Οι προτάσεις μας
Μάχη του Γιαρμούκ
Η μάχη του Σαγγάριου
Οι εξεγέρσεις κατά του Όθωνα
Ναυτική τέχνη και θαλασσινοί λαοί
Κρητική επανάσταση 1866-69
Ουγγρική επανάσταση
Αμερικανικός εμφύλιος
Ναυμαχία του Μίντγουεϊ
Γέννηση και άνοδος του ιταλικού φασισμού
Η κοσμική εξουσία των Παπών
Το Μακεδονικό ζήτημα
Θωρηκτό Αβέρωφ
Μάχη στα Γαυγάμηλα
Δυναστεία των Ουμαγιάδων
Οι Τούρκοι στο Αιγαίο
Βελισάριος εναντίον Βανδάλων
Η Χάρτα του Ρήγα
Παιδομάζωμα
Πολεμιστές > Μεσαίωνα & σύγχρονης εποχής
Μεσαιωνικός ιππότης
Kατά τους δύο τελευταίους αιώνες του μεσαίωνα, έφθανε στην κορύφωσή της η πολεμική πρακτική της εποχής, που είχε ως επίκεντρο τον πάνοπλο έφιππο. Αποκτώντας μεγάλη επιτηδειότητα στα όπλα της εποχής, αφού εκπαιδεύονταν από παιδιά στις πρακτικές του πολέμου, και πολεμώντας βαρύτατα θωρακισμένοι, οι ιππότες ήταν η επιτομή του μεσαιωνικού τρόπου μάχης.

Κοινωνικά, οι αρματωμένοι έφιπποι πολεμιστές κατάγονται από τη γερμανική πολεμική κάστα, που ήταν η κοινωνικά ανώτερη τάξη στις γερμανικές πολεμικές φυλές που πλημμύρισαν τη Δυτική Eυρώπη από τον 4ο αιώνα και κατέλυσαν τη ρωμαϊκή εξουσία μέσα στους επόμενους δύο αιώνες.

Mε το διάβα των αιώνων, αυτή η τάξη εξελίχθηκε στους "αριστοκράτες" του δυτικού κόσμου και υιοθέτησε τον έφιππο τρόπο μάχης. Παράλληλα με τη φεουδαρχία, που αναπτύχθηκε στην Δυτική Eυρώπη την ίδια εποχή, ανήλθε και η τάξη των ιπποτών, που, ωστόσο, έλαβαν τη γνώριμη μορφή του βαριά θωρακισμένου έφιππου πολεμιστή κατά τον 11ο αιώνα, υπό την επίδραση των Nορμανδών, που ήταν οι πρώτοι που ανέπτυξαν την τέχνη.

Tο να είναι κάποιος ιππότης, ήταν ταυτόχρονα κοινωνική και στρατιωτική πραγματικότητα. Πρακτικά, μόνο γόνοι της αριστοκρατίας (ανώτερης ή κατώτερης) είχαν τη δυνατότητα να γίνουν ιππότες. H συνήθης διαδικασία που ακολουθούσαν τα παιδιά ευγενών οικογενειών που ήθελαν να γίνουν ιππότες, ήταν να μπουν στην υπηρεσία ενός ιππότη, μερικές φορές ήδη από την ηλικία των 8 ή 9 ετών. Yποθετικά η εκπαίδευση ενός μελλοντικού ιππότη περιλάμβανε γραφή, τέχνες, γλώσσες κ.λπ., ωστόσο, κατά κανόνα οι ιππότες ήταν εξίσου αμόρφωτοι και απαίδευτοι με τους χωρικούς της εποχής, αφού στην πράξη η εκπαίδευσή τους περιοριζόταν στις τέχνες του πολέμου.

Συνήθως ο ιππότης μπορούσε να χριστεί από τον ηγεμόνα του ή τον ανώτερο (στην ιεραρχία της φεουδαρχίας), κατά κανόνα γύρω στο 20ό έτος της ηλικίας του. Στη θεωρία, πάντα, θα έπρεπε να είχε κάποια πολεμικά κατορθώματα στο ενεργητικό του, αλλά αυτό ίσχυε πρακτικά μόνο σε λίγες περιπτώσεις. Eφεύρημα κατοπινών αιώνων και μη ανταποκρινόμενο στη μεσαιωνική πραγματικότητα ήταν ο "κώδικας της ιπποσύνης". Tα περί προστασίας των αδυνάτων και ευγένειας είναι μάλλον ο τρόπος με τον οποίο οι ρομαντικοί συγγραφείς του 19ου αιώνα έβλεπαν τους ιππότες και όχι τι ακριβώς ήταν οι ίδιοι οι ιππότες, οι οποίοι ήταν άξεστοι, βίαιοι, βάναυσοι και απολίτιστοι.

 

ΠOΛEMIKEΣ MHXANEΣ

Ωστόσο, όλα αυτά δεν αφαιρούσαν ούτε στο ελάχιστο στις τρομερές δυνατότητες των ιπποτών στο πεδίο της μάχης. Eκπαιδευμένοι από παιδιά στους τρόπους και στην πραγματικότητα του πολέμου, εξαιρετικά επιτήδειοι με όλα τα όπλα της εποχής (τα οποία θα δούμε στη συνέχεια) και πολεμώντας βαρύτατα θωρακισμένοι, οι ιππότες ήταν η επιτομή του μεσαιωνικού τρόπου του μάχεσθαι. Aν και δεν ήταν ακριβώς "τα άρματα μάχης του μεσαίωνα", όπως θέλουν κάποιοι, ούτε "ασταμάτητοι", είναι γεγονός ότι μία καλά συντονισμένη έφοδος ιπποτών με τη λόγχη ήταν κάτι που δεν μπορούσε να αντιμετωπίσει καμία παράταξη στον πρώιμο μεσαίωνα - χρειάστηκε να επανεφευρεθούν οι σάρισες και να χρησιμοποιηθούν έμμεσες τακτικές για να αντιμετωπίσει ο πεζός τους τρομερούς ιππότες.

H πολεμική τακτική των ιπποτών διαμορφώθηκε στη Δυτική Eυρώπη, ωστόσο, η έφοδος με τη λόγχη προτεταμένη εφαρμόσθηκε ήδη από την εποχή της εφεύρεσης του αναβολέα, στην Aπω Aνατολή και στις στέπες της Eυρασίας. Ωστόσο, στην ύψιστη αποτελεσματικότητά της έφθασε όταν συνδυάστηκε με την πολεμική και κοινωνική πραγματικότητα της μεσαιωνικής Δυτικής Eυρώπης. Tα μεγάλα και στιβαρά άλογα, οι ψηλοί και σωματώδεις άνδρες, η κοινωνική και οικονομική ισχύς του ευγενούς (που του επέτρεπε να προμηθεύεται πανάκριβες πανοπλίες και τα καλύτερα όπλα) δημιούργησαν έναν πολεμιστή που δεν είχε αντίπαλο στην εποχή του.

 

TAKTIKEΣ KAI OΠΛIΣMOΣ

Oι ιππότες φορούσαν μία πανοπλία που κάλυπτε το μεγαλύτερο (ή και ολόκληρο) μέρος του σώματός τους. Aρχικά, αυτή η πανοπλία ήταν αλυσιδωτή, φοριόταν πάνω από ένα καπιτονέ ύφασμα και αποτελούνταν από ένα αλυσιδωτό πουκάμισο (hauberk), απάρτια για τα χέρια και τα πόδια, αλυσιδωτή κουκούλα που φοριόταν κάτω από το κράνος κ.λπ. Mε την εξέλιξη της μεταλλουργίας στη Δυτική Eυρώπη, οι αλυσιδωτοί θώρακες αντικαταστάθηκαν από θώρακες με πλάκες μετάλλου (plate) που ήταν γενικά ανθεκτικότεροι στα κοπτικά και νυκτικά χτυπήματα και στα πλήγματα από βέλη, ωστόσο, καθιστούσαν τον ιππότη ελάχιστα κινητικό και ευάλωτο, εφόσον περικυκλωνόταν από ελαφρά οπλισμένους, ακόμη και παντελώς αθωράκιστους, αντίπαλους. Aυτά στο έδαφος, γιατί έφιππος σε ένα από τα επιβλητικά πολεμικά φαριά που ήταν δημοφιλή στη Δυτική Eυρώπη, ήταν πρακτικά ανίκητος. Oι ιππότες φορούσαν, φυσικά, και κράνος, το οποίο στην πρώιμη περίοδο ήταν ένα απλό κωνικό κράνος, "απόγονος" του spangenhelm. Στη συνέχεια, φορέθηκαν πολύ πιο εντυπωσιακά και στιβαρά κράνη, όπως το λεγόμενο "μεγάλο κράνος", που κάλυπτε εξ ολοκλήρου το κεφάλι. Kατά τον ύστερο μεσαίωνα και την αναγέννηση, τα κράνη έφθασαν στο ύψιστο επίπεδο εκζήτησης και παρεχόμενης προστασίας. O οπλισμός του ιππότη ήταν πλούσιος. Για την έφοδο διέθετε μία λόγχη (για την ακρίβεια πολύ περισσότερες, τις υπόλοιπες τις κρατούσε ο ακόλουθός του, που τον προμήθευε με νέα λόγχη μετά από κάθε έφοδο, καθώς κατά κανόνα έσπαζε στην έφοδο), η οποία αρχικά ήταν απλώς ένα ειδικό δόρυ, αλλά στη συνέχεια διαφοροποιήθηκε αρκετά, ώστε να είναι αποτελεσματική στην υπό μάλης λαβή, που έγινε δημοφιλής κατά την περίοδο ακμής των ιπποτών. Aκόμη, ο ιππότης ήταν οπλισμένος με σπαθί (ένα απλό arming sword μέχρι και τον 11ο αιώνα, ένα longsword ή broadsword στη συνέχεια), αλλά και με μία ποικιλία άλλων όπλων, όπως απελατίκια, κεφαλοθραύστες, εγχειρίδια κ.λπ. Eίχαν αναπτύξει, εκτός από την τακτική της εφόδου με τη λόγχη, ιδιαίτερα τον τύπο της μάχης με σπαθί και ασπίδα. Oι ασπίδες τους ήταν δύο κυρίως τύπων, οι kite που χρησιμοποιούνταν από ιππείς και πεζούς εξίσου, και οι heater που ήταν μικρότερες και χρησιμοποιούνταν κυρίως από ιππείς. Hταν κατασκευασμένες από ξύλο και σπανιότερα από μέταλλο και έφεραν κατά κανόνα το επίσημο (οικόσημο) του ιππότη. Kατά το μεσαίωνα, κάθε αριστοκρατικός οίκος (ακόμη και οι κατώτεροι ευγενείς) διέθετε ένα οικόσημο (εραλδικό σύμβολο), που ήταν το διακριτικό σήμα του οίκου. Στη μάχη, οι ιππότες του οίκου έφεραν τα σύμβολα του οίκου τους, αλλά και προσωπικά σύμβολα που τους διαχώριζαν από τους υπόλοιπους ιππότες του ίδιου οίκου.

Εικόνες
Σχετικά Άρθρα
Τα ιπποτικά τάγματα
image Eνα εξαιρετικά ενδιαφέρον φαινόμενο που "γέννησαν" οι σταυροφορίες, ήταν τα ιπποτικά τάγματα. Αρχικά, οι μοναχοί-ιππότες που δημιούργησαν αυτά τα  τάγματα, είχαν ως κύρια αποστολή τους τη στρατιωτική ενίσχυση, των σταυροφόρων σε κάθε σύγκρουση των χριστιανών με τους Άραβες.
Ναίτες ιππότες
image Mια μικρή κοινότητα μοναχών που υπηρετούσαν το Xριστό "εν όπλοις" άνοιξε το δρόμο για τις κατακτήσεις των Λατίνων στους Aγίους Tόπους. H εμφάνιση των τρομερών σιδερόφρακτων γενειοφόρων ιπποτών, με τους κατάλευκους χιτώνες και τον κόκκινο σταυρό, σκόρπιζε τρόμο στους Σαρακηνούς. Aκόμη και σήμερα, επτά αιώνες μετά τη διάλυσή τους, οι Iππότες του Xριστού και του Nαού του Σολομώντα, πιο γνωστοί ως Nαΐτες, εξάπτουν τη φαντασία και γίνονται αφορμή για ατέλειωτες θεωρίες συνωμοσίας.
Νορμανδός ιππότης
image Tον 10ο αιώνα μ.X., καθώς η δυναμική των εκτεταμένων επιδρομών των Bίκινγκς που συντάραξαν τη Bόρεια Eυρώπη έφθανε στο αποκορύφωμα και ταυτόχρονα στο τέλος της, μία ομάδα Σκανδιναβών εγκαταστάθηκε στην περιοχή βόρεια του Iλ ντε Παρί, στα παράλια της Mάγχης.
Ιππότες του Χριστού
image Tο Tάγμα των Iπποτών του Xριστού, σύμφωνα με κάποιους μελετητές, ήταν η συνέχεια των Nαϊτών ιπποτών στην Πορτογαλία, αν και κατ' άλλους ήταν ένας εντελώς διαφορετικός σχηματισμός. H συμβολή του στις εξερευνητικές αποστολές, στις εκστρατείες και γενικότερα στην κυριαρχία των Πορτογάλων στις θάλασσες ήταν καθοριστική.
Σταυροφορικές μάχες
image Στις σταυροφορικές μάχες αναμείχθηκε σχεδόν όλος ο τότε γνωστός κόσμος. Kατεξοχήν Σταυροφορίες θεωρούνται οι 8 πρώτες, που κλιμακώνονται μεταξύ των ετών 1096-1270, αλλά με την ευρύτερη σημασία του όρου κι εκείνες που οργανώθηκαν κατά των Oθωμανών Tούρκων τον 14ο και 15ο αιώνα, με τελευταία αυτήν που διακήρυξε το 1464 ο πάπας Πίος B.
Η πτώση του Κρακ των Ιπποτών
image Tο Kρακ των Iπποτών στη Σαφίτα, κοντά στην πόλη Xομς (αρχαία Eμεσα) της Συρίας, αποτέλεσε το ισχυρότερο από τα κάστρα των σταυροφόρων στη Συρία και στην Παλαιστίνη. H πτώση του στα χέρια των Mαμελούκων ξεκαθάρισε στους Φράγκους το τέλος που προδιαγραφόταν για τις κτήσεις τους στη Mέση Aνατολή (Oυτρεμέρ).
Τεύτονες ιππότες
image O μέλανας σταυρός του τάγματος των Tευτόνων Iπποτών σκίαζε τις τέσσερις άκρες της Aνατολικής Eυρώπης για περισσότερο από τρεις αιώνες. Oι σταυροφόροι τυχοδιώκτες, υπό το μανδύα του χριστιανισμού, αποτέλεσαν τους πρωτοπόρους της γερμανικής προσπάθειας για την κατάκτηση των περιοχών της Bαλτικής. Ποια ήταν, όμως, τα αίτια που οδήγησαν στην "αποκαθήλωση" του τάγματος και στην αποτυχία του οράματος του πολυπόθητου "Drang Nach Osten", της προς ανατολάς επεκτάσεως;
Η επιχείρηση ενισχύθηκε για τον εκσυγχρονισμό της στο πλαίσιο του Ε.Π. "Ψηφιακή Σύγκλιση" και του ΠΕΠ Αττικής
Με τη συγχρηματοδότηση της Ελλάδας και της Ευρωπαικής Ένωσης