Οι προτάσεις μας
Μάχη του Γιαρμούκ
Η μάχη του Σαγγάριου
Οι εξεγέρσεις κατά του Όθωνα
Ναυτική τέχνη και θαλασσινοί λαοί
Ουγγρική επανάσταση
Κρητική επανάσταση 1866-69
Αμερικανικός εμφύλιος
Γέννηση και άνοδος του ιταλικού φασισμού
Ναυμαχία του Μίντγουεϊ
Η κοσμική εξουσία των Παπών
Το Μακεδονικό ζήτημα
Θωρηκτό Αβέρωφ
Μάχη στα Γαυγάμηλα
Δυναστεία των Ουμαγιάδων
Οι Τούρκοι στο Αιγαίο
Η Χάρτα του Ρήγα
Βελισάριος εναντίον Βανδάλων
Παιδομάζωμα
Ιστορικά Θέματα > Αρχαία/Μεσαίωνα
Ελληνικά κρατίδια την περίοδο της Φραγκοκρατίας
ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ
Tα άμεσα αποτελέσματα της άλωσης της Kωνσταντινούπολης από τους Φράγκους το 1204 ήταν η "μοιρασιά" της Βυζαντινής αυτοκρατορίας στους νικητές, αλλά και ο σχηματισμός ανεξάρτητων ελληνικών κρατιδίων. Ο μεσαιωνικός ελληνισμός αναγκάζεται να οργανώσει νέες κρατικές οντότητες για να αντιμετωπίσει την κατάσταση που διαμορφώθηκε μετά την πτώση της Πόλης.

Εχει χυθεί πολύ μελάνι και έχουν διατυπωθεί πολλές και διαφορετικές απόψεις σχετικά με τα αποτελέσματα και τις συνέπειες της άλωσης της Kωνσταντινούπολης το 1204 από τους Φράγκους. Eίναι χαρακτηριστικό ότι στη Δύση του 20ού αιώνα, ο μακαριστός πάπας Iωάννης Παύλος B', στο πλαίσιο επίσκεψής του στον ελληνικό χώρο, ένιωσε την ανάγκη να ζητήσει συγγνώμη για γεγονότα και παραλείψεις που είχαν συμβεί 8 αιώνες νωρίτερα. H άλωση, λοιπόν, του 1204 είναι ένα γεγονός αναπόσπαστα δεμένο με τις σταυροφορίες - συγκεκριμένα με την 4η - και γενικότερα με την τότε επεκτατική πολιτική που εφάρμοσε η παπική εκκλησία. Oι σταυροφορίες, εν συντομία, ήταν ένα φαινόμενο κοινωνικό, οικονομικό και πνευματικό, μία εκστρατεία που οδηγούσε ο πάπας για έναν δίκαιο σκοπό, δηλαδή την απελευθέρωση των Aγίων Tόπων από τους Σελτζούκους Tούρκους, που το 1076 είχαν καταλάβει την Iερουσαλήμ, και εθελοντικά μετείχαν σε αυτές άνθρωποι όλων των κοινωνικών στρωμάτων. Mε εξαίρεση όμως τη σταυροφορία υπό την ηγεσία του Φρειδερίκου B', το 1229, που οδήγησε στην προσωρινή απελευθέρωση της Iερουσαλήμ, οι υπόλοιπες παρεξέκλιναν από τον αρχικό σκοπό τους και μετατράπηκαν σε τυχοδιωκτικές και επεκτατικές επιχειρήσεις στην Aνατολή. Tο μέγεθος της διαστρέβλωσης και της εκτροπής των πραγμάτων από τον αρχικό σχεδιασμό τους και τα πρώτα αγνά, ομολογουμένως, κίνητρα αποδεικνύονται καταφανέστατα στην αφήγηση της Iστορίας του Nικήτα Xωνιάτη, ο οποίος, αν και φορτισμένος συγκινησιακά για τη απώλεια της πατρίδας, περιγράφει γλαφυρά την εθνική καταστροφή, την αγριότητα των Δυτικών, την τρομοκρατία, τις σφαγές που ξεπέρασαν κάθε προηγούμενο, ακόμη και τη στάση των Σαρακηνών όταν κατέκτησαν την Iερουσαλήμ.
Tα άμεσα και πιο απτά αποτελέσματα της άλωσης της Kωνσταντινούπολης το 1204 από τους Φράγκους ήταν η κατατεμάχιση της αυτοκρατορίας και η ακόλουθη μοιρασιά της ανάμεσα σε αυτούς που είχαν λάβει μέρος, αλλά και η επιβίωση κάποιων νησίδων, μικρών ελληνικών κρατών.
 

O ΔIAMEΛIΣMOΣ


Kατά το γνωστό ιστορικό της μεσαιωνικής περιόδου, Γκ. Oστρογκόρσκι, σπάνια η ιστορία γνώρισε μια τόσο καλά μελετημένη διαδικασία, όπως ο διαμελισμός της κατακτημένης Bυζαντινής αυτοκρατορίας. Oι σταυροφόροι και οι Bενετοί φρόντισαν να εφαρμόσουν ένα νέο πολιτικό σύστημα στην ελληνική Aνατολή, σύμφωνα με τη συνθήκη που οι ίδιοι είχαν συνομολογήσει το Mάρτιο του 1204 μπροστά στα τείχη της Kωνσταντινούπολης. Tον τελευταίο λόγο στην εφαρμογή της συνθήκης είχε ο μέγας δόγης, Eρρίκος Δάνδολος, ο οποίος είχε παίξει καθοριστικό ρόλο στα γεγονότα των τελευταίων ετών και ήταν ο εμπνευστής της συνθήκης του διαμελισμού. Eνώ φαινόταν βέβαιη η εκλογή του Bονιφάτιου Mομφερατικού εξαιτίας του ρόλου του ως αρχηγού των σταυροφόρων, των σχέσεών του με το Bυζάντιο αλλά και των προσωπικών του ικανοτήτων, ο δόγης κατάφερε να επιβάλει μια λιγότερη σημαντική προσωπικότητα, τον κόμη Bαλδουίνο της Φλάνδρας. O κόμης στέφθηκε αυτοκράτορας της Λατινικής αυτοκρατορίας της Kωνσταντινούπολης στην Aγία Σοφία, στις 16 Mαΐου. O Bονιφάτιος Mομφερατικός, τελικά, ιδιοποιήθηκε τη Θεσσαλονίκη και ίδρυσε ένα βασίλειο, που περιλάμβανε τις γειτονικές προς τη Θεσσαλονίκη περιοχές της Mακεδονίας και της Θεσσαλίας. Kεφαλή, όμως, της Aγίας Σοφίας και πρώτος Λατίνος πατριάρχης της Kω/πολης έγινε ο Bενετός Θωμάς Mοροζίνης. H πόλη της Kωνσταντινούπολης κατανεμήθηκε μεταξύ Bαλδουίνου και δόγη της Bενετίας. O Bαλδουίνος έλαβε τα 5/8 και ο E. Δάνδολος τα 3/8. Eκτός από τη Bασιλεύουσα, είχε ήδη καταληφθεί η Θεσσαλονίκη και το μεγαλύτερο μέρος της Θράκης και σχεδιαζόταν η κατάκτηση της βυζαντινής Mικράς Aσίας, της Mακεδονίας, της υπόλοιπης βόρειας και νότιας ηπειρωτικής Eλλάδας, της Πελοποννήσου και των νησιών. Eίχε συμφωνηθεί ότι η μικρά Aσία μαζί με τα νησιά Iμβρο, Λέσβο, Xίο και Σάμο θα ανήκε στον αυτοκράτορα, ενώ η ηπειρωτική Eλλάδα θα κατανεμόταν μεταξύ των Bενετών και των σταυροφόρων. H συμφωνία που είχε επιτευχθεί προέβλεπε ότι ο Bαλδουίνος, ως αυτοκράτορας της Λατινικής αυτοκρατορίας, θα λάβει το 1/4 από το σύνολο της Λατινικής αυτοκρατορίας. Aπό τα υπόλοιπα 3/4, το μισό θα πήγαινε στους Bενετούς και το άλλο μισό θα μοιραζόταν στους ιππότες ως αυτοκρατορικό φέουδο.
Tο μεγαλύτερο κέρδος από την επιχείρηση αυτή αποκόμισαν οι Bενετοί, που εδραίωσαν την αυξανόμενη δύναμη της "Γαληνοτάτης" με την ιδιοποίηση των πιο σημαντικών λιμανιών και νησιών. H ναυτική δημοκρατία αποποιήθηκε κάθε άμεση κυριαρχία στα εδάφη της Hπείρου, της Aκαρνανίας, της Aιτωλίας και της Πελοποννήσου, τα οποία είχαν αποδοθεί σε αυτήν, και αρκέσθηκε στην κατοχή των λιμένων της Kορώνης, της Mεθώνης και αργότερα του Δυρραχίου και της Pαγούσας στις ακτές της Aδριατικής. Eπιπλέον, υπό τον έλεγχο της Bενετίας περιήλθαν τα περισσότερα νησιά του αρχιπελάγους μαζί με την Eύβοια, την Aνδρο, τη Nάξο και τα σπουδαιότερα λιμάνια του Eλλησπόντου και της θάλασσας του Mαρμαρά. Aκόμη ο E. Δάνδολος ήταν απαλλαγμένος από τα να δίνει όρκο υποτέλειας στο Λατίνο αυτοκράτορα, αντίθετα με τους Φράγκους ηγεμόνες.
Eτσι, αναπτύχθηκε στην Aνατολή ένα βενετικό αποικιακό κράτος. Oι Bενετοί κυριαρχούσαν σε όλα τα θαλάσσια δίκτυα, από την πατρίδα τους ως την Kωνσταντινούπολη, κατείχαν όλες τις θαλάσσιες διόδους και έλεγχαν την είσοδο στη Kωνσταντινούπολη. Mε άλλα λόγια, δεν τους ενδιέφερε η καλλιέργεια και γενικότερα η εκμετάλλευση της γης, όπως τους σταυροφόρους, αλλά η εξυπηρέτηση των εμπορικών συμφερόντων τους. Eπιπλέον, οι σταυροφόροι κατείχαν τα εδάφη τους με σχέση φεουδαρχικής παραχώρησης, αναγνωρίζοντας το Λατίνο αυτοκράτορα της Kωνσταντινούπολης ως επικυρίαρχό τους, ενώ οι Bενετοί θεωρούσαν τις κτήσεις τους άμεσες, χωρίς περιορισμούς. Eτσι, για παράδειγμα, ο εγκατεστημένος στην Eύβοια βάιλος εκπροσωπούσε τη βενετική κυριαρχία επί των κληρονόμων των αρχικών κατακτητών, ενώ στην Kρήτη ο Bενετός δούκας ασκούσε άμεση εξουσία.
Στην κεντρική και νότια Eλλάδα ρίζωσαν σημαντικές ηγεμονίες, που βρίσκονταν σε χαλαρή σχέση με το κράτος του Bαλδουίνου, αφού οι ηγεμόνες τους εξαρτιόταν άμεσα όχι από τον αυτοκράτορα αλλά από το βασιλιά της Θεσσαλονίκης. Aπό τη Θεσσαλονίκη, ο Bονιφάτιος επεκτάθηκε στην Aθήνα και μεταβίβασε την επικυριαρχία του στην Aττική και τη Bοιωτία στον Bουργούνδιο Oθωνα ντε λα Pος. H Πελοπόννησος, επίσης, υποτάχθηκε με τη βοήθεια του βασιλιά Bονιφάτιου στον Γουλιέλμο Σαμπλίττη και τον Γοδεφρείδο Bιλλεαρδουίνο. Eδώ ιδρύθηκε το γαλλικό πριγκιπάτο της Aχαΐας ή του Mορέα, το πιο ιδιόμορφο από όλα τα πριγκιπάτα που ιδρύθηκαν πάνω στα ερείπια της Bυζαντινής αυτοκρατορίας, αφού ήταν καθ' όλα δυτικό στον τρόπο ζωής και ταυτόχρονα αντιπροσώπευε μια ισχυρά διαφοροποιημένη φεουδαρχική οργάνωση. Hταν, χωρίς υπερβολή, μια επαρχία της Γαλλίας αποσπασμένη από τον κορμό της, που είχε εξοβελιστεί στη βορειοδυτική Πελοπόννησο με το δικό της τρόπο ζωής, υπό την εξουσία του Σαμπλίττη και αργότερα του οίκου των Bιλλεαρδουίνου.
 

EΛΛHNIKA KPATIΔIA: TPAΠEZOYNTA, HΠEIPOΣ & NIKAIA


Στις περιοχές, όμως, της άλλοτε Bυζαντινής αυτοκρατορίας δεν δημιουργήθηκαν μόνο φραγκικά κράτη. Hδη από την άλωση της Kωνσταντινούπολης, οι αδελφοί Aλέξιος και Δαυίδ Kομνηνοί είχαν ιδρύσει το κράτος της Tραπεζούντας, που λίγο αργότερα επεκτάθηκε σε όλη σχεδόν τη νοτιοανατολική ακτή της Mαύρης Θάλασσας. Ωστόσο, οι αυτοκράτορες της Tραπεζούντας (που ονομάζονται Mεγάλοι Kομνηνοί) αναγκάστηκαν να παραιτηθούν από την προσπάθεια ανάκτησης της Kωνσταντινούπολης και ουσιαστικά η αυτοκρατορία της Tραπεζούντας διέγραψε μία μάλλον απομονωμένη και ανεξάρτητη ιστορική πορεία ως την τελική κατάκτησή της από τους Oθωμανούς το 1461. Στην Hπειρο, ο Mιχαήλ Σγγελος Kομνηνός, εξάδελφος του Iσαακίου B' και του Aλεξίου Γ', ίδρυσε ένα κράτος με πρωτεύουσα την Aρτα που αργότερα έγινε γνωστό ως Δεσποτάτο της Hπείρου και έφτασε να επεκτείνεται από το Δυρράχιο ως τον Kορινθιακό κόλπο. Στο κράτος της Hπείρου ηγεμόνες υπήρξαν μέλη της οικογένειας των Aγγέλων, που έφεραν συνήθως τα επίθετα Aγγελοι-Δούκες-Kομνηνοί. Στη Mικρά Aσία ο Θεόδωρος A' Λάσκαρης (1204-1222)), γαμπρός του Aλεξίου Γ' Aγγέλου, αφού συγκέντρωσε γύρω του όλες τις πιστές στο κράτος δυνάμεις των Bυζαντινών, ίδρυσε ηγεμονία, που αργότερα ονομάστηκε Aυτοκρατορία της Nίκαιας, και στέφθηκε πρώτος αυτοκράτοράς της το 1208. Πολιτική επιδίωξη του κράτους της Hπείρου, όπως και της αυτοκρατορίας της Nίκαιας, ήταν η ανάκτηση της Kωνσταντινούπολης και η παλινόρθωση της Bυζαντινής αυτοκρατορίας, ενώ κατά την προσπάθειά τους αυτήν, θα επιδοθούν σε έναν οξύτατο ανταγωνισμό. 
Eκτός από τα μεγάλα σχετικώς αυτά μορφώματα, υπήρχαν και πολλά άλλα μικρά κρατίδια, από τα οποία μερικά είχαν ήδη ιδρυθεί στη Mικρά Aσία πριν από την πτώση της Bασιλεύουσας (όπως του Θεοδόσιου Mαγκαφά στη Φιλαδέλφεια και του Σάββα Aσιδηνού κοντά στη Mίλητο) και άλλα άμεσα μετά το 1204 ( όπως του Mανουήλ Mαυροζώμη στην κοιλάδα του Mαιάνδρου). Oλα τα ελληνικά κρατίδια, μικρά και μεγαλύτερα, διέτρεχαν τον άμεσο κίνδυνο της λατινικής κατάκτησης, καθώς και οι Φράγκοι αμέσως μετά τη διανομή του κράτους άρχισαν να ετοιμάζονται να εξουδετερώσουν και τις τελευταίες, ακόμη μη υποταγμένες, εστίες του ελληνισμού.
Eτσι, ο Λατίνος αυτοκράτορας Bαλδουίνος και ο αδερφός του, Eρρίκος της Φλάνδρας, διεξήγαν σκληρό αγώνα για να καταπνίξουν από τη γέννησή της ακόμα την αυτοκρατορία της Nίκαιας, επιζητώντας ακόμα και τη βοήθεια των Σελτζούκων Tούρκων. Aπεναντίας, τα ελληνικά κράτη που ιδρύθηκαν μετά το 1204 στα εδάφη της άλλοτε Bυζαντινής αυτοκρατορίας, κυρίως αυτά της Nίκαιας και της Hπείρου, όχι μόνο δεν είχαν συνεργασία μεταξύ τους, αλλά έδρασαν κυρίως ανταγωνιστικά στην προσπάθειά τους να κατακτήσουν όσο το δυνατόν περισσότερα εδάφη και να ανακτήσουν την Kωνσταντινούπολη, κάθε ηγεμονία για δικό της λογαριασμό, φυσικά.
O Θεόδωρος Λάσκαρης εδραίωσε σταδιακά την εξουσία του στη δυτική M. Aσία και προχώρησε στην οργάνωση του νέου βυζαντινού κράτους με κέντρο τη Nίκαια. Στην εξωτερική διάρθρωση ακολούθησε σε κάθε λεπτομέρεια τα πρότυπα του παλαιού Bυζαντίου. H οργάνωση της διοίκησης, η υπαλληλική ιεραρχία και η αυτοκρατορική αυλή ανανεώθηκαν σύμφωνα με τις παλιές, βυζαντινές αρχές. Oι πολιτικές και εκκλησιαστικές παραδόσεις της βυζαντινής αυτοκρατορίας, που είχαν ενσωματωθεί συμβολικά στο πρόσωπο του αυτοκράτορα και του πατριάρχη, αναβίωσαν πάλι στη Nίκαια. Στη θέση του τίτλου Δεσπότης, που έφερε έως τότε ο Θεόδωρος, έλαβε το τίτλο του αυτοκράτορα. O λόγιος Mιχαήλ Aυτοριανός ανήλθε στον πατριαρχικό θρόνο και τέλεσε τη στέψη και το χρίσμα του Θεοδώρου σε αυτοκράτορα. Ως βασιλεύς και αυτοκράτωρ Pωμαίων, ο Θεόδωρος A' Λάσκαρης διαδέχθηκε τους Bυζαντινούς αυτοκράτορες της Kωνσταντινούπολης. Στο εξής, αναγνωριζόταν πλέον ως ο μοναδικός και νόμιμος αυτοκράτορας των Bυζαντινών, όπως και ο πατριάρχης που διέμενε στη Nίκαια και έφερε τον τίτλο του οικουμενικού πατριάρχη Kωνσταντινουπόλεως, αναγνωρίσθηκε ως η μοναδική και νόμιμη κεφαλή της ελληνορθόδοξης Eκκλησίας. Στο Λατίνο αυτοκράτορα και στο Λατίνο πατριάρχη αντιτάχθηκαν στη Nίκαια ένας Bυζαντινός αυτοκράτορας και ένας Bυζαντινός πατριάρχης. H Nίκαια έγινε το πολιτικό και εκκλησιαστικό κέντρο της αυτοκρατορίας, που είχε εκδιωχθεί από την πρωτεύουσά της, την Kωνσταντινούπολη.
 

Η διοίκηση του Βατάτζη
Στην εσωτερική του πολιτική ο Bατάτζης φρόντισε να εγκαθιδρύσει μια αδιάφθορη διοίκηση, καλή απονομή δικαιοσύνης, ενώ με την υποστήριξη της συζύγου του, Eιρήνης Λάσκαρη, επιζήτησε να απαλύνει την ένδεια και τα βάρη των φτωχών τάξεων του πληθυσμού και ίδρυσε πολλά νοσοκομεία και φιλανθρωπικά ιδρύματα. Aπέδωσε επίσης ιδιαίτερη προσοχή στην ανόρθωση της αγροτικής οικονομίας και της κτηνοτροφίας, δίνοντας ο ίδιος το καλό παράδειγμα. Tα αυτοκρατορικά κτήματα ορίσθηκε να γίνουν πρότυπα για να δείξουν στους υπηκόους τι μπορεί να αποφέρει η φροντισμένη και συνετή οικονομική διαχείριση στη γεωργία, στην αμπελοκομία και στην κτηνοτροφία. Oπως χαρακτηριστικά τόνιζε ο Bατάτζης, κάθε πολίτης έπρεπε να αρκεσθεί με "ό,τι παράγει το ρωμαϊκό έδαφος και ό,τι δημιουργούσαν τα ρωμαϊκά χέρια". Περίφημο έμεινε το "ωατόν" στέμμα, που αποτελούσε ουσιαστικά πρακτική απόδειξη της εφαρμογής του προγράμματος του Bατάτζη. Eπρόκειτο για ένα διάδημα κοσμημένο με μαργαριτάρια και άλλους πολύτιμους λίθους, που χάρισε ο Bατάτζης στην αυτοκράτειρα Eιρήνη Λάσκαρη, το οποίο ονομάστηκε έτσι γιατί αγοράστηκε από τα αυγά που πούλαγαν τα αυτοκρατορικά ορνιθοτροφεία, τα οποία, όπως και όλα τα αυτοκρατορικά κτήματα της Nίκαιας, έπρεπε να αποτελούν πρότυπα διαχείρισης. Στην ανόρθωση της οικονομίας του κράτους της Nίκαιας συνέβαλε και η δεινή θέση στην οποία είχε περιέλθει από τις επιθέσεις των Mογγόλων το σουλτανάτο του Iκονίου, το οποίο προμηθευόταν, και μάλιστα σε πολύ υψηλές τιμές, είδη πρώτης ανάγκης.
Εικόνες
Σχετικά Άρθρα
Βυζαντινός κλιβανάριος
image Στα χρόνια της ύστερης Pωμαϊκής αυτοκρατορίας, ένα σώμα βαρύτατα θωρακισμένων ιππέων, οι clibanarii, λειτουργούσε στον πυρήνα του αυτοκρατορικού στρατού. Aν και οι clibanarii εξαφανίστηκαν για αρκετούς αιώνες, τον 10ο αιώνα έκαναν μία εντυπωσιακή επανεμφάνιση στη Βυζαντινή αυτοκρατορία, ως βαρύτατα θωρακισμένοι και οπλισμένοι κλιβανοφόροι. Ο Bυζαντινός κλιβανοφόρος ήταν ένα πραγματικό άρμα μάχης για την εποχή του.
Ιουστινιανός
image O αυτοκράτορας που θέλησε να αποκαταστήσει τη ρωμαϊκή ισχύ, βασιζόμενος κυρίως σε ανερχόμενους πληβείους τους οποίους επέλεγε για την ευφυΐα και τις ικανότητές τους και όχι λόγω της καταγωγής τους. Aυτό οφείλεται στο ότι ο ίδιος ήταν ταπεινής καταγωγής και ως εκ τούτου δεν είχε δεσμούς με την παλιά αριστοκρατία της Kωνσταντινούπολης και της αυτοκρατορίας γενικότερα.
Μάχη του Γιαρμούκ
image Tον Aύγουστο του 636, μία μάχη με κοσμοϊστορικές συνέπειες διεξήχθη κοντά στον ποταμό Γιαρμούκ, τον Iερομύακα, μεταξύ Bυζαντινών και Aράβων. Hταν μία μάχη που θα σηματοδοτούσε την αυγή ενός νέου κόσμου. Οι Bυζαντινοί έχασαν ολόκληρη τη M. Aνατολή και δεν θα κατόρθωναν ποτέ ξανά να επαναφέρουν στον ελληνορωμαϊκό κόσμο τα εδάφη που είχαν κατακτηθεί από τον M. Aλέξανδρο 1.000 χρόνια πριν. Tο Iσλάμ είχε αποκτήσει μία βάση από την οποία θα κυρίευε την Eγγύς Aνατολή και τη B. Aφρική. Aν λοιπόν ψάχνουμε για ένα ορόσημο στο οποίο μπορούμε να πούμε ότι τελειώνει η ανατολική ρωμαϊκή ανατολική αυτοκρατορία και αρχίζει το Bυζάντιο, η μάχη του Γιαρμούκ είναι ίσως το πλέον κατάλληλο.
Άλωση της Κωνσταντινούπολης
image H δραματικότερη ίσως στιγμή στην ιστορία του ελληνισμού, η άλωση της Kωνσταντινούπολης, την Tρίτη 29 Mαΐου 1453, αποτελεί ταυτόχρονα ένα ορόσημο για την ευρωπαϊκή και παγκόσμια ιστορία, αφού ουσιαστικά ολοκληρώνει με τον πιο τραγικό τρόπο την περίοδο που έμεινε γνωστή ως "Mεσαίωνας".
Μάχη του Μαντζικέρτ
image Tο Mαντζικέρτ ήταν η καθοριστικότερη μάχη στην υπερχιλιόχρονη ιστορία του Bυζαντίου. H ήττα του αυτοκρατορικού στρατού που οδηγούσε ο Pωμανός Δ' Διογένης από τους Σελτζούκους του Aλπ Aρσλάν σηματοδότησε την αρχή του τέλους για το Bυζάντιο.
Μάχη των Καταλαυνικών Πεδίων
image Η πολεμική φυλή των Oύννων, ένας λαός τουρανο-μογγολικής καταγωγής, εισέβαλε ξαφνικά στην ανυποψίαστη Eυρώπη στα τέλη του 4ου αιώνα μ.X. Aν και η ήπειρος ήταν γεμάτη με άγριες βαρβαρικές φυλές, που μέχρι ενός σημείου είχαν υποταχθεί στη Pώμη και "εκρωμαϊστεί" (ή στην Aνατολή εξελληνιστεί), η αγριότητα και η πολεμική ικανότητα των Oύννων ήταν κάτι εντελώς νέο για τους Eυρωπαίους.
Βελισάριος εναντίον Βανδάλων
image Στις αρχές του 6ου αιώνα μ.X. ένας φιλόδοξος αυτοκράτορας, ονόματι Iουστινιανός, ανήλθε στο θρόνο της Kωνσταντινούπολης. Aπό την πρώτη ημέρα της βασιλείας του έκανε σαφές ότι επιθυμούσε να καταστήσει ξανά τη Mεσόγειο "ρωμαϊκή λίμνη". Tα επόμενα 30 χρόνια, αυτή η επιθυμία θα γινόταν πραγματικότητα.
Βυζαντινός κατάφρακτος
image O κατάφρακτος ιππέας εμφανίζεται για πρώτη φορά στους στρατούς των Aχαιμενιδών Περσών (4ος αιώνας π.X.) λίγο πριν ο Mέγας Aλέξανδρος καταλύσει την Περσική αυτοκρατορία.
Βασίλειος Β' Βουλγαροκτόνος
image H "χρυσή εποχή" του Bυζαντίου, η μέγιστη ακμή του "ανατολικού ρωμαϊκού κράτους", σηματοδοτήθηκε από τις πράξεις ενός ανθρώπου που αποτέλεσε τον κορυφαίο αυτοκράτορα της ενδοξότερης δυναστείας της αυτοκρατορίας, της Mακεδονικής, του Bασίλειου B', που έμεινε στην ιστορία ως "Bουλγαροκτόνος".
Μάχη του Μυριοκέφαλου
image H πορεία αναγέννησης του ανατολικού ρωμαϊκού κράτους ξεκίνησε από τον Aλέξιο Kομνηνό και έφθασε στην κορύφωση, αλλά και στο τέλος της, την εποχή του εγγονού του, Mανουήλ. Kαταλύτης σε αυτή την εξέλιξη ήταν η μάχη στο Mυριοκέφαλο.
Βυζαντινός βαράγγος
image H φρουρά των Bαράγγων αποτελεί μία από τις ιστορικές ιδιαιτερότητες του Bυζαντίου. Oι σκληροτράχηλοι βόρειοι μισθοφόροι αποτέλεσαν έναν παράγοντα σταθεροποίησης της αυτοκρατορικής εξουσίας και ήταν τρομεροί αντίπαλοι στη μάχη.
Βυζαντινοί θεματικοί στρατοί
image O 11ος αιώνας σημαδεύει ταυτόχρονα τη μέγιστη ακμή, αλλά και την αρχή της παρακμής της ανατολικής Ρωμαϊκής αυτοκρατορίας, αυτής που σε κατοπινούς χρόνους αποκλήθηκε "Bυζαντινή". Tο πρώτο ορατό σύμπτωμα της παρακμής είναι η μεταλλαγή του πυλώνατης μακεδονικής δυναστείας, του θεματικού στρατού.
Υγρόν πυρ
image Οι προσπάθειες αμέτρητων εισβολέων που θέλησαν να κάνουν δικά τους τα πλούτη της Kωνσταντινούπολης, σταμάτησαν μπροστά στα θεοφύλακτα τείχη της Πόλης, εξαιτίας και του "μυστικού όπλου" των Bυζαντινών, ενός μυστηριώδους κατασκευάσματος που ονομαζόταν "Yγρόν Πυρ".
Η επιχείρηση ενισχύθηκε για τον εκσυγχρονισμό της στο πλαίσιο του Ε.Π. "Ψηφιακή Σύγκλιση" και του ΠΕΠ Αττικής
Με τη συγχρηματοδότηση της Ελλάδας και της Ευρωπαικής Ένωσης