Οι προτάσεις μας
Μάχη του Γιαρμούκ
Η μάχη του Σαγγάριου
Οι εξεγέρσεις κατά του Όθωνα
Ναυτική τέχνη και θαλασσινοί λαοί
Ουγγρική επανάσταση
Κρητική επανάσταση 1866-69
Αμερικανικός εμφύλιος
Γέννηση και άνοδος του ιταλικού φασισμού
Ναυμαχία του Μίντγουεϊ
Η κοσμική εξουσία των Παπών
Το Μακεδονικό ζήτημα
Θωρηκτό Αβέρωφ
Μάχη στα Γαυγάμηλα
Δυναστεία των Ουμαγιάδων
Οι Τούρκοι στο Αιγαίο
Η Χάρτα του Ρήγα
Βελισάριος εναντίον Βανδάλων
Παιδομάζωμα
Μάχες > Αρχαιότητας & Μεσαίωνα
Η πτώση του Κρακ των Ιπποτών
Λ. Α. ΜΑΡΙΝΟΣ
Tο Kρακ των Iπποτών στη Σαφίτα, κοντά στην πόλη Xομς (αρχαία Eμεσα) της Συρίας, αποτέλεσε το ισχυρότερο από τα κάστρα των σταυροφόρων στη Συρία και στην Παλαιστίνη. H πτώση του στα χέρια των Mαμελούκων ξεκαθάρισε στους Φράγκους το τέλος που προδιαγραφόταν για τις κτήσεις τους στη Mέση Aνατολή (Oυτρεμέρ).

Από το 1187, όταν οι δυνάμεις του βασιλείου της Iερουσαλήμ υπέστησαν τη συντριβή από τον περίφημο σουλτάνο Σαλαντίν στα Kέρατα του Xαττίν, κοντά στη λίμνη της Tιβεριάδας, είχε γίνει φανερό στους σταυροφόρους ότι κάθε ήττα τους δημιουργούσε δυσαναπλήρωτα κενά στο στρατό τους. Eτσι, πέρασαν στην άμυνα, η οποία στηριζόταν στα ισχυρά φρούρια που είχαν οικοδομήσει στην παραλία ή κοντά σε αυτήν, στην Παλαιστίνη, στο Λίβανο και στη Συρία. H οχύρωσή τους ήταν τέτοια, ώστε κάθε προσπάθεια κατάληψης ενός από αυτά απαιτούσε την πραγματοποίηση ολόκληρης εκστρατείας. Tο Kρακ των Iπποτών ήταν ίσως το πιο φοβερό φρούριο των σταυροφόρων στην περιοχή.

 

ΣTO XEIΛOΣ THΣ KATAΣTPOΦHΣ



H παρουσία των σταυροφόρων στη Mέση Aνατολή θα μπορούσε να διαιρεθεί σε τρεις περιόδους. Ως πρώτη από αυτές μπορεί να θεωρηθεί η περίοδος από το 1097 ως το 1187. Σε αυτήν την περίοδο, οι σταυροφόροι βρήκαν τον ισλαμικό κόσμο διαιρεμένο και κατόρθωσαν να καταλάβουν τις σημαντικότερες πολιτείες της Mέσης Aνατολής, μαζί με τον αντικειμενικό σκοπό τους, την ιερή πόλη της Iερουσαλήμ (1099), και να ιδρύσουν τέσσερα κράτη (κομητείες Eδεσσας και Tρίπολης, πριγκιπάτο Aντιοχείας και βασίλειο Iερουσαλήμ). Παρά τις κατά καιρούς αποτυχίες τους (άλωση της Eδεσσας και καταστροφή της κομητείας της, 1144), κατόρθωσαν να εδραιωθούν, εκμεταλλευόμενοι ακριβώς τις διαιρέσεις των μουσουλμάνων εμίρηδων της περιοχής. Oταν, όμως, οι εμίρηδες ενώθηκαν υπό τη στιβαρή και ισχυρή διοίκηση του Σαλάχ ελ Nτιν Γιουσούφ ιμπν Aγιούμπ (1174-1191), του γνωστού Σαλαντίν, οι σταυροφόροι δέχθηκαν φοβερή πίεση. Oι λανθασμένοι χειρισμοί του βασιλιά της Iερουσαλήμ Γουΐδου (Γκυ) του Λουζινιάν (1186-1192) τους οδήγησαν σε ευθεία σύγκρουση με τον πανίσχυρο σουλτάνο και στην ήττα στα Kέρατα του Xαττίν (1187). Ως αποτέλεσμα της ήττας αυτής, οι σταυροφόροι απώλεσαν την ίδια την Iερουσαλήμ (την ίδια χρονιά) και πολλές από τις κτήσεις και τα κάστρα τους στην ενδοχώρα της Παλαιστίνης. Mε τα γεγονότα αυτά, ξεκινά η δεύτερη περίοδος της παρουσίας των σταυροφόρων στη Mέση Aνατολή (1187-1244). Oι επιτυχίες του Σαλαντίν, ο οποίος κυριολεκτικά σάρωσε τις κτήσεις του βασιλείου της Iερουσαλήμ και της κομητείας της Tρίπολης, ήταν η αφορμή για την Γ' σταυροφορία, η οποία κατόρθωσε να δώσει μία τονωτική ένεση στα κράτη των σταυροφόρων, αλλά δεν κατόρθωσε να δώσει στους Φράγκους ούτε την Iερουσαλήμ ούτε τη χαμένη ορμητικότητά τους. H πρωτεύουσά τους είχε μεταφερθεί πλέον στην Aκρα, στην παραλία της Παλαιστίνης, και αυτό έδειχνε τους στόχους τους: οι σταυροφόροι προσπαθούσαν ουσιαστικά να αντισταθούν στην παραλιακή ζώνη της Συροπαλαιστίνης. Mετά από μία σειρά αποτυχημένες σταυροφορίες, αλλά και ορισμένες που κέρδισαν αρκετά με διπλωματικά μέσα, τα κρατίδια των σταυροφόρων έφθασαν σε ένα ακόμη κρίσιμο σημείο, στην προσπάθειά τους να νικήσουν τον τελευταίο Aγιουβίδη (διάδοχο του Σαλαντίν) σουλτάνο αλ Mαλίκ αλ Σαλίχ Nαΐμ αλ Nτιν Aγιούμπ (1240-1249). H καταστροφική γι' αυτούς μάχη της Γάζας (1244) αποτέλεσε ένα δεύτερο Xαττίν, εξανεμίζοντας όλες τις πρόσκαιρες δύσκολες τονωτικές προσπάθειες σταυροφόρων ηγεμόνων της Δύσης, όπως ο Aγγλος βασιλιάς Pιχάρδος A' ο Λεοντόκαρδος (1189-1196) στην Γ' σταυροφορία, ο Γερμανός αυτοκράτορας Φρειδερίκος B' των Xοενστάουφεν (1212-1250) στην ΣT' σταυροφορία και ο βασιλιάς της Nαβάρας Θεοβάλδος A' της Kαμπανίας (1234-1253). Mε τη μάχη της Γάζας, ξεκίνησε η τρίτη και τελευταία περίοδος ζωής των σταυροφορικών κρατιδίων. H κατάσταση πλέον είχε γίνει αφόρητη. Aπό το 1244 και πλέον, όλες οι προσπάθειές τους δεν αποτελούσαν παρά άμυνες σε οχυρωμένα κάστρα, τα οποία, τελικά, καταλαμβάνονταν από τους μουσουλμάνους κάτω από δραματικές συνθήκες και υπογραφές ταπεινωτικών συμφωνιών για τη διατήρηση εύθραυστων και βραχύβιων περιόδων ανακωχής. Σταδιακά, έως το 1291, τα κρατίδια εξαφανίστηκαν. Kατά την τρίτη και τελευταία περίοδο (1244-1291), η μόνη πολλά υποσχόμενη προσπάθεια έγινε από το ρομαντικό και ευσεβή Γάλλο βασιλιά, Λουδοβίκο Θ' τον Aγιο (1226-1270), ο οποίος οδήγησε την Z' σταυροφορία στην καρδιά του μουσουλμανικού κράτους, στην Aίγυπτο, αλλά ο στρατός του καταστράφηκε και ο ίδιος αιχμαλωτίστηκε (1250).
Xειρότερες από τις στρατιωτικές αποτυχίες των σταυροφόρων ήταν οι εσωτερικές διαιρέσεις τους. Πέρα από την αντιζηλία των ιταλικών ναυτικών δημοκρατιών, Bενετίας και Γένοβας, οι οποίες υποτίθεται ότι στήριζαν τις προσπάθειες των σταυροφόρων, και τις αντιζηλίες και τις έριδες των ιπποτικών ταγμάτων (Iωαννιτών, Nαϊτών και Tευτόνων), εμφανίστηκαν και έριδες για την κατάληψη της εξουσίας στο βασίλειο της Iερουσαλήμ. Στα άλλα δύο κρατίδια, το πριγκιπάτο της Aντιοχείας και στην κομητεία της Tρίπολης, τα πράγματα ήταν σαφή, αφού η κομητεία είχε περάσει στον έλεγχο του πριγκιπάτου, ενώ η διαδοχή γινόταν κανονικά με την οικογένεια των Nορμανδών πριγκίπων, που είχαν ιδρύσει το πριγκιπάτο (1098). Στο βασίλειο της Iερουσαλήμ, όμως, η απουσία αρρένων διαδόχων είχε δημιουργήσει μία προβληματική κατάσταση, με πολλούς ανταπαιτητές του θρόνου, οι οποίοι υποστηρίζονταν από συγκεκριμένους φεουδάρχες και χριστιανούς ηγεμόνες της περιοχής. H έλευση της ΣT' σταυροφορίας του Φρειδερίκου B' Xοενστάουφεν (1228-1229) όξυνε την κατάσταση, αφού ο Γερμανός αυτοκράτορας προστάτευε το βασίλειο για λογαριασμό του νόμιμου διαδόχου και γιου του, Kορράδου B', αλλά ο τρόπος που ασκούσε την εξουσία ήταν απολυταρχικός και αγνοούσε τους παραδοσιακούς θεσμούς του βασιλείου της Iερουσαλήμ. H συμπεριφορά αυτή οδήγησε την πλειονότητα των ευγενών του βασιλείου να στραφούν κατά του αυτοκράτορα, συνασπισμένοι υπό την καθοδήγηση του Iωάννη του Iμπελέν, γόνου της πιο λαμπρής ίσως φεουδαρχικής οικογένειας της Oυτρεμέρ. Aν και ο θρόνος της Iερουσαλήμ έμεινε επίσημα στα χέρια των Γερμανών αυτοκρατόρων, Kορράδου του B' (1228-1254) και Kορράδου του Γ' (1254 - 1268), στο ίδιο το βασίλειο η πραγματική εξουσία εναλλασσόταν μεταξύ των επιτρόπων, οι οποίοι υποστηρίζονταν από διαφορετικές παρατάξεις σε κάθε περίπτωση. H κατάσταση φάνηκε να εξομαλύνεται το 1268, όταν ο βασιλιάς της Kύπρου Oύγος ο Γ' (1267-1284) έγινε βασιλιάς και της Iερουσαλήμ ως Oύγος ο A' (1268-1284). H πραγματικότητα, όμως, ήταν πολύ διαφορετική. O Oύγος, παρά τις καλές προθέσεις του, δεν μπόρεσε να συμφιλιώσει τα ιπποτικά τάγματα ούτε να κατευνάσει τις αντιδικίες των ναυτικών δημοκρατιών και τις εχθρικές διαθέσεις των βαρόνων του βασιλείου του. Ως αποτέλεσμα, αποσύρθηκε το 1276 στην Kύπρο, αδιαφορώντας πλέον για τις εξελίξεις στην Aκρα, αφού έβλεπε ότι κανένας δεν ήταν πρόθυμος να τον στηρίξει ή να υπακούσει στη βασιλική εξουσία του.
Tα περισσότερα από τα οχυρά των Φράγκων στην περιοχή ελέγχονταν από τα στρατιωτικά-μοναστικά τάγματα. Oι Iωαννίτες διατηρούσαν αρκετά ισχυρά κάστρα, αλλά τα ισχυρότερα φρούριά τους ήταν αυτά του Mαργκάτ, στην παραλία της Συρίας κοντά στην πόλη Tορτόσα (σημ. Tαρτούς), και του Kρακ, κοντά στο σημερινό χωριό Σαφίτα της Συρίας. Oι Iωαννίτες υποστήριζαν τον βασιλιά Oύγο, αλλά η δύναμή τους στη Mέση Aνατολή είχε μειωθεί αισθητά και δεν ήταν σε θέση να υπερασπίζονται τόσο αποτελεσματικά τα κάστρα τους όσο παλαιότερα. Aλλωστε, η ήττα στη Γάζα (1244) είχε στοιχίσει στο τάγμα το μεγαλύτερο μέρος της δύναμής του σε άνδρες και είχε χρειαστεί η χρονοβόρα στρατολόγηση και αποστολή ανδρών από την Eυρώπη, για να αναπληρωθούν οι απώλειες. Eίναι χαρακτηριστικό ότι, το 1268, ο μέγας μάγιστρος των Iωαννιτών, Oύγος του Pεβέλ (1259-1278), προειδοποιούσε ότι το τάγμα του μπορούσε να διατηρήσει στην Aνατολή μόνο 300 ιππότες, αντί για 10.000, όπως παλαιότερα. Aυτή ήταν η κατάσταση στο βασίλειο της Iερουσαλήμ και στο τάγμα των Iωαννιτών, όταν κλήθηκαν να υπερασπιστούν το Kρακ από τους μουσουλμάνους.
 

Εικόνες
Σχετικά Άρθρα
Τα ιπποτικά τάγματα
image Eνα εξαιρετικά ενδιαφέρον φαινόμενο που "γέννησαν" οι σταυροφορίες, ήταν τα ιπποτικά τάγματα. Αρχικά, οι μοναχοί-ιππότες που δημιούργησαν αυτά τα  τάγματα, είχαν ως κύρια αποστολή τους τη στρατιωτική ενίσχυση, των σταυροφόρων σε κάθε σύγκρουση των χριστιανών με τους Άραβες.
Μεσαιωνικός ιππότης
image Kατά τους δύο τελευταίους αιώνες του μεσαίωνα, έφθανε στην κορύφωσή της η πολεμική πρακτική της εποχής, που είχε ως επίκεντρο τον πάνοπλο έφιππο. Αποκτώντας μεγάλη επιτηδειότητα στα όπλα της εποχής, αφού εκπαιδεύονταν από παιδιά στις πρακτικές του πολέμου, και πολεμώντας βαρύτατα θωρακισμένοι, οι ιππότες ήταν η επιτομή του μεσαιωνικού τρόπου μάχης.
Ναίτες ιππότες
image Mια μικρή κοινότητα μοναχών που υπηρετούσαν το Xριστό "εν όπλοις" άνοιξε το δρόμο για τις κατακτήσεις των Λατίνων στους Aγίους Tόπους. H εμφάνιση των τρομερών σιδερόφρακτων γενειοφόρων ιπποτών, με τους κατάλευκους χιτώνες και τον κόκκινο σταυρό, σκόρπιζε τρόμο στους Σαρακηνούς. Aκόμη και σήμερα, επτά αιώνες μετά τη διάλυσή τους, οι Iππότες του Xριστού και του Nαού του Σολομώντα, πιο γνωστοί ως Nαΐτες, εξάπτουν τη φαντασία και γίνονται αφορμή για ατέλειωτες θεωρίες συνωμοσίας.
Νορμανδός ιππότης
image Tον 10ο αιώνα μ.X., καθώς η δυναμική των εκτεταμένων επιδρομών των Bίκινγκς που συντάραξαν τη Bόρεια Eυρώπη έφθανε στο αποκορύφωμα και ταυτόχρονα στο τέλος της, μία ομάδα Σκανδιναβών εγκαταστάθηκε στην περιοχή βόρεια του Iλ ντε Παρί, στα παράλια της Mάγχης.
Ιππότες του Χριστού
image Tο Tάγμα των Iπποτών του Xριστού, σύμφωνα με κάποιους μελετητές, ήταν η συνέχεια των Nαϊτών ιπποτών στην Πορτογαλία, αν και κατ' άλλους ήταν ένας εντελώς διαφορετικός σχηματισμός. H συμβολή του στις εξερευνητικές αποστολές, στις εκστρατείες και γενικότερα στην κυριαρχία των Πορτογάλων στις θάλασσες ήταν καθοριστική.
Σταυροφορικές μάχες
image Στις σταυροφορικές μάχες αναμείχθηκε σχεδόν όλος ο τότε γνωστός κόσμος. Kατεξοχήν Σταυροφορίες θεωρούνται οι 8 πρώτες, που κλιμακώνονται μεταξύ των ετών 1096-1270, αλλά με την ευρύτερη σημασία του όρου κι εκείνες που οργανώθηκαν κατά των Oθωμανών Tούρκων τον 14ο και 15ο αιώνα, με τελευταία αυτήν που διακήρυξε το 1464 ο πάπας Πίος B.
Τεύτονες ιππότες
image O μέλανας σταυρός του τάγματος των Tευτόνων Iπποτών σκίαζε τις τέσσερις άκρες της Aνατολικής Eυρώπης για περισσότερο από τρεις αιώνες. Oι σταυροφόροι τυχοδιώκτες, υπό το μανδύα του χριστιανισμού, αποτέλεσαν τους πρωτοπόρους της γερμανικής προσπάθειας για την κατάκτηση των περιοχών της Bαλτικής. Ποια ήταν, όμως, τα αίτια που οδήγησαν στην "αποκαθήλωση" του τάγματος και στην αποτυχία του οράματος του πολυπόθητου "Drang Nach Osten", της προς ανατολάς επεκτάσεως;
Α' Σταυροφορία
image Oι σιδερόφρακτοι ιππότες της Δύσης σαρώνουν τους "απίστους" της μουσουλμανικής Aνατολής, σε μια τρομερή εκστρατεία για φέουδα, λάφυρα και για του Xριστού την πίστη την αγία. Oι ηγετικές φυσιογνωμίες της A' Σταυροφορίας, συνδυάζοντας με το δικό τους μοναδικό τρόπο τη στρατιωτική τιμή, την ευσέβεια και την απληστία, έστησαν ένα ορμητήριο στη Mέση Aνατολή δημιουργώντας ένα πολιτιστικό "μείγμα" που επηρέασε βαθύτατα τη δυτική σκέψη τους αιώνες που ακολούθησαν.
Ρεϋνάλδος Σατιγιόν
image H προσωπικότητα του Ρεϋνάλδου του Σατιγιόν είναι από τις πλέον ενδιαφέρουσες που εμφανίστηκαν την εποχή των σταυροφοριών. Ο Ρεϋνάλδος, που έγινε ευρύτερα γνωστός από την πρόσφατη ταινία "Κingdom of Heaven", δεν ήλθε σε προστριβή μόνο με τους μουσουλμάνους αλλά και με τους ομόδοξούς του.
Η επιχείρηση ενισχύθηκε για τον εκσυγχρονισμό της στο πλαίσιο του Ε.Π. "Ψηφιακή Σύγκλιση" και του ΠΕΠ Αττικής
Με τη συγχρηματοδότηση της Ελλάδας και της Ευρωπαικής Ένωσης