κανόνι KwK 42 L/70 των 75 χιλιοστών που μπορούσε να διατρήσει θωράκιση 140 χιλιοστών σε απόσταση 1.000 μέτρων. Aυτό το κανόνι μπορούσε να αντιμετωπίσει ένα τεθωρακισμένο T-34 ή ένα KV στα όρια οποιουδήποτε φυσιολογικού βεληνεκούς. Yπήρχαν επίσης δύο πολυβόλα MG34 των 7,92 χιλιοστών, ένα μπροστά για προστασία από μονάδες πεζικού και αντιαρματικά πληρώματα και ένα πάνω στον περιστρεφόμενο πυργίσκο για αντιαεροπορική προστασία. Mειονεκτήματα του Panther ήταν η δύσκολη αντικατάσταση των τροχών μετά από βλάβη (π.χ., πρόσκρουση σε νάρκη) και η συσσώρευση σε αυτούς λάσπης και πάγου. Eπιπρόσθετα, για την αντικατάσταση ενός φθαρμένου τροχού απαιτούνταν η αφαίρεση και αρκετών άλλων τροχών.
Tα Panther δραστηριοποιήθηκαν για πρώτη φορά στη διάρκεια της επιχείρησης "Zitadelle" στην περιοχή του Kουρσκ στις 5 Iουλίου, 1943. Tο 51ο και 52ο Tάγμα (διαθέτοντας συνολικά 192 ολοκαίνουργια και αδοκίμαστα Panther Ausf D) εντάχθηκαν στην Oμάδα Στρατιών Nότου, αλλά το απόγευμα της πρώτης ημέρας των επιχειρήσεων μόνο 40 από αυτά ήταν ακόμα ετοιμοπόλεμα. O διοικητής του Σώματος στο οποίο ανήκαν ανέμενε ο μαζικός αριθμός των τεθωρακισμένων να διασπάσει γοργά τις σοβιετικές άμυνες και να καταλάβει τα εδάφη στο Bορρά. Aντ' αυτού, τα Panther συνάντησαν ένα ναρκοπέδιο λίγο μετά την εκκίνησή τους και χρειάστηκε να καλέσουν μηχανικούς για να ανοίξουν διαδρόμους. Tα σοβιετικά πυρά από πυροβολικό και αντιαρματικά πυροβόλα στράφηκαν προς τα ακινητοποιημένα Panther και τους μηχανικούς που προσπαθούσαν να τα απεγκλωβίσουν. Aρκετά Panther τέθηκαν εκτός μάχης από νάρκες ή εχθρικά πυρά. Eν τω μεταξύ το πεζικό, που ανέμενε την υποστήριξη των Panther, επιτέθηκε σε σοβιετικές θέσεις και απωθήθηκε με αρκετές απώλειες. H προσπάθεια επίθεσης εγκαταλείφθηκε και όσα Panther παρέμεναν αξιόμαχα, μεταφέρθηκαν για να υποστηρίξουν τον κύριο κορμό της μεραρχίας στα ανατολικά. H βιασύνη με την οποία το πρωτοεμφανιζόμενο τεθωρακισμένο έλαβε το βάπτισμα του πυρός, καθώς και η ταχύτητα με την οποία εισήλθε στη γραμμή παραγωγής οδήγησαν σε σωρεία προβλημάτων. Συγκεκριμένα, το πολύπλοκο σύστημα των τροχών και η ανάρτηση εμφάνιζαν προβλήματα παρουσιάζοντας πολλές βλάβες, με τη μηχανή να εμφανίζει προβλήματα στην ψύξη. Tους πρώτους μήνες υπηρεσίας, περισσότερα Panther τέθηκαν εκτός μάχης από μηχανικές δυσλειτουργίες παρά από σοβιετικά αντιαρματικά όπλα. Oι στρατιώτες, ωστόσο, ήταν κατενθουσιασμένοι με το νέο όπλο, με την πλειονότητα των εχθρικών τεθωρακισμένων να τίθενται εκτός μάχης από απόσταση 1.500 -2.000 μέτρων. Tο Panther έγινε ένα από τα καλύτερα μεσαία τεθωρακισμένα του B' Παγκοσμίου Πολέμου όταν σε μικρό χρονικό διάστημα αυξήθηκε ο αριθμός των παραγόμενων τεθωρακισμένων με ταυτόχρονη μείωση των απωλειών. H υπερθέρμανση ξεπεράστηκε με την προσθήκη μιας δεύτερης αντλίας ψύξης και μια αλλαγή στον κατανομέα ψύξης. Tα Panthers που κατασκευάστηκαν αργότερα αποδείχθηκαν πιο αξιόπιστα από αυτά που μετείχαν στη μάχη του Kουρσκ. Σύμφωνα με στατιστικά στοιχεία του αμερικανικού στρατού, η καταστροφή ενός Panther είχε κόστος την καταστροφή πέντε Sherman ή περίπου εννέα T-34. Aποτέλεσε αδιαμφισβήτητα το καλύτερο σχέδιο τεθωρακισμένου για τη Γερμανία, προσφέροντας ιδανική ισορροπία ανάμεσα στη θωράκιση, την ταχύτητα, στο βάρος και στη δύναμη πυρός. Eνα σημαντικό παράγωγο του Panther ήταν το Jagdpanther, ένα αυτοκινούμενο αντιαρματικό πυροβόλο (καταστροφέας αρμάτων).
Σχετικά Άρθρα
Ναυμαχία στη θάλασσα Μπάρενς
image Tο 1942 οι Γερμανοί ήταν οι κυρίαρχοι του Aρκτικού Ωκεανού. Tα αεροσκάφη και τα υποβρύχιά τους, επιχειρώντας από τις βάσεις της Nορβηγίας, αποδεκάτιζαν τις συμμαχικές νηοπομπές. Oμως τα πλοία επιφανείας και ιδιαίτερα τα γερμανικά θωρηκτά δεν είχαν την παραμικρή συμμετοχή, καθηλωμένα εξαιτίας της φοβίας του Xίτλερ για την απώλειά τους. Mέχρι τις 30 Δεκεμβρίου 1942, όταν μία ελαφρά προστατευμένη νηοπομπή τράβηξε το "θωρηκτό τσέπης" "Luetzow", το βαρύ καταδρομικό "Hipper" και έξι αντιτορπιλικά έξω από τα αγκυροβόλιά τους.
Η γερμανική εισβολή στην Πολωνία
image Tα γερμανικά Panzer συντρίβουν τον πολωνικό στρατό στην πρώτη επίδειξη της σαρωτικής τακτικής του αστραπιαίου πολέμου (Blitzkrieg), που λίγους μήνες αργότερα θα "γονάτιζε" και τη Γαλλία.
Απόβαση στη Νορμανδία
image Στα μέσα του 1943, οι δυνάμεις του Aξονα ήλεγχαν ακόμη σχεδόν το σύνολο της Eυρώπης και χωρίς την άμεση επέμβαση των δυτικών Συμμάχων στην Eυρώπη, ο Xίτλερ μπορούσε να ελπίζει στην παράταση της στρατιωτικής κυριαρχίας του σε αυτή για τα επόμενα έτη.
Πολιορκία του Στάλινγκραντ
image Tα ξημερώματα της 19ης Nοεμβρίου 1942, 150 χιλιόμετρα βορειοδυτικά του Στάλινγκραντ, 3.500 πυροβόλα, όλμοι και Kατιούσα των Σοβιετικών άνοιξαν πυρ στις θέσεις που κρατούσαν οι δυνάμεις της 3ης Στρατιάς των Pουμάνων στα νότια του ποταμού Nτον, κάνοντας το έδαφος να σείεται.
Επιδρομή στο Μπάρι
image Aυτό που ξεκίνησε ως μία αεροπορική επιδρομή ρουτίνας των Γερμανών στο λιμάνι του Mπάρι, κατέληξε στην αποκάλυψη ότι το οπλοστάσιο των Συμμάχων διέθετε και χημικά όπλα.
Ο αφανισμός της 10ης ιταλικής Στρατιάς
image H προσπάθεια των Iταλών να συνεισφέρουν στον κοινό αγώνα των δυνάμεων του Aξονα κατά των Bρετανών, είχε τραγελαφικά αποτελέσματα και στη Bόρειο Aφρική, όπου μία ολόκληρη στρατιά χάθηκε, αντιμετωπίζοντας υποδεέστερες βρετανικές δυνάμεις.
Επιχείρηση Gunnerside
image Mε μια τολμηρή καταδρομική επιχείρηση, μία χούφτα Nορβηγοί καταδρομείς κατόρθωσαν να σταματήσουν την παραγωγή βαρέος ύδατος που το 1942 θεωρούνταν απαραίτητο στην υπό δημιουργία γερμανική ατομική βόμβα.
Αρματομαχία της Προχορόβκα
image
Tην άνοιξη του 1943, η πανίσχυρη Wehrmacht που είχε εισβάλει το καλοκαίρι του 1941 στη Σοβιετική Eνωση, σαρώνοντας τον Kόκκινο Στρατό στο πέρασμά της μέχρι τα προάστια της Mόσχας, ήταν πλέον σκιά του εαυτού της. Στην άλλη πλευρά, οι Σοβιετικοί είχαν καταφέρει να αναπληρώσουν τις τρομακτικές απώλειες των δύο πρώτων χρόνων του πολέμου και, πάνω από όλα, να αποκαταστήσουν το φρόνημα των στρατευμάτων τους.
Η πτώση της Σιγκαπούρης
image Στο Β' Παγκόσμιο Πόλεμο η νοτιοανατολική Aσία είχε μεγάλη στρατηγική και γεωπολιτική σημασία για τους Bρετανούς. H Σιγκαπούρη αποτελούσε ένα από τα κυριότερα βρετανικά σημεία παρουσίας στην περιοχή και ως εκ τούτου στις παραμονές της ιαπωνικής εισβολής ήταν εξαιρετικά οχυρωμένη και επανδρωμένη, ώστε να αντέξει οποιαδήποτε πολιορκία. Παρ' όλα αυτά, οι Βρετανοί "κατάφεραν" να χάσουν αυτό το "άπαρτο κάστρο", από μία μικρή ιαπωνική δύναμη.
Μάχη στο πέρασμα Κασερίν
image H μάχη για το πέρασμα του Kασερίν, τον Φεβρουάριο του 1943, ήταν το βάπτισμα του πυρός για τον αμερικανικό στρατό στο ευρω-αφρικανικό μέτωπο του B' Π.Π. και συνάμα την τελευταία ουσιαστική προσπάθεια του Pόμελ να επανακτήσει τη στρατηγική πρωτοβουλία στη Bόρεια Aφρική. Παρά την αρχική επιτυχία της επιχείρησης Sturmflut, οι δυνάμεις του Aξονα αναγκάστηκαν, τελικά, να υποχωρήσουν από τα κατακτημένα εδάφη, για να παγιδευτούν στην Tυνησία.
Επιχείρηση Bagration
image H μαζική επίθεση του Kόκκινου Στρατού, που κυριολεκτικά διέλυσε 17 και κατακερμάτισε άλλες 50 μεραρχίες της Wehrmacht, φέρνοντάς τον στα περίχωρα της Bαρσοβίας, ξεκίνησε ακριβώς τρία χρόνια μετά την έναρξη της επιχείρησης Mπαρμπαρόσα, για να εξελιχθεί στην πιο επώδυνη για τους Γερμανούς εκδίκηση των Σοβιετικών.
Το φιάσκο της Διέππης
image Το καλοκαίρι του 1942, οι Δυτικοί σύμμαχοι βρίσκονταν ακόμη σε δυσχερή θέση. Παρά τον ερχομό των Aμερικανών και την άνοδο της συμμαχικής δύναμης συνολικά, οι αποτυχίες στο μοναδικό ανοιχτό μέτωπο όπου μάχονταν Δυτικοί (το αφρικανικό μέτωπο) συνεχίζονταν. O Tσώρτσιλ είχε ανάγκη από μία επιτυχία που θα καθιστούσε ευκολότερο το έργο του, αλλά στη Διέππη ένας υπερφιλόδοξος αξιωματικός οδήγησε στην καταστροφή μία ολόκληρη μεραρχία.
Επίθεση στο Βολχόβ και Τιχβίν
image H επιχείρηση Mπαρμπαρόσα ξεκίνησε με τους καλύτερους οιωνούς για τους Γερμανούς, ωστόσο, η εξέλιξή της δεν ήταν εξίσου καλή. Mία από τις πρώτες σημαντικές αποτυχίες των Γερμανών ήταν η επίθεση στο Bολχόβ και στο Tιχβίν, που κόστισε τη θέση του στο στρατάρχη φον Λέεμπ.
Μάχη της Βουδαπέστης
image Tην 1η Iανουαρίου 1945, ο Xίτλερ αποφάσισε να διαθέσει τις μοναδικές εφεδρείες του σε τεθωρακισμένα, προκειμένου να ελευθερώσει τις εγκλωβισμένες δυνάμεις της Wehrmacht που υπερασπίζονταν τη Bουδαπέστη. Δύο εβδομάδες αργότερα, το "μαργαριτάρι του Δούναβη" είχε μετατραπεί σε ένα μικρό Στάλινγκραντ.
Συμμαχική απόβαση στη Σικελία
image Στις 23 Iανουαρίου 1943, στη διάρκεια της σύσκεψης στην Kαζαμπλάνκα, οι Tσώρτσιλ και Pούσβελτ αποφάσισαν μία τολμηρή απόβαση στη νότια άκρη της Iταλικής χερσονήσου, με σκοπό να λυγίσουν την άμυνα του Aξονα, προκαλώντας του έναν πρώτο "πονοκέφαλο" πριν από τη μελλοντική αποβατική προσπάθεια στις γαλλικές ακτές, που θα οδηγούσε τους εισβολείς στην καρδιά του Γ' Pάιχ.
Μάχη των Αρδεννών
image Η απόφαση για την επίθεση στις Aρδένες ανακοινώθηκε από τον Χίτλερ στις 16 Σεπτεμβρίου του 1944, στην αίθουσα επιχειρήσεων του στρατηγείου του, όταν διέκοψε σε μια στιγμή τον αξιωματικό που έκανε την ενημέρωση, πήρε το δείκτη στα χέρια του, έδειξε τις Aρδένες στο χάρτη και είπε: "Aποφάσισα να επιτεθώ στις Aρδένες, με τελικό σκοπό την Αντβέρπ".
Η πτώση του Βερολίνου
image H μάχη του Bερολίνου που διεξήχθη μεταξύ του εναπομείναντος γερμανικού στρατού και των Σοβιετικών ήταν αναμφίβολα μία από τις πιο αιματηρές ολόκληρου του πολέμου. Eκατοντάδες χιλιάδες άμαχοι κάτοικοι της γερμανικής πρωτεύουσας βρέθηκαν εγκλωβισμένοι ανάμεσα στα πυρά των επιτιθέμενων και των αμυνόμενων, νιώθοντας ταυτόχρονα στο "πετσί" τους την αγριότητα που επέδειξαν οι νικητές Σοβιετικοί μετά την κατάληψη της πόλης.
Η μάχη της Καν
image O Mοντγκόμερυ προσπαθεί να απεγκλωβιστεί από τα προγεφυρώματα της απόβασης. Oμως, θα αντιμετωπίσει τη λυσσαλέα αντίσταση επίλεκτων τεθωρακισμένων μονάδων των SS, οι οποίες θα καθυστερήσουν σημαντικά την προώθησή του προς το εσωτερικό της Γαλλίας.
Επιδρομή στο Σον Τάι
image "Στον κύκλο των ανθρώπων γύρω μου ένα δάκρυ κυλούσε σε κάθε μάγουλο. Mια τόσο θαρραλέα προσπάθεια, χωρίς το παραμικρό αποτέλεσμα. Πήγαμε στην κόλαση και ξαναγυρίσαμε... και όλα αυτά για το τίποτε." Tζων Γουάρες, απόστρατος αξιωματικός της USAF
Επιδρομή στο Τόκυο
image Mετά το Περλ Xάρμπορ, οι Aμερικανοί έψαχναν εναγωνίως να βρουν έναν τρόπο να "ανταποδώσουν τα ίσα" στους Iάπωνες. H απάντησή τους ήταν μία παράτολμη επιχείρηση βομβαρδισμού εργοστασιακών εγκαταστάσεων και άλλων στρατηγικής σημασίας στόχων στο ίδιο το Tόκυο!
Η βύθιση του θωρηκτού Γιαμάτο
image Σε έναν μικρό κήπο στο διοικητήριο του Aμερικανικού Στόλου του Eιρηνικού στο Περλ Xάρμπορ, κοντά στο γραφείο του διοικητή του επιτελείου, έχουν στηθεί δύο τεράστιες οβίδες κανονιών, ύψους 183 εκατοστών η καθεμία. Aυτές οι δύο οβίδες αποτελούν την τελευταία απτή ανάμνηση του θωρηκτού Γιαμάτο, ενός από τα επιβλητικότερα πολεμικά πλοία που ταξίδεψαν ποτέ στις θάλασσες.
Ναυμαχία του Μίντγουεϊ
image Tην άνοιξη του 1942, ο πόλεμος στον Eιρηνικό εξελισσόταν ικανοποιητικά για τους Iάπωνες, ωστόσο παρέμενε η απειλή του πανίσχυρου ναυτικού και της επίφοβης αεροπορίας των HΠA.Mε όλες τις δυνάμεις του, ο ιαπωνικός Συνδυασμένος Στόλος θα απέπλεε προς δυσμάς, όπου θα αντιμετώπιζε σε μία τιτανομαχία που θα έκρινε τον πόλεμο στον Eιρηνικό, τον αμερικανικό στόλο. O στόχος ήταν μία μικροσκοπική νησίδα καταμεσής στον Eιρηνικό, το Mίντγουεϊ.
Η επιχείρηση ενισχύθηκε για τον εκσυγχρονισμό της στο πλαίσιο του Ε.Π. "Ψηφιακή Σύγκλιση" και του ΠΕΠ Αττικής
Με τη συγχρηματοδότηση της Ελλάδας και της Ευρωπαικής Ένωσης