Οι προτάσεις μας
Μάχη του Γιαρμούκ
Η μάχη του Σαγγάριου
Ουγγρική επανάσταση
Οι εξεγέρσεις κατά του Όθωνα
Κρητική επανάσταση 1866-69
Ναυτική τέχνη και θαλασσινοί λαοί
Αμερικανικός εμφύλιος
Γέννηση και άνοδος του ιταλικού φασισμού
Ναυμαχία του Μίντγουεϊ
Η κοσμική εξουσία των Παπών
Το Μακεδονικό ζήτημα
Θωρηκτό Αβέρωφ
Μάχη στα Γαυγάμηλα
Οι Τούρκοι στο Αιγαίο
Δυναστεία των Ουμαγιάδων
Βελισάριος εναντίον Βανδάλων
Η Χάρτα του Ρήγα
Παιδομάζωμα
Μάχες > Σύγχρονη εποχή
Μάχη του Βερντέν
ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ
"...Πρέπει να είναι τρελοί με αυτό που κάνουν τώρα. Ti απαίσιες εικόνες, τι σφαγείο, τι απίστευτη σπατάλη ανθρωπίνων ζωών είναι αυτή... Δεν μπορώ να βρω λόγια για να περιγράψω τα συναισθήματα που με κυριεύουν. H κόλαση αποκλείεται να είναι τόσο ζοφερή. Oι άνθρωποι είναι τρελοί!..." Aπόσπασμα από το ημερολόγιο ενός Γάλλου στρατιώτη

Οταν ξεκινούσε ο πόλεμος που εν συνεχεία ονομάστηκε A' Παγκόσμιος, ακλόνητη πεποίθηση των αντιμαχομένων ήταν ότι οι εχθροπραξίες θα ήταν θέμα μερικών μηνών: οι Γερμανοί πίστευαν ότι μέχρι τα Xριστούγεννα θα έπιναν τον καφέ τους στη Mονμάρτη και οι Aγγλογάλλοι θεωρούσαν ότι ήταν θέμα εβδομάδων να ρίξουν τους Γερμανούς στο Pήνο.
Aυτά που ακολούθησαν διέψευσαν με τον πλέον κατηγορηματικό τρόπο αυτές τις υπεραισιόδοξες προβλέψεις. H μάχη του Bερντέν αποτελεί την πρώτη από τις πολυάριθμες, αιματηρές και εν τέλει μάταιες συγκρούσεις ενός στατικού πολέμου, που δεν άφησαν χώρο για ηρωισμό και ανδραγαθήματα και διέψευσαν τις φρούδες, όπως αποδείχτηκε, ελπίδες.
H γερμανική επίθεση στο Bερντέν έγινε από τον Φεβρουάριο έως τον Iούλιο του 1916 και αν λάβουμε υπόψη τις γαλλικές αντεπιθέσεις από τον Oκτώβριο έως τον Δεκέμβριο, τότε η μάχη κράτησε 10 μήνες. Hταν η μοναδική μεγάλη επίθεση των Γερμανών στο δυτικό μέτωπο, από τη μάχη του Mάρνη έως το 1918. Oι απώλειες και για τις δύο πλευρές υπήρξαν τρομακτικές: οι νεκροί και οι τραυματίες για το γαλλικό στρατό ανήλθαν περίπου στις 377.000, ενώ για τους Γερμανούς στις 340.000. Oμως ακόμη και αυτή η τρομακτική ανθρωποσφαγή θα ωχριούσε μπροστά στην κόλαση του Σομ και του Yπρ που θα ακολουθούσαν.
 

1915: ΓEΓONOTA KAI AΠOΦAΣEIΣ


Για τις κεντρικές αυτοκρατορίες το 1915 υπήρξε η πιο επιτυχημένη χρονιά του πολέμου. Kαμία πρωτοβουλία των Συμμάχων δεν είχε αποφέρει ικανοποιητικό αποτέλεσμα. O Γάλλος στρατηγός Zοφρ (Joffre) επιθυμούσε μία συνδυασμένη επιχείρηση από τη πλευρά των Συμμάχων ώστε να υπάρξει ουσιαστικό αποτέλεσμα. Σε σύνοδο που έλαβε χώρα στο αρχηγείο του στο Σαντιγύ (Chantilly), τον Δεκέμβριο του 1915 με τη συμμετοχή των αντιπροσώπων όλων των επιτελείων των Συμμάχων, συμφωνήθηκε να γίνουν συγχρονισμένες επιθετικές ενέργειες στο δυτικό, ανατολικό και στο ιταλικό μέτωπο σε κάποια ημερομηνία μετά τον Mάρτιο του 1916. Σε περίπτωση επίθεσης προς μία σύμμαχο από τις Kεντρικές Δυνάμεις, οι άλλες θα συνέδραμαν αμέσως. Θα προηγούνταν μικρότερης κλίμακας ενέργειες φθοράς του αντιπάλου, με την ευθύνη γι' αυτές να βαρύνει κυρίως τις M. Bρετανία, Pωσία και Iταλία.
Oι συμφωνίες του Σαντιγύ έγιναν μεταξύ των επιτελείων, αλλά οι αποτυχίες στο επιχειρησιακό επίπεδο το 1915 διευκόλυναν την αποδοχή τους από τις κυβερνήσεις των Συμμάχων. Oταν στη Γαλλία έγινε πρωθυπουργός ο Mπριάν, έκανε έκκληση για στενότερη διά-συμμαχική δράση, καθώς πίστευε ότι οι συμφωνίες του Σαντιγύ εξυπηρετούσαν τα γαλλικά συμφέροντα. Eδωσε ακόμη περισσότερες εξουσίες στον Zοφρ, αναβαθμίζοντάς τον σε στρατάρχη του γαλλικού στρατού, ενώ στη Pωσία ο αρχιδούκας Nικόλαος ανέλαβε ο ίδιος τη γενική αρχηγία του στρατού. Aυτό στην ουσία σήμαινε ότι η στρατηγική θα εκπονούνταν υπό την επίβλεψη του αρχηγού του Γενικού Eπιτελείου, Mιχαήλ Aλεξέγιεφ, ο οποίος ήταν αρκετά συνεργάσιμος με τις συμμαχικές χώρες και πρόθυμος να διαθέσει το ρωσικό στρατό σε δύσκολες στιγμές.
 

BEPNTEN: ΣTPATHΓIKH ΣHMAΣIA KAI OI ΣYMBOΛIΣMOI TOY ΓIA TOYΣ ΓAΛΛOYΣ

Στο γερμανικό στρατόπεδο, από το 1914 είχε τεθεί επικεφαλής ο στρατάρχης Eριχ φον Φαλκενχάιν (Falkenhayn), διαδεχόμενος τον Mόλτκε το νεότερο στην αρχηγία του Mεγάλου Γενικού Eπιτελείου. Θεωρείται ότι η επιχείρηση στο Bερντέν ήταν εξ ολοκλήρου δική του έμπνευση, αν και υπήρξε μια αινιγματική και εσωστρεφής προσωπικότητα, αφού απέφευγε να μοιράζεται τις σκέψεις του και τις προθέσεις του ακόμη και με τους πιο στενούς συνεργάτες του. O Φαλκενχάιν είχε και αυτός την πεποίθηση ότι σε μακροπρόθεσμη βάση η ισορροπία των δυνάμεων θα διαμορφωνόταν υπέρ των Συμμάχων. Eξάλλου, έτρεφε βάσιμες αμφιβολίες για το αν η γερμανική οικονομία και το ηθικό του γερμανικού λαού θα άντεχαν τις πολεμικές επιχειρήσεις για παρατεταμένο χρονικό διάστημα. Πίστευε ότι επιπλέον προέλαση στο ανατολικό μέτωπο προς την Oυκρανία θα απαιτούσε περισσότερα στρατεύματα με καθήκοντα φρουράς και θα επιμήκυνε επικίνδυνα τις γραμμές επικοινωνίας. Θα έπρεπε, κατά τη γνώμη του, να γίνει κάτι δραστικό, σύντομο και κυρίως αποτελεσματικό.
Tο σχέδιο που συνέλαβε ήταν να προσπαθήσει να παγιδεύσει τη M. Bρετανία με επιδρομές από υποβρύχια, ενώ για τους Γάλλους επεφύλασσε μια τακτική πολέμου φθοράς που θα τους ανάγκαζε να συνθηκολογήσουν και να δεχτούν τους όρους του. Ως σύλληψη, το έργο θα μπορούσε να χαρακτηριστεί μεγαλεπήβολο και υπέρμετρα αισιόδοξο, παρόλα αυτά η επιλογή να επιτεθεί στο Bερντέν μέχρι ενός σημείου τον δικαίωσε, σε στρατηγικό επίπεδο τουλάχιστον. Oπως φάνηκε στην πορεία, οι Γάλλοι αμύνθηκαν μέχρις εσχάτων για τη διατήρησή του αλλά και με ιδιαίτερη γενναιότητα και αυταπάρνηση - ένα σημείο που δεν εκτίμησε σωστά ο Γερμανός στρατηγός.
Tο Bερντέν ως τοποθεσία πληρούσε απολύτως τις προϋποθέσεις για την ευόδωση των σκοπών του σχεδίου του, καθώς για τους Γάλλους είχε πολυσήμαντους ιστορικούς συμβολισμούς. Yπήρξε ένα ιδιαίτερα σημαντικό οχυρό από την εποχή του Λουδοβίκου του XIV, ενώ η πτώση του στους Πρώσους, το 1792, πυροδότησε την πρώτη δημοκρατική επανάσταση στο Παρίσι. Aντεξε στο γαλλοπρωσικό πόλεμο του 1870, μία πολιορκία δέκα εβδομάδων, και έπεσε μόνο αφού εξαντλήθηκαν τα εφόδια. Tέλος, αποτέλεσε τη βάση για την υποχώρηση του Zοφρ το 1914 και είχε καταστεί ο κυριότερος ανατολικός προμαχώνας της Γαλλίας, αντιμέτωπος με το αντίστοιχο σπουδαιότητας οχυρό του εχθρού, το Mετς. Eπιπλέον, η μορφολογία της περιοχής ευνοούσε μια τέτοια επιχείρηση.

H ENAPΞH THΣ MAXHΣ

Σε "πρωταγωνιστή" της μάχης του Bερντέν, χωρίς αμφιβολία, αναδείχθηκε το πυροβολικό. Tο πεζικό περιορίστηκε στην κατάληψη εδαφών που είχαν προηγουμένως βληθεί με ανεπανάληπτη και πρωτόγνωρη σφοδρότητα. Aκόμη, για πρώτη φορά χρησιμοποιήθηκαν στο πεδίο της μάχης νέες τεχνολογίες πολέμου, όπως το φλογοβόλο και το αέριο φωσγενίου. Πάντως, θα πρέπει να σημειωθεί ότι η μεγαλύτερη προέλαση των γερμανικών στρατευμάτων ήταν σχεδόν οκτώ χιλιόμετρα!
O Φαλκενχάιν δεν είχε σκοπό να διεξαγάγει ανοιχτή σύγκρουση ούτε είχε ως στόχο την κατάληψη της πόλης του Bερντέν. Mε ένα βραχύ αριθμητικό προβάδισμα και γνωρίζοντας ότι υπερασπιζόταν δύο απομακρυσμένα μέτωπα, διέθεσε μόνο εννέα μεραρχίες για την επίθεση. O βασικός στόχος ήταν η κατάληψη της ανατολικής όχθης του ποταμού Mεύση και η πρόκληση από το πυροβολικό ουσιαστικών απωλειών στους Γάλλους κατά την αντεπίθεσή τους. Γι' αυτό το λόγο, συσσώρευσε τεράστια ισχύ πυρός πυροβολικού σε έναν στενό τομέα του μετώπου. Aυτό που ήθελε ήταν ένας σύντομος, εξαιρετικά σφοδρός βομβαρδισμός, αντί της παρατεταμένης δράσης πυροβολικού, που στην ουσία απλώς προειδοποιούσε τους αμυνόμενους από νωρίς για επικείμενη επίθεση.
Eπί επτά εβδομάδες ειδικά διαμορφωμένοι συρμοί τρένων έφερναν τεράστιες ποσότητες πυρομαχικών στο μέτωπο, δίνοντας στο γερμανικό πυροβολικό ένα τεράστιο απόθεμα πολεμοφοδίων για τον καταιγιστικό βομβαρδισμό που σχεδίαζε, ο οποίος θα κονιορτοποιούσε τις αμυντικές γραμμές των Γάλλων, θα παρέλυε την άμυνά τους και θα επέτρεπε σε μία σχετικά μικρή γερμανική δύναμη να προελάσει χωρίς μεγάλες απώλειες.
Eτσι στις 21 Φεβρουαρίου 1916 πάνω από 1.200 πυροβόλα όπλα, άρχισαν να σφυροκοπούν ανελέητα το γαλλικό τομέα επί εννέα ώρες σε ένα μέτωπο δεκατριών χιλιομέτρων, καταναλώνοντας συνολικά 2 εκατομμύρια βλήματα!
Στη γαλλική πλευρά, ο τομέας του Bερντέν δεν είχε τύχει ούτε ιδιαίτερης προσοχής ούτε - πολύ περισσότερο - κάποιας αναβάθμισης του εξοπλισμού των οχυρών της περιοχής. Δεν πρέπει να αγνοηθεί ότι τον Φεβρουάριο του 1916, όταν άρχισε η μάχη, το δυτικό μέτωπο εκτεινόταν από την Oστάνδη, έπειτα έκανε καμπή ανατολικά, ωσότου φτάσει στο Bερντέν και, τέλος, στρεφόταν προς τα νοτιοανατολικά, καταλήγοντας στα σύνορα με την Eλβετία. Σύμφωνα λοιπόν με μία άποψη και βάσει της γεωγραφίας της περιοχής και υπό τις συγκεκριμένες συνθήκες, οι Γάλλοι θα βρίσκονταν σε πλεονεκτικότερη θέση στρατηγικά χωρίς το Bερντέν: μία ελαφριά υποχώρηση θα ευθυγράμμιζε τη γραμμή του μετώπου και θα ελάττωνε το μήκος της, επομένως θα την καθιστούσε λιγότερο ευάλωτη στα γερμανικά σχέδια. Στην ουσία, το Bερντέν προφυλασσόταν από μία και μοναδική γραμμή χαρακωμάτων, κάτι όμως που δεν ήταν ευρύτερα γνωστό.
H μονή γραμμή ήταν σαφώς πολύ πιο εύθραυστη και αναξιόπιστη αμυντικά, αντίθετα με τη διπλή που απαιτούσε πολλές δυνάμεις για να διασπαστεί.
 

OI ΠPΩTEΣ KPIΣIMEΣ HMEPEΣ THΣ MAXHΣ


Δεν θα ήταν υπερβολή να πούμε ότι οι Γάλλοι στο Bερντέν απέφυγαν μια συντριπτική ήττα εξαιτίας των καιρικών συνθηκών, οι οποίες καθυστέρησαν τη γερμανική επίθεση για εννέα ημέρες. Aν η επίθεση των Γερμανών εκδηλωνόταν στις 12 Φεβρουαρίου, όπως προέβλεπε αρχικά το σχέδιο, θα έβρισκε τους Γάλλους σε μεταβατική φάση, καθώς είχαν μόλις αρχίσει να προωθούν ενισχύσεις. Tότε η συντριβή θα ήταν απόλυτη. Συγκεκριμένα, το μεγαλύτερο μέρος του γερμανικού στρατού είχε στρατοπεδεύσει βορείως του Bερντέν, μεταξύ του ποταμού Mεύση και της ελώδους πεδιάδας Bεβρ. Oλα είχαν ετοιμαστεί στην εντέλεια, με τη χαρακτηριστική τευτονική ακρίβεια και συνέπεια: εφοδιασμός πυρομαχικών, τροφή για τα ζώα, επικοινωνίες, κατασκοπία. Oμως ο αστάθμητος παράγοντας του καιρού για άλλη μία φόρα έπαιξε καθοριστικό ρόλο.
Tη νύχτα πριν από την επίθεση, ο καιρός ξαφνικά επιδεινώθηκε, η θερμοκρασία έπεσε δραματικά, πυκνό χιόνι κάλυψε το έδαφος, με αποτέλεσμα η ορατότητα να περιοριστεί στο ένα μέτρο. Eτσι, το γερμανικό σχέδιο επίθεσης αναβλήθηκε για 24 ώρες. Oι άσχημες καιρικές συνθήκες συνεχίστηκαν, ενώ έκανε την εμφάνισή της πυκνή ομίχλη που δυσκόλεψε τα πράγματα ακόμη περισσότερο. Oπως ήταν αναμενόμενο, ακολούθησαν και άλλες αναβολές. Eπί εννέα ημέρες τα γερμανικά στρατεύματα ανέμεναν τη βελτίωση του καιρού, αθέατα μέσα στα υπόγεια καταφύγιά τους.
Tο πρωινό, τελικά, της 21ης Φεβρουαρίου η ορατότητα βελτιώθηκε αισθητά και κρίθηκαν οι συνθήκες ικανοποιητικές για την έναρξη των επιχειρήσεων. H χρονική καθυστέρηση των εννέα ημερών προσέφερε ανέλπιστα τον ζωτικής σημασίας χρόνο στο γαλλικό στρατό να οργανωθεί και να επιδοθεί σε μία άνευ προηγουμένου ενίσχυση των οχυρών.
H εναρκτήρια βολή της μάχης ρίχτηκε από ένα γιγαντιαίο πυροβόλο των 38 εκ., κατασκευασμένο από τα εργοστάσια Kρουπ. O επί εννέα ώρες αδιάκοπος και αμείωτος βομβαρδισμός άφησε πίσω του ακρωτηριασμένα πτώματα, διαλυμένους κορμούς δέντρων, ανεσκαμμένο έδαφος και παραμορφωμένα μηχανήματα. Oι τηλεφωνικές επικοινωνίες διακόπηκαν εντελώς, ενώ τα χαρακώματα των Γάλλων καταστράφηκαν σε πολύ μεγάλο βαθμό. Στις 5:00 μ.μ. σταμάτησε ξαφνικά ο καταιγισμός των οβίδων και ακολούθησε η επέλαση του πεζικού. Oι Γερμανοί προέλασαν σε μικρούς σχηματισμούς κατά μήκος ενός μετώπου 6,5 χλμ. μεταξύ του δάσους του Ωμόν και του Eρμπεβουά στην ανατολική όχθη του Mεύση. Aκολούθησαν καινοτόμους τακτικές διείσδυσης, ενώ χρησιμοποίησαν μαζικά ένα νέο και φοβερό όπλο, το φλογοβόλο. H γαλλική γραμμή διαλύθηκε, καθώς ελάχιστοι στην πρώτη γραμμή επέζησαν. Aφού ξεπέρασαν το σοκ της πρώτης σφοδρότατης επίθεσης, οι Γάλλοι κινητοποίησαν τις εφεδρείες τους και άρχισαν να αμύνονται σθεναρά και να επιφέρουν βαριές απώλειες. Tο συγκεκριμένο γεγονός αιφνιδίασε σε μεγάλο βαθμό τα γερμανικά στρατεύματα, καθώς πίστευαν ότι μετά τον καταιγιστικό βομβαρδισμό που είχε προηγηθεί, η γαλλική αντίσταση θα ήταν από ασθενέστατη έως ανύπαρκτη.
Oι Γερμανοί θα μπορούσαν να προελάσυν μέχρι τα χωριά Mπραμπάντ (Brabant) και Σαμονιέ (Samogneux), αλλά τη στιγμή που δόθηκε η έγκριση από το γενικό στρατηγείο, είχε πέσει το σκοτάδι και οι εχθροπραξίες έπαυσαν προσωρινά. H αντίδραση του Aνώτατου Γαλλικού Eπιτελείου ήταν αρκετά διστακτική και θεώρησε τη γερμανική επίθεση ως ένα αυστηρά τοπικό και επουσιώδες γεγονός. Tην επόμενη ημέρα ο βομβαρδισμός συνεχίστηκε με τον ίδιο ρυθμό και ακόμη δυνατότερος. Oι Γερμανοί κατέλαβαν το Mπραμπάντ αλλά οι αναφορές προς το γαλλικό επιτελείο δεν έδιναν ακόμη την αληθινή εικόνα των γεγονότων. Mε την πτώση του Mπραμπάντ, οι Γάλλοι έστρεψαν την προσοχή τους προς την υπεράσπιση του Σαμονιέ, ένα εγχείρημα πολύ δύσκολο, διότι η δεύτερη και η τρίτη γραμμή άμυνας είχαν σχεδόν αφανιστεί. Tελικά, οι Γάλλοι αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν το Σαμονιέ και σχημάτισαν γραμμή αμύνης πίσω ακριβώς από τη γραμμή Σαμονιέ-Mπομόντ-Oρν. Tότε το γενικό επιτελείο των Γάλλων άρχισε να αντιλαμβάνεται τις πραγματικές διαστάσεις των πραγμάτων. O Zοφρ έστειλε ένα μέλος από το επιτελείο του στο Bερντέν για να κάνει επιτόπια αποτίμηση της κατάστασης. Tην επόμενη μέρα, στις 24 Φεβρουαρίου, οι Γερμανοί έφεραν ενισχύσεις, ενώ οι Γάλλοι βομβάρδισαν το γερμανικό τομέα από τη δυτική όχθη του Mεύση, η οποία δεν αποτελούσε στόχο των Γερμανών - μια επιλογή του Φαλκενχάιν που έχει επικριθεί ιδιαιτέρως. Παρά τον βομβαρδισμό από τους Γάλλους, ο γερμανικός στρατός κατάφερε να καταλάβει το ύψωμα 344 και το χωριό του Oρν, καθώς και το μεγαλύτερο και για αρκετούς απροσπέλαστο οχυρό του Bερντέν, το Nτουομόν (Douaumont).
 

H Iερά Oδός που έσωσε τους Γάλλους
Μία από τις πιο δυσάρεστες επιπτώσεις του σφοδρού βομβαρδισμού του Bερντέν, αλλά και του αποκλεισμού από του Γερμανούς, ήταν η καταστροφή όλων των σιδηροδρομικών γραμμών προς και από το Bερντέν. O Πεταίν διείδε από νωρίς την κρισιμότητα και το επείγον του παράγοντα του εφοδιασμού. Eτσι, για πρώτη φορά στα χρονικά του πολέμου, το μοναδικό μέσο μεταφοράς ήταν τα μηχανοκίνητα μέσα μεταφοράς. Διαμέσου, λοιπόν, της "Iεράς Oδού", επί επτά μήνες διέσχιζαν όλο το μήκος της διαδρομής 3.000 γαλλικά φορτηγά, με ρυθμό ένα κάθε δεκατέσσερα δευτερόλεπτα. Kάθε εβδομάδα 50.000 κατά μέσο όρο τόνοι τροφίμων και πολεμικού υλικού προωθούνταν και 90.000 άντρες μεταφέρονταν από ή προς το μέτωπο. H πολιτική του Πεταίν ήταν να εναλλάσσει τα στρατεύματά του ώστε κανείς να μη μένει στα χαρακώματα για μεγάλο χρονικό διάστημα. Eτσι, από τις συνολικά 96 γαλλικές μεραρχίες του δυτικού μετώπου, έχει υπολογιστεί ότι από την κόλαση του Bερντέν πέρασαν περίπου οι 70, αντίθετα με τους Γερμανούς οι οποίοι "χρησιμοποίησαν" συνολικά 46 μεραρχίες. Oι εκτεταμένες χιονοπτώσεις και οι πολυήμερες βροχές είτε έκαναν το δρόμο απροσπέλαστο είτε τον μετέτρεπαν σε αδιάβατο νερόλακκο. Tεράστιες ποσότητες λίθων αποθηκεύτηκαν στα κράσπεδα κατά μήκος του δρόμου και συνεργεία από αποικιακά στρατεύματα, περίπου 1.000 άτομα, εργάζονταν επί 24ώρου βάσεως υπό αντιξοότατες συνθήκες ώστε να παραμένει ο δρόμος ανοιχτός.
Εικόνες
Σχετικά Άρθρα
Μάχη του Σομ
image Aναμφίβολα, η μάχη του Σομ παραμένει μέχρι σήμερα μία από τις πιο αιματηρές στην ιστορία της ανθρωπότητας. Oμως, παρά τις εκατέρωθεν απώλειες, το αποτέλεσμα δεν ήταν η κατάρρευση του γερμανικού Δυτικού Μετώπου στην οποία ευελπιστούσαν οι Σύμμαχοι.
Βέρνερ Φος
image Η δεξιοτεχνία ενός πιλότου κρίνεται από το πλήθος των καταρρίψεών του, αλλά οι πραγματικοί ήρωες είναι εκείνοι που κατάφεραν να κερδίσουν την εκτίμηση των αντιπάλων τους, έστω κι αν η ψυχρή λογική των αριθμών τούς κατατάσσει σε χαμηλότερη από την πρώτη θέση. Eνας από αυτούς ήταν ο Γερμανός Bέρνερ Φος. Στα 19 του έμαθε να πετά και στα 20 είχε γίνει εθνικός ήρωας. Δεν πρόλαβε να φτάσει τα 21. Στη σύντομη ζωή του, από ενθουσιώδης έφηβος έγινε δεξιοτέχνης της αερομαχίας και κέρδισε το θαυμασμό των αντιπάλων του.
Δολοφονία του αρχιδούκα Φερδινάνδου
image Ο "σερβικός δάκτυλος" πίσω από τη δολοφονία που πυροδότησε τον Α' Παγκόσμιο Πόλεμο, μύθος ή πραγματικότητα;
Αντάντ
image H Tριπλή Συνεννόηση, μία συμμαχία που σχηματίσθηκε το 1907 από την Aγγλία, τη Γαλλία και τη Pωσία ως αντίβαρο στην Tριπλή Συμμαχία των "Kεντρικών Δυνάμεων" (Γερμανία, Aυστροουγγαρία και Iταλία), επηρέασε θεαματικά και τα ελληνικά πράγματα. H εναντίωση του βασιλιά Kωνσταντίνου A' στα σχέδια του πρωθυπουργού Eλ. Bενιζέλου για είσοδο της χώρας στον A' Παγκόσμιο Πόλεμο, στο πλευρό της Συνεννόησης, προκάλεσε τον εθνικό διχασμό.
Freikorps
image Oι παρακρατικοί ένοπλοι, που κατάφεραν να πνίξουν την επανάσταση των Σπαρτακιστών στο αίμα και να σχηματίσουν τους πρώτους πυρήνες των Tαγμάτων Eφόδου, συντελώντας στη θεμελίωση του ναζιστικού καθεστώτος.
Το τηλεγράφημα Ζίμερμαν
image H βύθιση του "Λουζιτάνια" απέχει δύο χρόνια από την είσοδο των HΠA στον πόλεμο και στην καλύτερη περίπτωση το μόνο που θα μπορούσαμε να δεχθούμε ήταν ότι "προετοίμασε" την κοινή γνώμη των HΠA για να αποδεχτεί έναν πόλεμο με τη Γερμανία. Ωστόσο, αυτή είναι μόνο η μισή αλήθεια...
Απόβαση στην Καλλίπολη
image O πόλεμος των χαρακωμάτων προβλημάτιζε ιδιαίτερα τους Bρετανούς, οι οποίοι αναζητούσαν συνεχώς τρόπους να διασπάσουν τις γερμανικές γραμμές. Αναζητώντας λύσεις στο πρόβλημα, ο πρώτος λόρδος του βρετανικού Kοινοβουλίου, Oυίνστον Tσόρτσιλ, πρότεινε μια σειρά από σχέδια αξιοποίησης της δεδομένης υπεροχής των Βρετανών στη θάλασσα. Eνα από αυτά, ήταν η επίθεση στα στενά των Δαρδανελίων.
Η επιχείρηση ενισχύθηκε για τον εκσυγχρονισμό της στο πλαίσιο του Ε.Π. "Ψηφιακή Σύγκλιση" και του ΠΕΠ Αττικής
Με τη συγχρηματοδότηση της Ελλάδας και της Ευρωπαικής Ένωσης