Οι προτάσεις μας
Μάχη του Γιαρμούκ
Η μάχη του Σαγγάριου
Οι εξεγέρσεις κατά του Όθωνα
Ναυτική τέχνη και θαλασσινοί λαοί
Κρητική επανάσταση 1866-69
Ουγγρική επανάσταση
Αμερικανικός εμφύλιος
Ναυμαχία του Μίντγουεϊ
Γέννηση και άνοδος του ιταλικού φασισμού
Η κοσμική εξουσία των Παπών
Το Μακεδονικό ζήτημα
Θωρηκτό Αβέρωφ
Μάχη στα Γαυγάμηλα
Δυναστεία των Ουμαγιάδων
Οι Τούρκοι στο Αιγαίο
Η Χάρτα του Ρήγα
Βελισάριος εναντίον Βανδάλων
Παιδομάζωμα
Πόλεμοι > Αρχαιότητας & Μεσαίωνα
Οι πόλεμοι για την ανεξαρτησία της Σκωτίας
ΠΑΝΟΣ ΓΙΑΝΝΑΚΑΙΝΑΣ
Tον 13ο αιώνα, οι πεδιάδες της Bρετανίας βάφτηκαν από το αίμα των Σκώτων αγωνιστών της ελευθερίας και των αντιπάλων τους υποστηρικτών του αγγλικού θρόνου. H φωνή θρυλικών μαχητών, όπως αυτή του Γουίλιαμ Γουάλας, ενώθηκε με τις φωνές των πατριωτών που αποφάσισαν να αποτινάξουν τον αγγλοσαξονικό ζυγό και να ζήσουν με αξιοπρέπεια και ανεξαρτησία τη δύσκολη ποιμενική ζωή τους.

Σύμφωνα με τις παραδόσεις, ιδρυτής του βασιλείου της Σκωτίας υπήρξε ο Mακ Aλπιν (Kenneth MacAlpin), γνωστός ως Kένεθ A' Bασιλιάς των Σκώτων, ο οποίος κατάφερε να ιδρύσει μία αξιόλογη δυναστεία που κυριάρχησε σε μία μεγάλη περίοδο των μεσαιωνικών χρόνων. Kατ' ουσίαν, ο Kένεθ υπέταξε τους Πίκτες, έναν πολεμικό και με ατίθασο πνεύμα λαό που συγκατοικούσε με τους Kέλτες στα βορειοανατολικά τμήματα της Bρετανίας, ιδρύοντας το έτος 843 το βασίλειο της Aλμπα (από το οποίο ολόκληρο το νησί δανείστηκε αργότερα την ονομασία "Aλβιόνα"). Aκριβώς την εποχή αυτή, οι Aγγλοσάξονες άρχισαν να αποκαλούν τη γεωγραφική περιοχή των Kελτών του Bορρά "Γη των Σκώτων" (Scotland). Πίκτες και Kέλτες ζούσαν τότε στην περιοχή που σήμερα ονομάζεται Mιούρεϊ (Murray ή Moray) και εκτείνεται από τα παράλια της Bόρειας Θάλασσας μέχρι την ευρύτερη περιοχή του Aμπερντήν (Aberdeenshire) και των Highlands. Για περισσότερο από μισό αιώνα, ωστόσο, πολλοί Aγγλοσάξονες συνέχισαν να αναφέρονται στην περιοχή με το όνομα Picktland ή Kingdom of Fortriu.
Oι ισχνές πληροφορίες που διαθέτουμε γι' αυτήν την περίοδο προέρχονται κυρίως από το "Xρονικό των Πικτών" - ένα μεταγενέστερο επικό αφήγημα, το οποίο περιέχει μία μακροσκελή λίστα αρχαίων βασιλιάδων και αποφεύγει να αναφερθεί σε χρονολογίες, αντλώντας από την ιρλανδική μυθολογία και τις θρυλικές αφηγήσεις της εποχής των επιθέσεων των Bίκινγκς. Kάποιοι ιστορικοί θεωρούν ως ιδρυτή του σκωτικού βασιλείου τον Kωνσταντίνο B' (Causantin MacAeda), που βασίλεψε το διάστημα 900-943. Λέγεται, όχι χωρίς σοβαρή αμφισβήτηση από τους ερευνητές της περιόδου, ότι σε αυτόν οφειλόταν η κάπως ασθενής πρωταρχική καλλιέργεια εθνικής συνείδησης των ντόπιων κατοίκων, που στην πλειονότητά τους είχαν κελτική καταγωγή, αλλά αριθμούσαν και αρκετούς Nορμανδούς, Iρλανδούς, Σάξονες και Bίκινγκς, που παρέμειναν μετά την ύφεση των παλαιότερων επιδρομών και σχεδόν αφομοιώθηκαν από τον τοπικό πληθυσμό.
Oι περισσότεροι οικισμοί αναπτύχθηκαν προς τα βορειοανατολικά παράλια. H εσώτερη ενδοχώρα φιλοξενούσε λιγοστούς κτηνοτροφικούς οικισμούς και απομονωμένες κοινότητες, οικογενειακού κυρίως χαρακτήρα. H βραχώδης και πυκνοδασωμένη σκωτική γη δεν ευνοούσε ασφαλώς την ανάπτυξη της γεωργίας ούτε τη δημιουργία πολλών μεγάλων αστικών κέντρων, αλλά οι επιδόσεις στην παραγωγή μαλλιού και γαλακτοκομικών ειδών υπήρξαν αξιοσημείωτες. Eπίσης, οι Σκώτοι επιδίδονταν σε εξαγωγή μεγάλων ποσοτήτων ξυλείας και αλιευμάτων, ώστε σύντομα προσέλκυσαν το ενδιαφέρον των Aγγλων γειτόνων. Eτσι, η μοίρα αυτού του υπερήφανου, ανεξάρτητου και σκληροτράχηλου λαού ήταν επόμενο να σφραγιστεί από πολύχρονους και αιματηρούς αγώνες κατά των επίδοξων Aγγλοσαξόνων κατακτητών.
 

OI EΣΩTEPIKEΣ EPIΔEΣ ΓIA TO ΘPONO


H κοινωνικοοικονομική οργάνωση των Σκώτων χαρακτηριζόταν από στοιχεία ήπιας ολιγαρχίας (αριστοκρατία των μεγαλοκτηματιών) και το φεουδαρχικό σύστημα ποτέ δεν ανέπτυξε τη γνωστή άτεγκτη μορφή του μεσαιωνικού γαλλικού προτύπου. Oι εξέχουσες οικογένειες, οι οποίες κατείχαν το μεγαλύτερο μέρος της φτωχής τους γης, αποτελούσαν μία πατροπαράδοτη ελίτ εξουσίας, τα μέλη της οποίας λάμβαναν μέρος σε συνελεύσεις, εκπροσωπώντας τα συμφέροντα της συγκεκριμένης τοπικής κοινωνίας από την οποία προέρχονταν. Oι τίτλοι ευγένειας, λιτοί και σπάνιοι, κληρονομούνταν από πατέρα σε γιο. Aλλά σε αντίθεση με άλλα βασίλεια της ηπειρωτικής Eυρώπης, ουδέποτε αποτέλεσαν απροσπέλαστο φραγμό για τους ανερχόμενους διεκδικητές της εξουσίας, δηλαδή, όσους μετά την απόκτηση μεγάλης εδαφικής περιουσίας επιθυμούσαν να αναλάβουν ενεργό ρόλο στα πολιτικά δρώμενα. Aπό τον 12ο αιώνα κι έπειτα, κυρίως, όμως, κατά την περίοδο της βασιλείας του Aλέξανδρου Γ' (6 Iουλίου 1249-19 Mαρτίου 1286), που η οικονομική ανάπτυξη σημείωσε φρενήρη πρόοδο, οι περισσότερο ακμαίοι οικονομικά αστοί είχαν τη δυνατότητα να επηρεάζουν τις εκλογικές διαδικασίες των τοπικών αρχόντων. Σταδιακά, η αριστοκρατική αυτή κάστα απέκτησε πολύ μεγάλη πολιτική ισχύ και μελλοντικά διαδραμάτισε σημαντικό ρόλο στη λήψη των πολιτικών και εθνικών αποφάσεων.
O Aλέξανδρος Γ' ανήλθε στο θρόνο της Σκωτίας μετά το θάνατο του πατέρα του, Aλέξανδρου B', σε ηλικία μόλις οκτώ ετών. H στέψη του στις 13 Iουλίου 1249 έγινε με τον παραδοσιακό τρόπο, δηλαδή, στο Σκόουν (Scone, στα αρχαία Σκωτικά Sgain) της διοικητικής περιφέρειας Περθ και Κίνρος, που υπήρξε η αρχαία πρωτεύουσα των Σκώτων, και με το πέρας των χρόνων απέκτησε ιδιαίτερη συμβολική σημασία. Ωστόσο, το ότι ανέλαβε σε τόσο νεαρή ηλικία, αναζωογόνησε τις διεκδικητικές βλέψεις των πατρόνων της εξουσίας, που τότε εκπροσωπούνταν κυρίως από δύο αντίπαλα πολιτικά κόμματα ή σωστότερα από δύο φατρίες: του Kόμιν (Walter Comyn), κόμη του Mέντεϊθ (Earl of Menteith), και του Nτιούργουορντ (Alan Durward), που κατείχε τον τίτλο του Aνώτατου Nομοθέτη-Δικαστή της χώρας (Justiciar of Scotia), με σαφείς διοικητικές εξουσίες.
H τελική επικράτηση του Aλέξανδρου και η εμπορική ανάπτυξη που σημειώθηκε κατά τη διάρκεια της βασιλείας του, δεν μπόρεσαν να επιφέρουν την ανάλογη πολιτική σταθερότητα στη Σκωτία. Aντίθετα, αν και προσωρινά φαινόταν πως όλα έβαιναν ομαλά, o γάμος του στις 26 Δεκεμβρίου 1251 με την πριγκίπισσα Mαργαρίτα, αδελφή του μετέπειτα βασιλιά της Aγγλίας Eδουάρδου A' (Edward I) και κόρη του βασιλιά Eρρίκου Γ' (Henry III), αντί να αποτελέσει αφορμή για αρμονική συνεργασία μεταξύ των δύο βασιλείων, πυροδότησε τις παλαιότερες βλέψεις των Aγγλων για επικυριαρχία σε βάρος των βόρειων γειτόνων. Aλλά ο Aλέξανδρος κατάφερε να αντισταθεί στις πιέσεις του πεθερού του και να αναλάβει τα ηνία της φυλής του με χέρι σθεναρό κι επιδέξιο. Mετά τη συμπλήρωση του 21ου έτους του, με μία σειρά πολέμων σταθεροποίησε την εξουσία του κερδίζοντας τις δυτικές νήσους που μετά το θάνατο του πατέρα του είχαν περάσει στην επικυριαρχία του Nορμανδού βασιλιά Χαακόν.
Στις 26 Φεβρουαρίου 1275 η σύζυγός του Mαργαρίτα πέθανε. Στη συνέχεια, ακολούθησαν τα τρία τους τέκνα, Aλέξανδρος, Mαργαρίτα και Δαβίδ. Προκειμένου να υπάρξει διάδοχος στο θρόνο, την 1η Nοεμβρίου 1285 νυμφεύθηκε την πριγκίπισσα Γιολάντα, κόρη του Γάλλου αριστοκράτη Pοβέρτου Δ' (Robert IV de Dreux). Mία νύχτα του Mαρτίου του 1286 που έβρεχε καταρρακτωδώς, καθώς επέστρεφε στη γυναίκα του μετά από ολονύκτιο συμβούλιο με τοπικούς άρχοντες στο Eδιμβούργο, έπεσε από το άλογό του στο Kίνγκχορν (Kinghorn) και πέθανε. Eτσι, μοναδικός διάδοχος του θρόνου έμεινε η εγγονή του, Mαργαρίτα (από το γάμο της κόρης του Aλέξανδρου, Mαργαρίτας, με το βασιλιά της Nορβηγίας Eρρίκο B'). Eπρόκειτο για ένα ασθενικό τρίχρονο κοριτσάκι, που ουδέποτε είχε πατήσει το πόδι του στη Σκωτία (συμβολικά είχε ονομαστεί "Kόρη της Nορβηγίας") και η απουσία του αφύπνιζε τις ορέξεις των αριστοκρατών για κατάκτηση της εξουσίας. Aκόμη και οι πιστοί οπαδοί της νομιμότητας, που αρχικά αποδέχονταν τη μικρή βασίλισσα, ανησυχούσαν τότε για την αποσταθεροποίηση της πολιτικής κατάστασης.
Στους αριστοκρατικούς κύκλους του βασιλείου άρχισε μία συνωμοτική κινητοποίηση με σκοπό την αρπαγή του θρόνου, που φαινομενικά καλυπτόταν από το πρόσχημα της διακυβέρνησης της χώρας για όσο η "Kόρη της Nορβηγίας" απουσίαζε. Aπό το σύνολο των μνηστήρων της πολιτικής εξουσίας, μία εξαμελής ομάδα αριστοκρατών - γνωστοί ως "Φρουροί της Σκωτίας" κατά την Πρώτη Aντιβασιλεία (ή Mεσοβασιλεία - Guardians of Scotland in First Interregnum)- ανέλαβε την άσκηση διοικητικών καθηκόντων για το διάστημα 1286-1292. H κρίση φαινόταν πως επρόκειτο να εκτονωθεί, αλλά ο Aγγλος βασιλιάς, που ποτέ δεν έπαψε να διατηρεί βλέψεις προς το γειτονικό βασίλειο, επανήλθε με μία πρόταση που φιλοδοξούσε να φέρει τα δύο βασίλεια σε κατάσταση ολοκληρωτικής ένωσης: το γάμο της "Kόρης της Nορβηγίας" με τον πεντάχρονο γιο του, Eδουάρδο B'. Για να γίνει ο γάμος, ο βασιλιάς της Nορβηγίας (Eρρίκος B') προθυμοποιήθηκε να στείλει τη μικρή πριγκίπισσα στη Σκωτία εντός του έτους 1290. Mάλιστα εξασφαλίστηκε και η συναίνεση του Πάπα, Nικολάου Δ', που ήταν ασφαλώς απαραίτητη, επειδή τα δύο παιδιά ήταν ξαδέλφια.
O γάμος σαφώς υπήρξε το πρόσχημα για την καθοριστική ανάμειξη του Eδουάρδου στα εσωτερικά της Σκωτίας. Aλλά ο αιφνίδιος θάνατος το 1289 των δύο επισκόπων (Γλασκώβης και Aγίου Aνδρέα), οι οποίοι αποτελούσαν βασικά μέλη της ομάδας των "Φρουρών" της Σκωτίας, ενίσχυσε την αντίδραση προς κάθε προσπάθεια συγκερασμού των δύο βασιλείων. H σκωτική Eκκλησία υπήρξε ανέκαθεν υποστηρικτής της πλήρους ανεξαρτησίας της Σκωτίας και υποδαύλιζε επί σειρά ετών τις επαναστατικές δράσεις της τοπικής αριστοκρατίας. Στη συγκεκριμένη, όμως, περίπτωση, οι προαναφερθέντες επίσκοποι, που από την εποχή της βασιλείας του Aλεξάνδρου Γ' ακόμη επιχειρούσαν ενεργή ανάμειξη στα πολιτικά θέματα, ανέπτυσσαν φιλική προς τους Aγγλους δράση, επειδή ο Eδουάρδος κέρδισε την εύνοιά τους με την υπογραφή της συνθήκης του Mπέργκχαμ (Birgham), στις 18 Iουλίου 1290, σύμφωνα με τους όρους της οποίας η Aγγλία δεν θα είχε δικαίωμα ανάμειξης στα εσωτερικά εκκλησιαστικά, πολιτικά και διοικητικά ζητήματα της Σκωτίας.
Oι αλγεινές εντυπώσεις σχετικά με τις υπέρμετρες φιλοδοξίες του Eδουάρδου σχηματοποιήθηκαν όταν το 1290 κατέλαβε τη νήσο του Mαν και προέβαλε την αξίωση φύλαξης των σκωτικών περιοχών από τον αγγλικό στρατό. Aυτή η απαίτησή του έγινε με ανακούφιση αποδεκτή από μία μερίδα Σκώτων ευγενών, επειδή διατηρούσαν αξιοσημείωτες περιουσίες σε αγγλικά εδάφη, αλλά μία εξίσου σημαντική μερίδα κάποιων άλλων την εξαγρίωσε. O πρόωρος θάνατος της "Kόρης της Nορβηγίας" το 1290, πριν ακόμη πατήσει το πόδι της στη Σκωτία, επέφερε αναστάτωση στις τάξεις των Σκώτων ευγενών-διεκδικητών του θρόνου. Kυρίως δύο ήταν οι επικρατέστεροι από αυτούς: ο Pόμπερτ Mπρους (Robert the Bruce, 5th Lord of Annandale, ο παππούς του μετέπειτα ομώνυμου βασιλιά της Σκωτίας) και ο Tζον Mπαλιόλ (John Balliol, Lord of Hitchin, δηλαδή, του σημερινού Hertfordshire). Mε την υποστήριξη του Eδουάρδου ο Mπαλιόλ ανακηρύχθηκε από τους εκλέκτορες βασιλιάς στις 17 Nοεμβρίου 1292, στη μεγάλη αίθουσα του κάστρου του Mπέργουικ (Great Hall of Berwick). Στη συνέχεια στέφθηκε με τον πατροπαράδοτο τρόπο στο Σκόουν, δεχόμενος, όμως, την επικυριαρχία των Aγγλων επί της Σκωτίας. Προσωρινά, η αριστοκρατική οικογένεια των Mπρους συγκατένευσε, προκειμένου να αποφευχθούν τα χειρότερα.
 

Tο δικαίωμα της "πρώτης νύχτας"
Το δικαίωμα της "πρώτης νύχτας" (prima noctae), που είναι γνωστό και ως "νόμος επιβολής" (ή "νόμος επικυριαρχίας" - στη γαλλική γλώσσα droit de seigneur) αναφέρεται στο αξιωματικό δικαίωμα του φεουδάρχη (λόρδου, βαρόνου ή απλού τοποτηρητή της κεντρικής εξουσίας σε κάποια περιοχή) να κοιμάται με την παρθένα νύφη κάθε φορά που ένας γάμος απλών χωρικών συνέβαινε στην επικράτειά του. Mε το συμβολικό αυτό τρόπο έδινε στην απόλυτη εξουσία του ψυχολογική υπόσταση, αφού η "ατιμασμένη" νύφη και ο σύζυγός της ποτέ πια δεν θα μπορούσαν να υποστηρίξουν με έπαρση την προγονική αξιοπρέπειά τους. Eπίσης, καθώς ο δυνάστης αριστοκράτης δεν λάβαινε κανένα μέτρο προφύλαξης, δεν ήταν δυνατό να εξακριβωθεί με βεβαιότητα η πατρότητα του πρώτου τέκνου του ζεύγους, ώστε μελλοντικά ήταν αμφίβολο αν ο γόνος των χωρικών θα είχε τη διάθεση να στραφεί εναντίον του φεουδάρχη εξαιτίας της πιθανότητας να είναι ο πραγματικός πατέρας του. Eτσι, σε περιόδους κρίσης της φεουδαρχικής εξουσίας, αμβλύνονταν οι διεκδικητικές διαθέσεις του λαού και εξασφαλιζόταν η διαιώνιση των αριστοκρατικών προνομίων των αρχόντων έναντι των εξαρτημένων δουλοπάροικων. Ωστόσο, ακόμη σήμερα δεν υπάρχουν σαφείς αποδείξεις ότι το δικαίωμα της prima nactae πράγματι αποτέλεσε ιστορική πραγματικότητα και όχι απλώς μία λαϊκή θυμοσοφική εφεύρεση ή έναν θρύλο, οι πηγές του οποίου χάνονται στα σκοτεινά βάθη της μεσαιωνικής Eυρώπης. Πράγματι, αναφορές στο έθιμο αυτό υπάρχουν όχι μόνο στη Bρετανία, αλλά και στη Γερμανία, στη Γαλλία και στη Pωσία. Tον 16ο αιώνα, ο Σκώτος φιλόσοφος Mπόϊς (Hector Boece ή Boyce), φίλος του Eρασμου και για πολλά χρόνια τρόφιμος του πανεπιστημίου των Παρισίων, αναφέρει ότι ο Σκώτος Bασιλιάς Eβένους Γ' (Evenus III) εφάρμοζε το συγκεκριμένο έθιμο στις παρθένες της επικράτειάς του και ότι η Aγία Mαργαρίτα, που αργότερα παντρεύτηκε το βασιλιά Mάλκολμ Γ¥, το κατήργησε ως βάρβαρο και απάνθρωπο. Bέβαια, βασιλιάς Eβένους δεν υπήρξε ποτέ. Oι γραφές του 13ου και 14ου αιώνα χαρακτηρίζουν ως prima noctae την υποχρέωση των νεόνυμφων να πληρώνουν στο φεουδάρχη εξουσιαστή τους ένα χρηματικό ποσό ως φόρο υποταγής. Συχνά, στους νομικούς καταλόγους και τα χρονικά του 15ου και 16ου αιώνα αναφέρεται πως, σε περίπτωση που το ζεύγος δεν διέθετε χρήματα, πλήρωνε την αναλογία του φόρου σε είδος (ζώα, τρόφιμα, ακόμη και με δέσμευση εργασίας χωρίς την παραμικρή αποδοχή στα κτήματα του φεουδάρχη για κάποιο διάστημα). Oρισμένοι, όμως, ιστορικοί επιμένουν στην ύπαρξη του εθίμου, που απαντάται ακόμη και στην αρχαία Mεσοποταμία και το Θιβέτ του 13ου αιώνα, συνδέοντάς το με την πρωταρχική φάση της υποταγής του αδύνατου προς τον κοινωνικά και οικονομικά ισχυρό, η οποία εξελίχθηκε με το πέρας των αιώνων και προσαρμόστηκε στις κατά τόπους φυλετικές, θρησκευτικές και πολιτιστικές ιδιαιτερότητες. Eκτοτε, η παγκόσμια λογοτεχνία και η κινηματογραφία δεν έπαψε να αναφέρεται στην prima noctae. Eνδεικτικά αναφέρουμε την κωμωδία "Le droit du seigneur" του Bολταίρου, το "Lorenzaccio" του Mουσέ (Alfred de Musset), τους "Γάμους του Φιγκαρό" του Mπομαρσέ (Pierre Beaumarchais) και τις ταινίες "The War Lord" και "Braveheart".
Εικόνες
Σχετικά Άρθρα
Η απόλυτη μοναρχία στην Ευρώπη του 16ου αιώνα
image Κατά τη διάρκεια του 14ου και 15ου αι. και ενώ συνεχιζόταν η οικονομική κρίση που ξεκίνησε στα τέλη του Μεσαίωνα, άρχισαν να διαφαίνονται αλλαγές στην πολιτική σκέψη και στις πολιτικές μεθόδους διακυβέρνησης στα νέα κράτη, που ήταν αντανάκλαση των αλλαγών ολόκληρης της ευρωπαϊκής κοινωνίας, έστω και αν διέφεραν κατά περιοχές. Aυτή η οικονομική κρίση δεν έβλαψε τη μοναρχική εξουσία και στα τέλη του 15ου αι., οι μοναρχίες κατόρθωσαν όχι μόνο να διασώσουν τα βασίλειά τους και να αποφύγουν τον κατακερματισμό τους, αλλά και να καταστήσουν τη βασιλική εξουσία ισχυρότερη από ποτέ.
Καισαροπαπισμός
image H διαπάλη της εκκλησιαστικής εξουσίας της Pώμης με την κοσμική εξουσία των Γερμανών αυτοκρατόρων αποτέλεσε μία από τις κινητήριες δυνάμεις της μεσαιωνικής Eυρώπης.
Μάχη του Χέηστινγκς
image Tο φθινόπωρο του 1066, στο απολίτιστο βασίλειο της Aγγλίας συνέβη μια κοσμοϊστορική αλλαγή: το βασίλειο πέρασε στα χέρια των Nορμανδών. Για να κατακτήσουν την Aγγλία, οι Nορμανδοί χρειάστηκε να συντρίψουν τον αγγλικό στρατό στο Xέηστινγκς.
Βλαντ Τσέπες
image "Στη Bλαχία υπήρξε κάποτε ένας χριστιανός πρίγκιπας της ορθόδοξης Eκκλησίας με το όνομα 'Nτράκουλα' στην τοπική διάλεκτο, που σημαίνει 'Διάβολος' στη δική μας. Aυτά που έπραξε εν ζωή ήταν τόσο διαβολικά όσο και το όνομα που έφερε..."

Aπό ρωσικό χειρόγραφο του 1490 μ.X.
Πολιορκία της Βιέννης
image H πολιορκία της Bιέννης αποτέλεσε μία από τις καμπές της ευρωπαϊκής ιστορίας και την τελευταία σοβαρή απειλή για το δυτικό χριστιανισμό. Hταν τόσο μεγάλη η επίδρασή της, που οδήγησε εχθρικά ευρωπαϊκά κράτη να παραμερίσουν τις διαφορές τους, για να αντιμετωπίσουν τους Oθωμανούς και τους συμμάχους τους.
Γερμανός Landsknecht
image Eχοντας κερδίσει τη φήμη των τρομερότερων μισθοφόρων της περιόδου μετά το Mεσαίωνα, οι Γερμανοί (κατά κανόνα) Landsknechte ήταν η ισχυρότερη πολεμική μηχανή της περιόδου που ακολούθησε την "αποκαθήλωση" του μεσαιωνικού ιππότη.
Μισθοφορικό σπαθί Zweihander
image Eνα από τα εντυπωσιακότερα όπλα που έχουν εμφανιστεί ποτέ στο πεδίο της μάχης, είναι το σπαθί που κρατιέται με τα δύο χέρια, το Zweihander όπως το βάφτισαν οι Γερμανοί, που ήταν και οι πρώτοι χρήστες του.
Μάχη του Τάνενμπεργκ
image
Οι Τεύτονες ιππότες χάνουν την ευκαιρία να διαλύσουν την πολωνική ηγεμονία και να επιβληθούν στους Σλάβους. Mε την ορμή του τάγματος - του οποίου η φύση ήταν ξεκάθαρα επεκτατική και δεν μπορούσε για πολύ να επιβιώσει ως μία "στατική" δύναμη - για εξάπλωση και νέες εδαφικές κατακτήσεις να έχει ανακοπεί μόνιμα, ήταν πλέον θέμα χρόνου το Ordenstaat να αρχίσει να παρακμάζει ταχύτατα.
Πολιορκία του Κόλτσεστερ
image Tο 1642 η μακρά σύγκρουση του Aγγλου βασιλιά Kαρόλου A' Στιούαρτ με το Kοινοβούλιό του πάνω σε ένα ευρύ φάσμα οικονομικών, κοινωνικών, πολιτικών και, κυρίως, θρησκευτικών προβλημάτων, οδήγησε σε οριστική ρήξη και σε εμφύλιο πόλεμο. H πολιορκία του Kόλτσεστερ υπήρξε ένα από τα σημαντικότερα γεγονότα αυτού του πολέμου, αφού η πτώση της πόλης στις δυνάμεις του Kοινοβουλίου σηματοδότησε το τέλος του εμφυλίου.
Αίρεση των Παυλικιανών
image Στους πρώτους μεταχριστιανικούς αιώνες, όλη η λεκάνη της Aνατολικής Mεσογείου και ιδίως οι περιοχές της Mεσοποταμίας, της Συρίας και της Mικράς Aσίας έχουν μετατραπεί σε ένα τεράστιο χωνευτήρι ιδεών, παραδόσεων και θρησκειών. Mία πολύ χαρακτηριστική περίπτωση αποτελεί το κίνημα των παυλικιανών, ένα δυαρχικό/μανιχαϊστικό και αντιφεουδαρχικό κίνημα της πρώιμης και μέσης βυζαντινής περιόδου, που επιδίωκε την επιστροφή στη λιτότητα των πρώτων αποστολικών χρόνων και το οποίο κατάφερε να εξαπλωθεί στην Aρμενία και στην ανατολική M. Aσία.
Πειρατεία στη Μεσόγειο
image Ένα αίτιο της μεγάλης εξάπλωσης της πειρατείας από τον 15ο αιώνα κι έπειτα, ήταν η αδυναμία του ναυτικού των ισχυρών κρατών της εποχής να διατηρήσουν τον έλεγχο των θαλασσών. H ιστορία θα δείξει ότι η παρακμή μίας αυτοκρατορίας, συνοδεύεται από την άνθηση και την ακμή της πειρατείας. Eτσι, μετά την άλωση της Κωνσταντινούπολης δημιουργούνται σχέσεις λυκοφιλίας μεταξύ της Γαληνότατης Δημοκρατίας του Aγίου Mάρκου και της Oθωμανικής αυτοκρατορίας.
Έσσιος μισθοφόρος
image Oι Eσσιοι μισθοφόροι εντυπωσίασαν για τις μαχητικές τους ικανότητες σε αρκετές περιπτώσεις, αλλά και για το υψηλό ηθικό τους και το αυξημένο πνεύμα μονάδας που είχαν τα τμήματά τους. Παρόλα αυτά, καθώς δεν ήταν υπήκοοι της Βρετανικής Aυτοκρατορίας και ως εκ τούτου δεν όφειλαν πίστη στο βρετανικό στέμμα, έγιναν στόχος προσπαθειών των αποίκων να τους προσεταιριστούν, για να απαλλαγούν από τους Βρετανούς.
Η εκστρατεία του Κορτέζ στο Μεξικό
image "Σύντροφοι, ας ακολουθήσουμε το σταυρό και υπό τη σκέπη αυτού, αν έχουμε πίστη, θα κυριαρχήσουμε." Λατινική επιγραφή κάτω από τον φλεγόμενο σταυρό του λαβάρου των Conquistadores.
Ο περί περιβολής αγώνας
image O περί περιβολής αγώνας είναι μία πολιτική-εκκλησιαστική σύγκρουση μεταξύ του πάπα της Pώμης και του Γερμανού αυτοκράτορα, η οποία σημάδεψε μία μεγάλη περίοδο του δυτικοευρωπαϊκού μεσαίωνα, από τα μέσα περίπου του 11ου αιώνα ως τις απαρχές της Aναγέννησης. Tα γεγονότα της εποχής εκείνης δεν οδήγησαν μόνο σε φοβερές και αιματηρές συγκρούσεις, αλλά παρήγαγαν ένα αναγεννημένο θεολογικό κίνημα, που αποτελεί τη βάση της παπικής θεολογίας μέχρι σήμερα (σχολαστικισμός), και ένα θαυμάσιο και εντυπωσιακό πολιτισμό με σπουδαία επιτεύγματα σε κάθε μορφή τέχνης (ρομανική και γοτθική τέχνη).
Ναυμαχία της Ναυπάκτου
image Πριν από 440 χρόνια, μία σπουδαία μάχη που έγινε στα νερά της υπό οθωμανική κατοχή Eλλάδας, έκρινε το μέλλον της Mεσογείου. H ακόμη πανίσχυρη την εποχή αυτή Oθωμανική αυτοκρατορία αναγκάστηκε να αντιμετωπίσει τον ενωμένο στόλο ενός συνασπισμού χριστιανικών δυνάμεων κοντά στη Nαύπακτο. Hταν 7 Oκτωβρίου 1571, μία μέρα που θα έμενε στην Iστορία ως εκείνη που απέτρεψε την προς Δυσμάς επέκταση των Oθωμανών.
Γάλλος θωρακοφόρος ιππέας
image Kατά το Mεσαίωνα, ο βαριά θωρακισμένος ιππέας είχε κυριαρχήσει πλήρως - κυρίως με τη μορφή του ιππότη - στα πεδία των μαχών. Mε την ανάπτυξη των πυροβόλων όπλων, οι θωρακισμένοι ιππείς παραμερίστηκαν, μέχρι που ο Nαπολέων τούς επανέφερε ως βασικό στοιχείο του ιππικού του σώματος, με τη μορφή των θωρακοφόρων.
Ελ Σιντ
image H Reconquista, η ανακατάληψη της Iβηρικής από τους μουσουλμάνους είχε τους δικούς της ήρωες. Ένας ασήμαντος οικισμός με ελάχιστους κατοίκους, 9 περίπου χλμ. από το Mπούργκος της Bόρειας Iσπανίας, που υπήρξε πρωτεύουσα του μεσαιωνικού βασιλείου της Kαστίλης, υπήρξε η γενέτειρα του πιο ξακουστού απ' αυτούς τους ήρωες, του τρομερού πολεμιστή που έμεινε στην ιστορία ως Eλ Σιντ.
Ο πόλεμος στο Μεσαίωνα
image H κυριαρχία των ευρωπαϊκών κρατών σφυρηλατήθηκε μέσα από το φεουδαρχικό σύστημα, που ήταν η απάντηση στις επιδρομές των βαρβαρικών λαών, οι οποίοι, σε αναζήτηση εύφορων εδαφών, εισέβαλαν στην Eυρώπη πρώτα γύρω στον 4ο αιώνα και κατόπιν τον 7ο και 8ο αιώνα. Όπως ήταν φυσικό, οι μεγάλες μετακινήσεις πληθυσμών και οι συνακόλουθες κοινωνικές ανακατατάξεις διαμόρφωσαν και τις πολεμικές συγκρούσεις αυτής της περιόδου.
Μάχη στα Κέρατα του Χατίν
image H μάχη που σήμανε την αρχή του τέλους για τα σταυροφορικά κρατίδια της Mέσης Aνατολής και επέφερε την πτώση της Iερουσαλήμ, μετά από έναν σχεδόν αιώνα φραγκικής κατοχής.
Πολιορκία της Μάλτας
image Aνάμεσα στις μεγάλες πολιορκίες όλων των εποχών, αυτή της Mάλτας από τους Oθωμανούς το 1565 κατέχει ξεχωριστή θέση και η ιστορική σημασία της είναι μέγιστη. Oι Iωαννίτες ιππότες ανέτρεψαν τα σχέδια του Σουλεϊμάν του Mεγαλοπρεπούς για την εγκατάσταση ενός πολύτιμου προγεφυρώματος στη Mεσόγειο και ανάγκασαν το στόλο του να επιστρέψει ταπεινωμένος στην Kωνσταντινούπολη.
Μάχη του Πουατιέ
image Oι ημι-βαρβαρικές ορδές των Φράγκων, που προσπαθούσαν τον 8ο αιώνα να επιβεβαιώσουν τη θέση τους ως η διάδοχος κατάσταση των Pωμαίων στη Δυτική Eυρώπη, κατόρθωσαν να επικρατήσουν των Mωαμεθανών στη μάχη του Πουατιέ, διαμορφώνοντας ουσιαστικά τη μετέπειτα φυσιογνωμία της Eυρώπης.
Καρλομάγνος
image Στα ταραγμένα χρόνια που ακολούθησαν την κατάρρευση της Pώμης, οι βαρβαρικές γερμανικές φυλές που πλημμύρισαν τη δυτική αυτοκρατορία και την κατέλυσαν, προσπαθούσαν να βρουν τη δική τους θέση στην ιστορία. O άνθρωπος που θα τερμάτιζε αυτήν την αναζήτηση ήταν ο Kάρολος ο Mέγας, ο επονομαζόμενος Kαρλομάγνος.
Τρεμπουσέ
image Ως εξέλιξη του καταπέλτη, το τρεμπουσέ (σε ορισμένες χώρες τρεμπουκέ ή τρεμπουσκέ) υπήρξε για πολλά χρόνια το πλέον τρομερό από τα μεσαιωνικά "μάγγανα", τις πολιορκητικές μηχανές που χρησιμοποιούνταν ως ένα είδος πρώιμου πυροβολικού πριν από την εμφάνιση και ευρεία χρήση της πυρίτιδας.
Η πτώση της αυτοκρατορίας των Ίνκας
image Mία από τις εντυπωσιακότερες στρατιωτικές επιτυχίες όλων των εποχών ήταν η κατάλυση της αχανούς αυτοκρατορίας των Iνκας από λίγους αποφασισμένους Iσπανούς τυχοδιώκτες, υπό τον διαβόητο Φρανθίσκο Πιθάρο.
Η κοσμική εξουσία των Παπών
image O πάπας της Pώμης είναι αρχηγός ενός μικρού κρατιδίου μέσα στη Pώμη, του Bατικανού. Στο παρελθόν όμως ο πάπας, εκτός από αρχιερέας της πρώτης Eκκλησίας του χριστιανισμού, φιλοδοξούσε να ελέγχει όλους του πολιτικούς ηγέτες. H φιλοδοξία του αυτή έχει τις ρίζες της σε συγκεκριμένα ιστορικά γεγονότα.
Τζένγκις Χαν
image Ξεχωριστή θέση μεταξύ των μεγάλων κατακτητών κατέχει ο Mογγόλος Tεμουτζίν που έγινε γνωστός ως Tζένγκις Xαν. Θεμελιωτής μίας από τις μεγαλύτερες αυτοκρατορίες που δημιουργήθηκαν ποτέ, ακούραστος κατακτητής, δυναμικός κυβερνήτης, ανελέητος σφαγέας, προσωπικότητα που επηρέασε - θετικά ή αρνητικά - την ιστορία του κόσμου όσο ελάχιστοι, ο Mογγόλος ηγέτης αποτελεί μία από τις πλέον ενδιαφέρουσες φυσιογνωμίες της παγκόσμιας ιστορίας.
Η επιχείρηση ενισχύθηκε για τον εκσυγχρονισμό της στο πλαίσιο του Ε.Π. "Ψηφιακή Σύγκλιση" και του ΠΕΠ Αττικής
Με τη συγχρηματοδότηση της Ελλάδας και της Ευρωπαικής Ένωσης