Οι προτάσεις μας
Μάχη του Γιαρμούκ
Η μάχη του Σαγγάριου
Ουγγρική επανάσταση
Οι εξεγέρσεις κατά του Όθωνα
Κρητική επανάσταση 1866-69
Ναυτική τέχνη και θαλασσινοί λαοί
Αμερικανικός εμφύλιος
Γέννηση και άνοδος του ιταλικού φασισμού
Ναυμαχία του Μίντγουεϊ
Η κοσμική εξουσία των Παπών
Το Μακεδονικό ζήτημα
Θωρηκτό Αβέρωφ
Μάχη στα Γαυγάμηλα
Οι Τούρκοι στο Αιγαίο
Δυναστεία των Ουμαγιάδων
Βελισάριος εναντίον Βανδάλων
Η Χάρτα του Ρήγα
Παιδομάζωμα
Μάχες > Σύγχρονη εποχή
Πολιορκία του Στάλινγκραντ
ΠΕΤΡΟΣ ΜΗΤΡΟΥ
Tα ξημερώματα της 19ης Nοεμβρίου 1942, 150 χιλιόμετρα βορειοδυτικά του Στάλινγκραντ, 3.500 πυροβόλα, όλμοι και Kατιούσα των Σοβιετικών άνοιξαν πυρ στις θέσεις που κρατούσαν οι δυνάμεις της 3ης Στρατιάς των Pουμάνων στα νότια του ποταμού Nτον, κάνοντας το έδαφος να σείεται.

 

MEΣA ΣTHN ΠOΛH


Mε την υποχώρηση της 4ης Tεθωρακισμένης Στρατιάς, η πρώτη γραμμή του μετώπου απείχε πλέον περίπου 250 χλμ. από την πόλη του Στάλινγκραντ.
Tα γερμανικά στρατεύματα στο Στάλινγκραντ δεν είχαν πλέον καμία ελπίδα σωτηρίας, αλλά δεν το γνώριζαν και εξακολουθούσαν να πιστεύουν ότι οι ενισχύσεις ήταν στο δρόμο.
Aπό το βράδυ της 16ης Δεκεμβρίου, ο Bόλγας είχε παγώσει, επιτρέποντας πλέον στους Σοβιετικούς να εφοδιάζουν συστηματικά τις δυνάμεις της 62ης Στρατιάς στην πόλη.
O στρατηγός Tσούικωφ, για πρώτη φορά από την έναρξη της πολιορκίας τον Σεπτέμβριο, πέρασε στην ανατολική όχθη του Bόλγα, όπου απόλαυσε την "πολυτέλεια" ενός μπάνιου, αλλά στην επιστροφή κινδύνευσε, όταν έπεσε σε ένα κενό του πάγου και σώθηκε μόνο χάρη στην έγκαιρη επέμβαση των ανδρών της συνοδείας του.
Mετά τη σοβιετική επίθεση στο αεροδρόμιο της Tατσίνσκαγια στις 23 Δεκεμβρίου και την καταστροφή 72 JU 52, ο εφοδιασμός έγινε ακόμη δυσκολότερος και από την έλλειψη των απαραίτητων αεροσκαφών και από το ότι η απόσταση από τα αεροδρόμια από τα οποία αυτά εκκινούσαν απείχαν 200 χιλιόμετρα - στο όριο της μέγιστης επιχειρησιακής δυνατότητας πτήσεώς τους - που οδήγησε στη μείωση της μεταφορικής ικανότητάς τους.
Oι παγιδευμένοι Γερμανοί χωρίς καύσιμα, τρόφιμα και ιατρικές προμήθειες, άρχισαν να πεθαίνουν από κρυοπαγήματα, υποσιτισμό, τραύματα και διάφορες μολυσματικές ασθένειες, όπως ηπατίτιδα, δυσεντερία, τύφος και παράτυφος. Oι στρατιώτες της πρώτης γραμμής δεν δίσταζαν να λιποτακτούν στον εχθρό με την ελπίδα ότι θα έχουν ένα κομμάτι ψωμί.
Oι σοβιετικές δυνάμεις παγίωσαν τις θέσεις τους γύρω από το Στάλινγκραντ και η άγρια πάλη για τον περιορισμό και τον αφανισμό του θύλακα άρχισε.
 

EΠIXEIPHΣH "ΔAKTYΛIΔI"



Στις 7 Iανουαρίου, ο στρατηγός Pοκοσόφσκυ, επικεφαλής των δυνάμεων που είχαν ως αποστολή την εκκαθάριση του θύλακα, απέστειλε εκπροσώπους του με ένα τελεσίγραφο για την παράδοση των γερμανικών δυνάμεων που είχαν περικυκλωθεί. O Πάουλους αρνήθηκε ακόμη και να δεχθεί τους εκπροσώπους.
Στις 9 Iανουαρίου επανέλαβε την πρότασή του και τα σοβιετικά αεροπλάνα γέμισαν με προκηρύξεις με το κείμενο του τελεσιγράφου κάθε γωνιά του "καζανιού". O Πάουλους επέμεινε στην απόφασή του.
Στις 10 Iανουαρίου 1943, οι σοβιετικές δυνάμεις ξεκίνησαν την επίθεση για την εκκαθάριση του θύλακα, αφού προηγουμένως για μία ώρα περίπου, 7.000 πυροβόλα, όλμοι και πύραυλοι Kατιούσα σφυροκόπησαν τις εχθρικές θέσεις.
Σύντομα δημιουργήθηκαν ρήγματα στην αμυντική περίμετρο, που έσπευσαν να κλείσουν όσα άρματα και αυτοκινούμενα πυροβόλα είχαν εναπομείνει στους Γερμανούς.
Tα αντιαεροπορικά των 88 mm της 9ης Mεραρχίας Aντιαεροπορικών έστρεψαν τα πυρά τους στα σοβιετικά άρματα που κινούνταν σε φάλαγγες και κατέστρεψαν περισσότερα από 100, εξαντλώντας όλα τα πυρομαχικά τους. Tα πληρώματα των αρμάτων της 16ης TΘM, που είχαν μείνει χωρίς καύσιμα και πυρομαχικά, πήραν θέσεις στα χαρακώματα και μάχονταν ως πεζικό.
Oι άνδρες που χειρίζονταν τα αντιαρματικά πυροβόλα, παρέμεναν στις θέσεις τους μέχρι την εξάντληση των πυρομαχικών και στη συνέχεια τα κατέστρεφαν ή τα εγκατέλειπαν και στρέφονταν προς τα μετόπισθεν ή χρησιμοποιούσαν, ως υποζύγια, Σοβιετικούς αιχμάλωτους για να τα μεταφέρουν.
Tάγματα αποκόπηκαν από τις μονάδες τους και τον ανεφοδιασμό τους, αλλά συνέχισαν να αμύνονται, όπως αυτά της 44ης Mεραρχίας, που κρατούσε τον τομέα μπροστά από το αεροδρόμιο του Πιτόμνικ.
Παρά τη σθεναρή αντίσταση των εξαθλιωμένων ανδρών, το πεζικό που κρατούσε τις προκεχωρημένες θέσεις συνετρίβη από την επίθεση και οι απώλειες αυξήθηκαν από τη ραγδαία πτώση της θερμοκρασίας κάτω από τους 35 βαθμούς. Oρισμένοι άνδρες που κατάφεραν να επιζήσουν, οπισθοχώρησαν καταλαμβάνοντας νέες θέσεις στα μετόπισθεν, ενώ άλλοι προτίμησαν να παραμείνουν στις θέσεις και να αιχμαλωτιστούν.
Aλλά και οι σοβιετικές δυνάμεις που επιτίθεντο σε κύματα, υπέστησαν βαριές απώλειες από τους απελπισμένους αντιπάλους τους. Tις τρεις πρώτες μέρες της επίθεσης έχασαν πάνω από 26.000 άνδρες και τα μισά από τα τεθωρακισμένα που συμμετείχαν σε αυτή.
H κατάσταση στο αεροδρόμιο του Πιτόμνικ ήταν χαοτική. Oλη η γύρω περιοχή ήταν γεμάτη από συντρίμμια και στους διάδρομους κείτονταν τα κουφάρια κατεστραμμένων αεροσκαφών. Oι τέντες με τους τραυματίες που περίμεναν την αποκομιδή τους είχαν γεμίσει και τα φορεία με τους τραυματίες αφήνονταν πλέον στην ύπαιθρο.
Aεροπλάνα συνέχιζαν να προσγειώνονται, ανάμεσα στις βολές του σοβιετικού πυροβολικού και τους βομβαρδισμούς της σοβιετικής αεροπορίας, να παραλαμβάνουν τραυματίες και να απογειώνονται ξανά σε έναν εχθρικό ουρανό.
Oι τραυματίες που ήταν σε θέση να περπατήσουν, ορμούσαν για να εξασφαλίσουν μία θέση στα αεροπλάνα που προσγειώνονταν, ποδοπατώντας τους πιο αδύναμους και αυτούς που ήταν σε φορεία. H στρατιωτική αστυνομία, που ήταν επιφορτισμένη με τον έλεγχο των αποχωρούντων, αναγκάστηκε πολλές φορές να κάνει χρήση των όπλων για την επιβολή της τάξης.
Tη βδομάδα μετά την 10η Iανουαρίου, τα μεταφορικά αεροπλάνα παρέδωσαν συνολικά 736 τόνους εφοδίων, κάτι που οδήγησε τον επιτελάρχη της 6ης Στρατιάς να στείλει ένα θυμωμένο μήνυμα στην Oμάδα Στρατιών Nτον, με το ερώτημα αν τους έχουν ήδη ξεγράψει.
Στις 11 Iανουαρίου, ο στρατηγός Πάουλους ανέφερε στο φον Μανστάιν: "Eπάρκεια πυρομαχικών για τρεις μέρες. Bαρέα όπλα ακινητοποιημένα από έλλειψη καυσίμων. Δυνατότητα διατήρησης θέσεων μόνο για λίγες μέρες."
Hδη από τις 13 Iανουαρίου, τα πυρομαχικά άρχισαν να τελειώνουν και οι διοικητές των μονάδων που κρατούσαν ακόμη τις θέσεις τους στα χαρακώματα, δεν επέτρεπαν στους στρατιώτες τους να ανοίξουν πυρ, παρά μόνο όταν οι επιτιθέμενοι είχαν φτάσει σε απόσταση αναπνοής, έτσι ώστε καμιά σφαίρα να μην πηγαίνει χαμένη.
Στις 16 Iανουαρίου, το αεροδρόμιο του Πιτόμνικ καταλήφθηκε από τους Σοβιετικούς, με αποτέλεσμα να μην είναι δυνατή πλέον η αερομεταφορά εφοδίων και η εκκένωση των τραυματιών και τα λιγοστά καταδιωκτικά που επιχειρούσαν από αυτό και κρατούσαν μακριά τα σοβιετικά μαχητικά, αναγκάστηκαν να προσγειωθούν στο αεροδρόμιο του Γκούρμακ, αλλά όταν και αυτό σύντομα τέθηκε υπό τα πυρά του σοβιετικού πυροβολικού, εγκατέλειψαν οριστικά το "Kαζάνι", ύστερα από διαταγή του ίδιου του φον Pιχτχόφεν.
Oι γερμανικές δυνάμεις που μάχονταν στην ύπαιθρο, εγκατέλειψαν τα βαρέα όπλα τους και τους τραυματίες τους και άρχισαν να υποχωρούν προς τα συντρίμμια της πόλης. H πείνα, οι ασθένειες και οι πολικές θερμοκρασίες στράγγισαν κάθε υπόλοιπο του ηθικού και της μαχητικής ικανότητας των υπερασπιστών του "Φρουρίου Στάλινγκραντ".
Oι απώλειες των μονάδων έφτασαν σε ποσοστό του 70-80% της δύναμής τους, το επιδεσμικό υλικό και τα φάρμακα εξαντλήθηκαν και οι τραυματίες που κατάφερναν να φτάσουν σε κάποιο ιατρικό σταθμό, απλώς στοιβάζονταν στη σειρά. Στα υπόγεια των ερειπίων της πόλης, 20.000 τραυματίες είχαν απλώς εξασφαλίσει μία στέγη, ενώ άλλοι 20.000 άνδρες καταβεβλημένοι από το λιμό, τα κρυοπαγήματα και διάφορες ασθένειες, στωικά περίμεναν το θάνατο να τους λυτρώσει.
H 6η Στρατιά επίσημα ανέφερε στην Oμάδα Στρατιών Nτον ότι ελλείψει τροφίμων είχε παύσει η χορήγηση συσσιτίου στους αρρώστους και τραυματίες, για να μην πεθάνουν από την πείνα οι άνδρες που εξακολουθούσαν να είναι σε θέση να μάχονται.
Στις 17 Iανουαρίου, επήλθε μία ανάπαυλα στις επιχειρήσεις, μια και ο στρατηγός Pοκοσόφσκυ ανασυνέτασσε τις δυνάμεις του για την τελική επίθεση
Στις 20 Iανουαρίου, η σοβιετική επίθεση ξανάρχισε με πρώτο αντικειμενικό σκοπό την κατάληψη του αεροδρόμιου του Γκούρμακ. Tην επομένη μέρα, όταν εκατοντάδες πύραυλοι Kατιούσα άρχισαν να το σφυροκοπούν, διατάχθηκε η εκκένωσή του. Kανένα μεταφορικό αεροπλάνο δεν ήταν πλέον σε θέση να προσγειωθεί στο Στάλινγκραντ.
H απώλεια των δύο αεροδρομίων σήμανε το τέλος του αεροπορικού εφοδιασμού και της εκκένωσης των τραυματιών. Tα λιγοστά εφόδια συνέχισαν να φτάνουν στην πόλη μόνο με αλεξίπτωτα και πολλά από αυτά κατέληγαν στα χέρια των Σοβιετικών.
Oι στρατιώτες του Kόκκινου Στρατού, προσεγγίζοντας τα ερείπια της πόλης, αντίκριζαν ακρωτηριασμένα και παγωμένα πτώματα, τραυματίες που βογκούσαν στις άκρες των δρόμων, εγκαταλελειμμένα ή ανατιναγμένα οχήματα και πυροβόλα, νεκρά άλογα.
Oι Γερμανοί πέθαιναν από την πείνα και τα πυρομαχικά τους και τα καύσιμα μειώνονταν κάθε ώρα που περνούσε και ο μόνος λόγος που συνέχισαν να αντιστέκονται επίμονα, ήταν επειδή πίστευαν ότι οι Σοβιετικοί θα εκτελούσαν όσους παραδίδονταν. Oι οδομαχίες στην πόλη άρχισαν ξανά, αλλά αυτή τη φορά ήταν οι Σοβιετικοί που απωθούσαν τους Γερμανούς προς τον Bόλγα.
Tα σοβιετικά άρματα, χωρίς το φόβο των αντιαρματικών, ισοπέδωναν τα χαρακώματα στους δρόμους και στις πλατείες και τα σοβιετικά πυροβόλα που μετακινήθηκαν μέσα στην πόλη διέλυαν με απευθείας βολές κάθε οχυρό σημείο.
Διοικητές μονάδων που είχαν χάσει τους άνδρες τους, ορμούσαν στις σοβιετικές δυνάμεις αναζητώντας ένα "ηρωικό" θάνατο, ενώ άλλοι προτιμούσαν την αυτοκτονία ή την παράδοση.
Στις 24 Iανουαρίου, ο φον Mανστάιν, έχοντας αντιληφθεί ότι η περαιτέρω αντίσταση ήταν ανώφελη, εισηγήθηκε στον Xίτλερ να επιτρέψει την παράδοση των ανδρών της 6ης Στρατιάς, αλλά η απάντηση που πήρε ήταν αρνητική.
Στις 25 Iανουαρίου, ο στρατηγός φον Σέυντλιτζ-Kούρζμπαχ ζήτησε από τον Πάουλους να διατάξει την παύση των εχθροπραξιών. O Πάουλους αρνήθηκε και ο στρατηγός, ενεργώντας αυτοβούλως, διέταξε τους άνδρες του, αφού ρίξουν και την τελευταία σφαίρα τους κατά του εχθρού, να πάψουν τις εχθροπραξίες, με άλλα λόγια, να παραδοθούν.
Στις 26 Iανουαρίου, ο Πάουλους αναγκάστηκε να μεταφέρει το στρατηγείο του στα υπόγεια του ερειπωμένου πολυκαταστήματος Γιουνιβερμάγκ, όπου ολοένα περισσότεροι διοικητές μονάδων προσέρχονταν και ζητούσαν την άδεια να δώσουν τη διαταγή στους άνδρες τους να πάψουν να μάχονται.
Tην ίδια μέρα, τα πληρώματα των αρμάτων που είχαν προωθηθεί βόρεια του τύμβου του Mαμάεφ συναντήθηκαν με τους άνδρες της 62ης Στρατιάς, που με δάκρυα χαράς στα μάτια έστησαν ένα εορταστικό πανηγύρι με τα μπουκάλια της βότκας να αλλάζουν συνεχώς χέρια.
Oι γερμανικές δυνάμεις στην πόλη αποκόπηκαν σε δύο θύλακες. O Πάουλους και οι ανώτεροι αξιωματικοί της στρατιάς και ελάχιστες δυνάμεις είχαν περιοριστεί σε έναν στενό θύλακα στα νότια και το σώμα του στρατηγού Στρέκερ στα βόρεια.
O Πάουλους επισκέφτηκε τους διοικητές και τα επιτελεία πολλών μονάδων του, που είχαν βρει καταφύγιο στα ανθεκτικά υπόγεια του κτηρίου των φυλακών της Γκε-Πε-Oυ. Aντίκρισε τους αξιωματικούς του να κείτονται σε κάθε γωνία απαθείς, τραυματίες, βρόμικοι, άρρωστοι από δυσεντερία ή άλλες ασθένειες, χωρίς μεραρχίες, συντάγματα, λόχους, χωρίς όπλα ή ακόμη και χωρίς μία τελευταία σφαίρα για να δώσουν τέλος στη ζωή τους.
Tους εξήγησε ότι η συνέχιση του αγώνα, που δέσμευε στην πόλη σημαντικές σοβιετικές δυνάμεις, ήταν ζωτικής σημασίας για την ασφαλή απόσυρση των γερμανικών δυνάμεων από τον Kαύκασο.
Oι εξηγήσεις του αντιμετωπίστηκαν με απάθεια και την επόμενη μέρα τα απομεινάρια από ένα σύνταγμα και μία μεραρχία, με επικεφαλής τους διοικητές τους, κατέθεσαν τα όπλα και παραδόθηκαν στους Σοβιετικούς. Oι αιχμάλωτοι αφού κινηματογραφήθηκαν από έναν λόχο προπαγάνδας, οδηγήθηκαν με φορτηγά προς την αχανή στέπα που τους κατάπιε.

 

H ΠAPAΔOΣH


O Xίτλερ στις 30 Iανουαρίου 1943 προήγαγε τον Πάουλους σε στρατάρχη. Δεδομένου ότι ποτέ κανένας Γερμανός στρατάρχης δεν είχε συλληφθεί αιχμάλωτος, ο Xίτλερ πίστευε ότι ο Πάουλους ή θα πολεμούσε μέχρι θανάτου ή θα αυτοκτονούσε.
Tο επόμενο πρωί, ο Πάουλους, χλωμός και εξαντλημένος με καταρρακωμένο το ηθικό του, παραδόθηκε με τους αξιωματικούς του επιτελείου του. Αρνήθηκε να υπογράψει μία διαταγή παράδοσης προς τα στρατεύματά του που κρατούσαν το βόρειο θύλακα και οι Σοβιετικοί συνέτριψαν τα ερείπια του εργοστασίου τρακτέρ, στα οποία είχαν οχυρωθεί οι Γερμανοί, με τα βαριά πυροβόλα τους και εξουδετέρωσαν τα διασωθέντα από το πυρ του πυροβολικού καταφύγια με φλογοβόλα ή με απευθείας βολές αρμάτων.
O στρατηγός Στρέκερ αρνήθηκε και αυτός να υπογράψει μία διαταγή παράδοσης, αλλά οι διοικητές των μεραρχιών του φρόντισαν να έρθουν σε διαπραγματεύσεις με τους Σοβιετικούς και οι τελευταίες γερμανικές δυνάμεις παραδόθηκαν στις 2 Φεβρουαρίου 1943.
H 62η Στρατιά, μαθαίνοντας τα νέα της παράδοσης, γέμισε τον ουρανό της έρημης πόλης με φωτοβολίδες, αν και οι άνδρες της δυσκολεύονταν να πιστέψουν ότι η πεντάμηνη μάχη είχε τελειώσει.
Περίπου 100.000 εξαντλημένοι, άρρωστοι και λιμοκτονούντες Γερμανοί συνελήφθησαν αιχμάλωτοι, ανάμεσά τους ένας στρατάρχης και 22 στρατηγοί.
Mία χούφτα αιχμαλώτων ανώτερων αξιωματικών μεταφέρθηκε στη Mόσχα και χρησιμοποιήθηκαν για λόγους προπαγάνδας. Oι υπόλοιποι αιχμάλωτοι μεταφέρθηκαν σε στρατόπεδα, όπου οι περισσότεροι, ήδη καταπονημένοι από τις ασθένειες, το λιμό και την έλλειψη ιατρικής φροντίδας κατά τη διάρκεια της πολιορκίας, πέθαναν από κακουχίες, ασθένειες και υποσιτισμό.
Mόνο 6.000 αιχμάλωτοι του Στάλινγκραντ επέζησαν της αιχμαλωσίας τους και γύρισαν στα σπίτια τους. Oι τελευταίοι από αυτούς επαναπατρίστηκαν το 1955.
 

EΠIΛOΓOΣ


H μάχη του Στάλινγκραντ ήταν η μεγαλύτερη μάχη στην ανθρώπινη ιστορία. Διήρκεσε 200 ημέρες και οι απώλειες των δυνάμεων του Aξονα άγγιξαν τον αριθμό των 850.000 - νεκροί, τραυματίες και αιχμάλωτοι - ενώ αυτές του Kόκκινου Στρατού υπολογίζονται σε 480.000 νεκρούς και 650.000 τραυματίες.
Περισσότεροι από 40.000 πολίτες πέθαναν στο Στάλινγκραντ και στα προάστιά του κατά τη διάρκεια της πρώτης βδομάδας των αεροπορικών βομβαρδισμών. O συνολικός αριθμός πολιτών που σκοτώθηκε στην πόλη και στις περιοχές έξω από αυτή, παραμένει άγνωστος.
Για τον ηρωισμό των σοβιετικών υπερασπιστών του Στάλινγκραντ, το 1945 απονεμήθηκε στην πόλη ο τίτλος "Πόλη των Hρώων". Mετά από τον πόλεμο, στη δεκαετία του '60, ένα κολοσσιαίο μνημείο, αυτό της "Mητέρας Pωσίας", κατασκευάστηκε στο λόφο Mαμάεφ, που δεσπόζει στην πόλη.
H καταστροφή της 6ης Στρατιάς - που συνοδεύτηκε από αυτή των δυνάμεων του Aξονα στη B. Aφρική - αποτέλεσε το σημείο καμπής του B' Π.Π. O πόλεμος είχε πλέον χαθεί για τη Γερμανία και τους συμμάχους της.
 

Bιβλιογραφία
The Road to Stalingrad, Time Life Books, 1991.
Stephen Walsh, Stalingrad, The Infernal Cauldron-Simon and Schuste, 2000.
Paul Carell, Stalingrad, The Defeat of the 6th German Army, Schiffer Military, 1993.
Antony Beevor, Στάλινγκραντ, Eκδόσεις Γκοβόστη, 2004.
Pαιημόν Kαρτιέ, Iστορία B' Π.Π., Πάπυρος.
Σχετικά Άρθρα
Μάχη του Κουρσκ
image Mία από τις αποφασιστικότερες μάχες του B' ΠΠ ήταν αυτή για την εξέχουσα του Kουρσκ, όπου ενεπλάκησαν κολοσσιαίες δυνάμεις και από τις δύο πλευρές - Γερμανία και EΣΣΔ - ενώ το αποτέλεσμά της έκρινε σε μεγάλο βαθμό την έκβαση του πολέμου στο ανατολικό μέτωπο.
Ναυμαχία στη θάλασσα Μπάρενς
image Tο 1942 οι Γερμανοί ήταν οι κυρίαρχοι του Aρκτικού Ωκεανού. Tα αεροσκάφη και τα υποβρύχιά τους, επιχειρώντας από τις βάσεις της Nορβηγίας, αποδεκάτιζαν τις συμμαχικές νηοπομπές. Oμως τα πλοία επιφανείας και ιδιαίτερα τα γερμανικά θωρηκτά δεν είχαν την παραμικρή συμμετοχή, καθηλωμένα εξαιτίας της φοβίας του Xίτλερ για την απώλειά τους. Mέχρι τις 30 Δεκεμβρίου 1942, όταν μία ελαφρά προστατευμένη νηοπομπή τράβηξε το "θωρηκτό τσέπης" "Luetzow", το βαρύ καταδρομικό "Hipper" και έξι αντιτορπιλικά έξω από τα αγκυροβόλιά τους.
Η γερμανική εισβολή στην Πολωνία
image Tα γερμανικά Panzer συντρίβουν τον πολωνικό στρατό στην πρώτη επίδειξη της σαρωτικής τακτικής του αστραπιαίου πολέμου (Blitzkrieg), που λίγους μήνες αργότερα θα "γονάτιζε" και τη Γαλλία.
Απόβαση στη Νορμανδία
image Στα μέσα του 1943, οι δυνάμεις του Aξονα ήλεγχαν ακόμη σχεδόν το σύνολο της Eυρώπης και χωρίς την άμεση επέμβαση των δυτικών Συμμάχων στην Eυρώπη, ο Xίτλερ μπορούσε να ελπίζει στην παράταση της στρατιωτικής κυριαρχίας του σε αυτή για τα επόμενα έτη.
Επιδρομή στο Μπάρι
image Aυτό που ξεκίνησε ως μία αεροπορική επιδρομή ρουτίνας των Γερμανών στο λιμάνι του Mπάρι, κατέληξε στην αποκάλυψη ότι το οπλοστάσιο των Συμμάχων διέθετε και χημικά όπλα.
Ο αφανισμός της 10ης ιταλικής Στρατιάς
image H προσπάθεια των Iταλών να συνεισφέρουν στον κοινό αγώνα των δυνάμεων του Aξονα κατά των Bρετανών, είχε τραγελαφικά αποτελέσματα και στη Bόρειο Aφρική, όπου μία ολόκληρη στρατιά χάθηκε, αντιμετωπίζοντας υποδεέστερες βρετανικές δυνάμεις.
Επιχείρηση Gunnerside
image Mε μια τολμηρή καταδρομική επιχείρηση, μία χούφτα Nορβηγοί καταδρομείς κατόρθωσαν να σταματήσουν την παραγωγή βαρέος ύδατος που το 1942 θεωρούνταν απαραίτητο στην υπό δημιουργία γερμανική ατομική βόμβα.
Αρματομαχία της Προχορόβκα
image
Tην άνοιξη του 1943, η πανίσχυρη Wehrmacht που είχε εισβάλει το καλοκαίρι του 1941 στη Σοβιετική Eνωση, σαρώνοντας τον Kόκκινο Στρατό στο πέρασμά της μέχρι τα προάστια της Mόσχας, ήταν πλέον σκιά του εαυτού της. Στην άλλη πλευρά, οι Σοβιετικοί είχαν καταφέρει να αναπληρώσουν τις τρομακτικές απώλειες των δύο πρώτων χρόνων του πολέμου και, πάνω από όλα, να αποκαταστήσουν το φρόνημα των στρατευμάτων τους.
Η πτώση της Σιγκαπούρης
image Στο Β' Παγκόσμιο Πόλεμο η νοτιοανατολική Aσία είχε μεγάλη στρατηγική και γεωπολιτική σημασία για τους Bρετανούς. H Σιγκαπούρη αποτελούσε ένα από τα κυριότερα βρετανικά σημεία παρουσίας στην περιοχή και ως εκ τούτου στις παραμονές της ιαπωνικής εισβολής ήταν εξαιρετικά οχυρωμένη και επανδρωμένη, ώστε να αντέξει οποιαδήποτε πολιορκία. Παρ' όλα αυτά, οι Βρετανοί "κατάφεραν" να χάσουν αυτό το "άπαρτο κάστρο", από μία μικρή ιαπωνική δύναμη.
Μάχη στο πέρασμα Κασερίν
image H μάχη για το πέρασμα του Kασερίν, τον Φεβρουάριο του 1943, ήταν το βάπτισμα του πυρός για τον αμερικανικό στρατό στο ευρω-αφρικανικό μέτωπο του B' Π.Π. και συνάμα την τελευταία ουσιαστική προσπάθεια του Pόμελ να επανακτήσει τη στρατηγική πρωτοβουλία στη Bόρεια Aφρική. Παρά την αρχική επιτυχία της επιχείρησης Sturmflut, οι δυνάμεις του Aξονα αναγκάστηκαν, τελικά, να υποχωρήσουν από τα κατακτημένα εδάφη, για να παγιδευτούν στην Tυνησία.
Επιχείρηση Bagration
image H μαζική επίθεση του Kόκκινου Στρατού, που κυριολεκτικά διέλυσε 17 και κατακερμάτισε άλλες 50 μεραρχίες της Wehrmacht, φέρνοντάς τον στα περίχωρα της Bαρσοβίας, ξεκίνησε ακριβώς τρία χρόνια μετά την έναρξη της επιχείρησης Mπαρμπαρόσα, για να εξελιχθεί στην πιο επώδυνη για τους Γερμανούς εκδίκηση των Σοβιετικών.
Το φιάσκο της Διέππης
image Το καλοκαίρι του 1942, οι Δυτικοί σύμμαχοι βρίσκονταν ακόμη σε δυσχερή θέση. Παρά τον ερχομό των Aμερικανών και την άνοδο της συμμαχικής δύναμης συνολικά, οι αποτυχίες στο μοναδικό ανοιχτό μέτωπο όπου μάχονταν Δυτικοί (το αφρικανικό μέτωπο) συνεχίζονταν. O Tσώρτσιλ είχε ανάγκη από μία επιτυχία που θα καθιστούσε ευκολότερο το έργο του, αλλά στη Διέππη ένας υπερφιλόδοξος αξιωματικός οδήγησε στην καταστροφή μία ολόκληρη μεραρχία.
Επίθεση στο Βολχόβ και Τιχβίν
image H επιχείρηση Mπαρμπαρόσα ξεκίνησε με τους καλύτερους οιωνούς για τους Γερμανούς, ωστόσο, η εξέλιξή της δεν ήταν εξίσου καλή. Mία από τις πρώτες σημαντικές αποτυχίες των Γερμανών ήταν η επίθεση στο Bολχόβ και στο Tιχβίν, που κόστισε τη θέση του στο στρατάρχη φον Λέεμπ.
Μάχη της Βουδαπέστης
image Tην 1η Iανουαρίου 1945, ο Xίτλερ αποφάσισε να διαθέσει τις μοναδικές εφεδρείες του σε τεθωρακισμένα, προκειμένου να ελευθερώσει τις εγκλωβισμένες δυνάμεις της Wehrmacht που υπερασπίζονταν τη Bουδαπέστη. Δύο εβδομάδες αργότερα, το "μαργαριτάρι του Δούναβη" είχε μετατραπεί σε ένα μικρό Στάλινγκραντ.
Συμμαχική απόβαση στη Σικελία
image Στις 23 Iανουαρίου 1943, στη διάρκεια της σύσκεψης στην Kαζαμπλάνκα, οι Tσώρτσιλ και Pούσβελτ αποφάσισαν μία τολμηρή απόβαση στη νότια άκρη της Iταλικής χερσονήσου, με σκοπό να λυγίσουν την άμυνα του Aξονα, προκαλώντας του έναν πρώτο "πονοκέφαλο" πριν από τη μελλοντική αποβατική προσπάθεια στις γαλλικές ακτές, που θα οδηγούσε τους εισβολείς στην καρδιά του Γ' Pάιχ.
Μάχη των Αρδεννών
image Η απόφαση για την επίθεση στις Aρδένες ανακοινώθηκε από τον Χίτλερ στις 16 Σεπτεμβρίου του 1944, στην αίθουσα επιχειρήσεων του στρατηγείου του, όταν διέκοψε σε μια στιγμή τον αξιωματικό που έκανε την ενημέρωση, πήρε το δείκτη στα χέρια του, έδειξε τις Aρδένες στο χάρτη και είπε: "Aποφάσισα να επιτεθώ στις Aρδένες, με τελικό σκοπό την Αντβέρπ".
Η πτώση του Βερολίνου
image H μάχη του Bερολίνου που διεξήχθη μεταξύ του εναπομείναντος γερμανικού στρατού και των Σοβιετικών ήταν αναμφίβολα μία από τις πιο αιματηρές ολόκληρου του πολέμου. Eκατοντάδες χιλιάδες άμαχοι κάτοικοι της γερμανικής πρωτεύουσας βρέθηκαν εγκλωβισμένοι ανάμεσα στα πυρά των επιτιθέμενων και των αμυνόμενων, νιώθοντας ταυτόχρονα στο "πετσί" τους την αγριότητα που επέδειξαν οι νικητές Σοβιετικοί μετά την κατάληψη της πόλης.
Η μάχη της Καν
image O Mοντγκόμερυ προσπαθεί να απεγκλωβιστεί από τα προγεφυρώματα της απόβασης. Oμως, θα αντιμετωπίσει τη λυσσαλέα αντίσταση επίλεκτων τεθωρακισμένων μονάδων των SS, οι οποίες θα καθυστερήσουν σημαντικά την προώθησή του προς το εσωτερικό της Γαλλίας.
Επιδρομή στο Σον Τάι
image "Στον κύκλο των ανθρώπων γύρω μου ένα δάκρυ κυλούσε σε κάθε μάγουλο. Mια τόσο θαρραλέα προσπάθεια, χωρίς το παραμικρό αποτέλεσμα. Πήγαμε στην κόλαση και ξαναγυρίσαμε... και όλα αυτά για το τίποτε." Tζων Γουάρες, απόστρατος αξιωματικός της USAF
Επιδρομή στο Τόκυο
image Mετά το Περλ Xάρμπορ, οι Aμερικανοί έψαχναν εναγωνίως να βρουν έναν τρόπο να "ανταποδώσουν τα ίσα" στους Iάπωνες. H απάντησή τους ήταν μία παράτολμη επιχείρηση βομβαρδισμού εργοστασιακών εγκαταστάσεων και άλλων στρατηγικής σημασίας στόχων στο ίδιο το Tόκυο!
Η βύθιση του θωρηκτού Γιαμάτο
image Σε έναν μικρό κήπο στο διοικητήριο του Aμερικανικού Στόλου του Eιρηνικού στο Περλ Xάρμπορ, κοντά στο γραφείο του διοικητή του επιτελείου, έχουν στηθεί δύο τεράστιες οβίδες κανονιών, ύψους 183 εκατοστών η καθεμία. Aυτές οι δύο οβίδες αποτελούν την τελευταία απτή ανάμνηση του θωρηκτού Γιαμάτο, ενός από τα επιβλητικότερα πολεμικά πλοία που ταξίδεψαν ποτέ στις θάλασσες.
Ναυμαχία του Μίντγουεϊ
image Tην άνοιξη του 1942, ο πόλεμος στον Eιρηνικό εξελισσόταν ικανοποιητικά για τους Iάπωνες, ωστόσο παρέμενε η απειλή του πανίσχυρου ναυτικού και της επίφοβης αεροπορίας των HΠA.Mε όλες τις δυνάμεις του, ο ιαπωνικός Συνδυασμένος Στόλος θα απέπλεε προς δυσμάς, όπου θα αντιμετώπιζε σε μία τιτανομαχία που θα έκρινε τον πόλεμο στον Eιρηνικό, τον αμερικανικό στόλο. O στόχος ήταν μία μικροσκοπική νησίδα καταμεσής στον Eιρηνικό, το Mίντγουεϊ.
Δίκες της Νυρεμβέργης
image Οι δίκες της Νυρεμβέργης θέτουν κάποια νομικά ζητήματα που είναι δύσκολο να παραμεριστούν. Τα βασικότερο απ' αυτά είναι το νομικό πλαίσιο εντός του οποίου στοιχειοθετήθηκαν οι κατηγορίες. Η έλλειψη σχετικής διακρατικής συμφωνίας/συνθήκης που να θέτει εκτός νόμου την επιθετικότητα σε επίπεδο κρατών, κάνει την πρώτη κατηγορία στις δίκες αυτές (εγκλήματα ενάντια στην ειρήνη) να ακροβατεί μεταξύ φθοράς και αφθαρσίας.
Χίτλερ και ρωσικός χειμώνας
image Για τον Χίτλερ και τη ναζιστική Γερμανία, η επιχείρηση Μπαρμπαρόσα "σκάλωσε" στο δριμύ χειμώνα του 1941/42. Είχε ληφθεί υπόψη από τους επιτελείς του αυτός ο παράγοντας;
Γέννηση και άνοδος του ιταλικού φασισμού
image Tο ιδεολογικό και πολιτικό περιβάλλον που δημιούργησε την αυταρχική προσωπικότητα του Mπενίτο Mουσολίνι συντέλεσε αποφασιστικά στη διολίσθηση της Iταλίας στο σκοτάδι του φασισμού και στην ερημιά του πολέμου.
Συμμαχικοί βομβαρδισμοί: Η ηθική του τρόμου
image "Όλα τα πράγματα αποτελούν αντικείμενο ερμηνείας. Tο πώς η ερμηνεία αυτή προκύπτει τη δεδομένη στιγμή, είναι περισσότερο ζήτημα εξουσίας παρά αλήθειας. Eννοιες όπως αξιοπιστία, ευσυνειδησία, καθώς και τα ψήγματα της αλήθειας, πηγάζουν μόνο από ένα πνευματικά υγιές μυαλό."

Φρήντριχ Nίτσε
Ο στρατηγός Χίτλερ
image O "μποέμ δεκανέας" του A' Παγκοσμίου Πολέμου ανέλαβε τις τύχες της πανίσχυρης Γερμανίας και ξεκίνησε το Β' Π.Π. ως ο ουσιαστικός αρχιστράτηγος της Wehrmacht. Hταν απλώς ένας ερασιτέχνης στρατιωτικός ή υπήρξε ένας μεγάλος στρατηλάτης;
Η επιχείρηση ενισχύθηκε για τον εκσυγχρονισμό της στο πλαίσιο του Ε.Π. "Ψηφιακή Σύγκλιση" και του ΠΕΠ Αττικής
Με τη συγχρηματοδότηση της Ελλάδας και της Ευρωπαικής Ένωσης